Qazaqstan men AQSh-tyń energetika ministrleri Almasadam Sátqaliev pen Kris Rait (AQSh) munai-gaz salasyndaǵy yntymaqtastyqty talqylady. Sonyń ishinde Qazaqstan tarapy Transkaspii halyqaralyq tasymal baǵytyn damytýǵa AQSh qoldaý tanytatyndyǵyna úmit artatynyn jetkizdi. Osy sala mamany Oljas Baidildinov atalǵan kezdesý nátijelerine qatysty óz qarasyn bildirip, baǵasyn berdi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Senat janyndaǵy sarapshylar klýbynyń múshesi AQSh Energetika ministrligi munai eksporty nemese basqa máseleler boiynsha belgili bir kepildikter bere alatyndyǵyna kúmánmen qaraitynyn jetkizdi, dep jazady LS. Onyń aitýynsha, AQSh-ta ministrdiń kompaniialar qyzmetine áser etýi ekitalai.
"Ol bizde vedomstvo basshysy kimge, neni jáne qalai isteý kerektigin aitap, nusqaý bere alady. Al Amerikada sheneýniktiń aktsiialary qor birjasynda saýdalanatyn Chevron, ExxonMobil jáne basqa kompaniialar atynan birdeńe sheshý yqtimaldyǵy az. Munda kez kelgen memlekettik aralasý teris baǵaǵa ie", – dep túsindiredi "Baidildinov" Telegram-arnasynyń negizin qalaýshy.
Ol Amerika ministrligi Qazaqstandaǵydai energetika máselelerinde ákimshilik tetikterdi paidalanbaidy. Mysaly, AQSh-ta vedomstvo basshysy bireýmen sol jobamen keiin ainasylatyn belgili bir kompaniia atynan memorandýmǵa qol qoimaidy. Sonymen qatar, sarapshynyń aitýynsha, Kris Rait Energetika ministri bolǵanǵa deiin taqtatas munai óndiretin kompaniialarda basshylyq laýazymdarda jumys istegen. Osy jaǵynan alǵanda, Baidildinovtyń aitýynsha, Amerika vedomstvosynyń basshysy bul máselege ákimshilikten góri biznes turǵysynan kóbirek qaraidy.
"Amerikanyń investitsiialarǵa qatysty ábden ekshelgen saiasatyn eskersek, men olardyń THTM boiynsha Qazaqstannan Eýropaǵa munai jetkizýge múddeli ekendigine de kúmánim bar. Onyń ústine EO-men olardyń qazir qarym-qatynasynda bir salqyndyq bar. Kezdesý barysynda bizdiń vedomstvo osyndai tasymal marshrýty baryn, ony damytý kerektigin aitqan shyǵar. Biraq, bizdiń ministr de Chevron men ExxonMobil-ge shikizatty qaida eksporttaýy boiynsha buiryq bere almaidy", - dedi sarapshy.
Sonymen qatar, Kaspii qubyr konsortsiýmynyń aktsionerleri bolyp tabylatyn amerikalyq kompaniialar kómirsýtekterdi osy jeli arqyly tasymaldaýdy jalǵastyrýda. Osy jaǵynan alǵanda, AQSh energetika ministri uiymdarǵa marshrýtty ózgert dep aita almaidy.
"Onyń ústine AQSh úshin Kaspii arqyly alynatyn 1,5 mln tonna degen ne táiiri? Osyǵan bailanysty, birinshi kezekte Transkaspii dálizin damytýmen eýropalyqtar ainalysýy tiis, óitkeni olar buǵan múddeli", - dedi Baidildinov.
Ol Qazaqstannan AQSh-qa tasymaldanatyn munai kólemi 2024 jyldyń qorytyndysy boiynsha 1,7 mln tonnany quraǵanyn aitty. Biraq, sarapshynyń pikirinshe, bul óte shaǵyn kólem jáne Shtattarǵa ol qyzyqty da emes. Osy jaǵynan alǵanda, sarapshy bul dostyq jáne tanysý sipatyndaǵy kezdesý degen pikirdi keltiredi. Ol direktorlar keńesi, aktsionerleri jáne investitsiialyq qorlary bar jeke kompaniialar sheshimdi ózderi qabyldaitynyn basa atap ótti.
"Meniń oiymsha, bul kezdesýde ministrler bir naqty máseleni nárseni talqylap, ol boiynsha ózara bir kelisimge keldi dep aita almaimyn. Qalai bolǵanda da, Energetika ministrliginiń ózi bul rette qandai kelisimderge qol jetkizilgenin ózderi aityp berýi tiis", – dep sózin qorytyndylady Baidildinov.
Aita ketsek, 2024 jyldyń qorytyndysy boiynsha Qazaqstandaǵy munai óndirisiniń 30,9%-y AQSh-qa tiesili.
2025 jyly 13 naýryzda saitymyzda "Hiýstondaǵy kezdesý: Qazaqstan men AQSh energetika ministrleri qandai máselelerdi talqylady" degen material jariialanǵan bolatyn.
