Senat beisenbide ótken plenarlyq otyrysynda qarjy naryǵyn damytý, qarjylyq qyzmet tutynýshylarynyń quqyǵyn qorǵaý, bailanys salasyn retteýshi zań jobasyn eki oqylymda qarap, óz túzetýlerin engizip, Májiliske keri qaitardy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Zań jobasy birqatar mańyzdy baǵytty qamtyp otyr. Eń aldymen, qujatta azamattardyń atyna zańsyz nesie rásimdeýge tosqaýyl qoiý kózdelgen. Senator Sergei Karpliýktyń aitýynsha, alǵash ret atyna nesie rásimdeýshi azamattar bankke nemese mikroqarjy uiymyna mindetti túrde ózi kelýi tiis. Bul talap oryndalmasa, mundai nesieler sotqa jetkizbei-aq birden esepten shyǵarýǵa jatady.
Sonymen qatar, tutynýshylyq, kepilsiz onlain-nesie rásimdeýde 24 saǵattyq "sýytý kezeńi" engiziledi. Bul azamattarǵa nesie almas buryn qaita oilanyp, óz sheshimderin taǵy bir ret baǵalaýǵa múmkindik beredi. Budan bólek, 21 jastan kishi jáne 55 jastan asqan azamattar kepilsiz tutynýshylyq nesie alýy úshin elektrondy úkimet portaly arqyly arnaiy kelisim alýǵa mindetteledi. Sondai-aq, merzimdi áskeri qyzmetin ótep júrgen sarbazdarǵa nesie men mikroqaryz berýge tyiym salynady (!).
Zań jobasynda alaiaqtyq jolmen rásimdelgen nesielerdi bankter men qarjy uiymdarynyń esebinen esepten shyǵarýdyń jańa negizderi keńeitilgen. Sondai-aq, bankterge kúmándi operatsiialardy anyqtaǵan jaǵdaida klienttiń shotyndaǵy tólemder men aqsha aýdarymdaryn 5 jumys kúnine deiin toqtatyp, klientke qyzmet kórsetýdi shekteýge quzyret beriledi. Bul rette, bankter men mobildik operatorlar Ulttyq banktiń Antifrod-ortalyǵymen tikelei bailanys ornatyp, kúdikti operatsiialar boiynsha aqparat almasyp otyrady.
Bailanys salasyna da eleýli ózgerister engiziledi. Atap aitqanda, SIM-kartalardy biometriialyq tekserýden ótpegen azamattarǵa satýǵa tyiym salynady. Bir adamǵa tirkeletin SIM-kartanyń sany 10-nan aspaýy tiis. Sonymen birge, abonenttik nómirdi basqa bireýdiń atyna rásimdeýge ruqsat etilmeidi.
Zań jobasynda azamattardyń sottan tys bankrottyq rásimin jeńildetetin normalar qarastyrylǵan. Mysaly, nesie biýrolaryna engizilmegen mindettemeler avtomatty túrde esepten shyǵarylady.
Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń tóraiymy Mádina Ábilqasymovanyń aitýynsha, zań jobasy Qazaqstanda sheteldik bankterdiń filialyn ashý tártibin jeńildetýge baǵyttalǵan. Buǵan deiin elimizde sheteldik banktiń filialyn ashý úshin negizgi kompaniianyń aktivi kem degende 20 mlrd dollar bolýy tiis edi. Alaida bes jyl ishinde bul talaptyń kesirinen bir de bir sheteldik bank Qazaqstanǵa kelmegen. Endi bul talap 10 mlrd dollarǵa deiin tómendetildi. Agenttik tóraǵasynyń orynbasary Oljas Qizatovtyń aitýynsha, bul qadam elimizge sheteldik bankterdiń kirýin tezdetýge yqpal etedi.
Sheteldik bankterdiń filialdaryna valiýtalyq aqsha aiyrbas operatsiiasy, kastodiandyq qyzmet, transfer-agenttik qyzmet kórsetý, sindikattalǵan qarjylandyrýǵa qatysý jáne tólem kartalaryn shyǵarý siiaqty jańa qyzmet túrlerin usynýǵa ruqsat beriledi. Sonymen qatar, bank direktorlar keńesiniń múshelerinen basqarýshylyq tájiribe talap etilmeidi, al bank jetekshiligine mikronesie uiymdaryndaǵy eńbek ótili de eskeriledi.
Qujatta saqtandyrý jáne baǵaly qaǵazdar naryǵyn damytý baǵytynda da mańyzdy qadamdar qarastyrylǵan. Saqtandyrý kompaniialary IT salasyndaǵy investitsiialyq múmkindikterin keńeitedi. Olar endi saqtandyrý qyzmetin avtomattandyrý úshin qajetti baǵdarlamalyq ónimderdi ózderi ázirlep, enshiles IT-kompaniialar qura alady.
Áleýmettik turǵydan osal toptardyń qarjy qyzmetine qoljetimdiligi de keńeitiledi. Tótenshe jaǵdai kezinde zardap shekken azamattar men áleýmettik osal toptarǵa jatatyn adamdardyń nesie qaryzdaryn retteý kezinde qosymsha qorǵanys sharalary engiziledi. Sondai-aq, banktik nesieler boiynsha birqatar aiyppuldar alynyp tastalyp, nesie kelisimsharttary boiynsha alynatyn komissiialardyń shekti mólsherine shekteý qoiylady.
Taǵy bir mańyzdy jańalyq – "Otbasy bankine" memlekettik bilim berý jinaqtaý júiesi aiasynda bilim berý nesielerin berýge quqyq beriledi.
Buǵan deiin 2024 jyldyń shildesinde BAÁ-niń Abu Dhabi Commercial Bank PJSC (ADCB) banki Qazaqstandaǵy enshiles uiymy – Al Hilal Islam Bankin satyp alýǵa jáne banktik holding mártebesin alýǵa ruqsat alǵan bolatyn.
Qujatqa engizilgen osy ózgerister Májiliste qaita qaralady. Senat engizgen usynystar men tolyqtyrýlar elimizdegi qarjy naryǵynyń tiimdiligi men azamattardyń qarjy qaýipsizdigin arttyrýǵa baǵyttalǵan.
