قازاقستان مەن اقش-تىڭ ەنەرگەتيكا مينيسترلەرٸ الماسادام سەتقاليەۆ پەن كريس رايت (اقش) مۇناي-گاز سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى تالقىلادى. سونىڭ ٸشٸندە قازاقستان تاراپى ترانسكاسپيي حالىقارالىق تاسىمال باعىتىن دامىتۋعا اقش قولداۋ تانىتاتىندىعىنا ٷمٸت ارتاتىنىن جەتكٸزدٸ. وسى سالا مامانى ولجاس بايدٸلدينوۆ اتالعان كەزدەسۋ نەتيجەلەرٸنە قاتىستى ٶز قاراسىن بٸلدٸرٸپ, باعاسىن بەردٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
سەنات جانىنداعى ساراپشىلار كلۋبىنىڭ مٷشەسٸ اقش ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸ مۇناي ەكسپورتى نەمەسە باسقا مەسەلەلەر بويىنشا بەلگٸلٸ بٸر كەپٸلدٸكتەر بەرە الاتىندىعىنا كٷمەنمەن قارايتىنىن جەتكٸزدٸ, دەپ جازادى LS. ونىڭ ايتۋىنشا, اقش-تا مينيستردٸڭ كومپانييالار قىزمەتٸنە ەسەر ەتۋٸ ەكٸتالاي.
"ول بٸزدە ۆەدومستۆو باسشىسى كٸمگە, نەنٸ جەنە قالاي ٸستەۋ كەرەكتٸگٸن ايتاپ, نۇسقاۋ بەرە الادى. ال امەريكادا شەنەۋنٸكتٸڭ اكتسييالارى قور بيرجاسىندا ساۋدالاناتىن Chevron, ExxonMobil جەنە باسقا كومپانييالار اتىنان بٸردەڭە شەشۋ ىقتيمالدىعى از. مۇندا كەز كەلگەن مەملەكەتتٸك ارالاسۋ تەرٸس باعاعا يە", – دەپ تٷسٸندٸرەدٸ "بايدٸلدينوۆ" Telegram-ارناسىنىڭ نەگٸزٸن قالاۋشى.
ول امەريكا مينيسترلٸگٸ قازاقستانداعىداي ەنەرگەتيكا مەسەلەلەرٸندە ەكٸمشٸلٸك تەتٸكتەردٸ پايدالانبايدى. مىسالى, اقش-تا ۆەدومستۆو باسشىسى بٸرەۋمەن سول جوبامەن كەيٸن ايناسىلاتىن بەلگٸلٸ بٸر كومپانييا اتىنان مەموراندۋمعا قول قويمايدى. سونىمەن قاتار, ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, كريس رايت ەنەرگەتيكا مينيسترٸ بولعانعا دەيٸن تاقتاتاس مۇناي ٶندٸرەتٸن كومپانييالاردا باسشىلىق لاۋازىمداردا جۇمىس ٸستەگەن. وسى جاعىنان العاندا, بايدٸلدينوۆتىڭ ايتۋىنشا, امەريكا ۆەدومستۆوسىنىڭ باسشىسى بۇل مەسەلەگە ەكٸمشٸلٸكتەن گٶرٸ بيزنەس تۇرعىسىنان كٶبٸرەك قارايدى.
"امەريكانىڭ ينۆەستيتسييالارعا قاتىستى ەبدەن ەكشەلگەن ساياساتىن ەسكەرسەك, مەن ولاردىڭ تحتم بويىنشا قازاقستاننان ەۋروپاعا مۇناي جەتكٸزۋگە مٷددەلٸ ەكەندٸگٸنە دە كٷمەنٸم بار. ونىڭ ٷستٸنە ەو-مەن ولاردىڭ قازٸر قارىم-قاتىناسىندا بٸر سالقىندىق بار. كەزدەسۋ بارىسىندا بٸزدٸڭ ۆەدومستۆو وسىنداي تاسىمال مارشرۋتى بارىن, ونى دامىتۋ كەرەكتٸگٸن ايتقان شىعار. بٸراق, بٸزدٸڭ مينيستر دە Chevron مەن ExxonMobil-گە شيكٸزاتتى قايدا ەكسپورتتاۋى بويىنشا بۇيرىق بەرە المايدى", - دەدٸ ساراپشى.
سونىمەن قاتار, كاسپيي قۇبىر كونسورتسيۋمىنىڭ اكتسيونەرلەرٸ بولىپ تابىلاتىن امەريكالىق كومپانييالار كٶمٸرسۋتەكتەردٸ وسى جەلٸ ارقىلى تاسىمالداۋدى جالعاستىرۋدا. وسى جاعىنان العاندا, اقش ەنەرگەتيكا مينيسترٸ ۇيىمدارعا مارشرۋتتى ٶزگەرت دەپ ايتا المايدى.
"ونىڭ ٷستٸنە اقش ٷشٸن كاسپيي ارقىلى الىناتىن 1,5 ملن توننا دەگەن نە تەيٸرٸ? وسىعان بايلانىستى, بٸرٸنشٸ كەزەكتە ترانسكاسپيي دەلٸزٸن دامىتۋمەن ەۋروپالىقتار اينالىسۋى تيٸس, ٶيتكەنٸ ولار بۇعان مٷددەلٸ", - دەدٸ بايدٸلدينوۆ.
ول قازاقستاننان اقش-قا تاسىمالداناتىن مۇناي كٶلەمٸ 2024 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 1,7 ملن توننانى قۇراعانىن ايتتى. بٸراق, ساراپشىنىڭ پٸكٸرٸنشە, بۇل ٶتە شاعىن كٶلەم جەنە شتاتتارعا ول قىزىقتى دا ەمەس. وسى جاعىنان العاندا, ساراپشى بۇل دوستىق جەنە تانىسۋ سيپاتىنداعى كەزدەسۋ دەگەن پٸكٸردٸ كەلتٸرەدٸ. ول ديرەكتورلار كەڭەسٸ, اكتسيونەرلەرٸ جەنە ينۆەستيتسييالىق قورلارى بار جەكە كومپانييالار شەشٸمدٸ ٶزدەرٸ قابىلدايتىنىن باسا اتاپ ٶتتٸ.
"مەنٸڭ ويىمشا, بۇل كەزدەسۋدە مينيسترلەر بٸر ناقتى مەسەلەنٸ نەرسەنٸ تالقىلاپ, ول بويىنشا ٶزارا بٸر كەلٸسٸمگە كەلدٸ دەپ ايتا المايمىن. قالاي بولعاندا دا, ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸنٸڭ ٶزٸ بۇل رەتتە قانداي كەلٸسٸمدەرگە قول جەتكٸزٸلگەنٸن ٶزدەرٸ ايتىپ بەرۋٸ تيٸس", – دەپ سٶزٸن قورىتىندىلادى بايدٸلدينوۆ.
ايتا كەتسەك, 2024 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستانداعى مۇناي ٶندٸرٸسٸنٸڭ 30,9%-ى اقش-قا تيەسٸلٸ.
2025 جىلى 13 ناۋرىزدا سايتىمىزدا "حيۋستونداعى كەزدەسۋ: قازاقستان مەن اقش ەنەرگەتيكا مينيسترلەرٸ قانداي مەسەلەلەردٸ تالقىلادى" دەگەن ماتەريال جارييالانعان بولاتىن.
