"Bolashaq qarqyn qazaqstandyq kompaniialar IV toqsan men ótken jyl úshin esep bere bastaǵan kezde, iaǵni aqpan aiynda aiqyndala bastaidy. Osy kezeńde investorlar emitent qandai dividendter tólei alatynyn túsinedi. Eger jyl sátti ótse, onda aqpan aiynan sáýir aiynyń ortasyna deiingi kezeńde kóbinese KASE indeksiniń jaqsy ósimi baiqalady, bul jaǵdai josparlanyp otyrǵan dividendterge aktsiialardy satyp alýǵa bailanysty. Bul kezeńdi biz dividendter maýsymy dep ataimyz". Osylai degen Freedom Finance Global kompaniiasynyń sarapshysy Ańsar Abýev KASE-degi dividentteri boiynsha kóshbasshy kompaniialardy atady, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Onyń aitýynsha, 2017 jyldan 2025 jylǵa deiin dividendter maýsymynda KASE indeksi orta eseppen 4,2% ósti. Árine, baǵa belgilenimderi tómendeitin jaǵdailar da bolyp jatady, alaida mundai sebepter birdei bolýy múmkin, azaitylǵan jáne tolyǵymen joiylǵan dividendterdiń táýekeli investorlar úshin jaǵymsyz faktor retinde áreket etedi.
"Mundai kezeńderge mysal retinde 2020 jyl bolyp sanalady, ol kezderi koronavirýs indeti naryqtaǵy ortalyq dividendtik kompaniialardyń kóbinde tólemderdiń joiylýyna/aýysýyna sebep boldy. Osyǵan uqsas jaǵdai 2022 jylǵy aqpanda Resei men Ýkraina arasyndaǵy soǵystyń bastalýyna bailanysty naryq dúdámal kúige tap bolǵan kezde boldy. Eki jaǵdai da naryq úshin "qara aqqýlar" dep atalatyn qalyptan tys dúnie bolyp tabylady. Eger osy eki jyldy retrospektivti statistikadan alyp tastasa, onda 2017 jyldan 2025 jylǵa deiin dividendter maýsymynda KASE indeksiniń ortasha ósimi 7%-dy quraidy", - deidi Ańsar Abýev.
Ol jergilikti investor úshin dividendtik tólemder aktsiialardy tańdaǵan kezde mańyzdy faktorlardyń biri bolyp qala beretinin aitady.
"Biz, kóbinese aktsiialar dividendterdiń kiristiligi kútilgennen joǵary ósetin jaǵdailarǵa tap bolamyz jáne kerisinshe, aktsionerler tizilimi bekitilgennen keiin aktsiialar quny úlken mólsherge túsedi. Dividendterden, tipti kiristiligi jaǵynan úlken emes dividendterden bas tartsa, qaǵazdardyń tartymdylyǵyn, tipti, byltyr Air Astana-da bolǵan siiaqty, nashar deńgeige deiin azaitady. Sondai-aq, kompaniia dividendtik tólemderdi kúrt azaitqannan keiin investorlardyń naryqtaǵy bir kezderi úzdik bolǵan dividendtik aktsiia bolǵan QazTransOil aktsiialaryna qarym-qatynasy qatty ózgerdi", - deidi ol.
Naryqtyń dividendti kóshbasshylary
KASE indeksindegi 10 aktsiianyń 8-i dividend tóleidi. Atap aitqanda, olar: Halyk Bank, KEGOC, Air Astana, QazMunaiGaz, Kaspi.kz, Qazatomónerkásip, Qazaqtelekom jáne QazTransOil. Bank TsentrKredit áli tólem jasaǵan joq, al Kcell 2021 jyldan bastap divident tóleýdi toqtatty.
Aita ketsek, aktsiialardyń dividendtik kiristiligin direktorlar keńesiniń usynymy jariialanǵan sátte aktsionerlerdiń jyldyq nemese kezekten tys jinalysynda tólemder bekitilgen sátte nemese dividendter tizilimin bekitpes buryn baǵalaýǵa bolady.
"2024 jylǵy shildeden bastap 2025 jylǵy 30 maýsymǵa deiin KASE indeksindegi Qazaqtelekom kiristiligi 16,64%-dy quraityn aktsiialary eń joǵary kórsetkishke ie. Alaida, bul arada myna mańyzdy jaitty eskerý kerek: Qazaqtelekom aktsionerlerdiń jyldyq jalpy jinalysynda 26 664,88 teńge mólsherinde joǵary arnaiy dividendterdi bekitti, bul jaǵdai Altel jáne Tele2 syndy eki uialy operatoryn satqannan keiin qarajatty bólýden týyndaýda ári ol byltyrǵy tólemderden 12 ese kóp. Mundai dividendterdiń bir rettik sipatyna bailanysty osy tólemge deiingi kiristilikti negizge alý qisyndy bolady, al ol 3,6%-dy quraidy", - deidi Freedom Finance Global sarapshysy.
Sarapshy joǵary dividendtik kiristiliktiń turaqtylyǵy ózderi úshin KASE indeksindegi basymdyqqa ie ekenin eskere otyryp, kóshbasshy jáne eń kóp dividendtik qaǵaz dep 12,4% kórsetkishpen Halyk Bank (HSBK) aktsiialaryn sanaitynyn aitady.
"Sońǵy 5 jylda bank dividendteriniń ortasha jyldyq ósimi 26%-dy qurady. Sonymen qatar, kompaniia byltyrdan bastap KEGOC siiaqty dividendterdi jylyna 2 ret tóleýge sheshim qabyldady. Úzdik dividendtik kórsetkishterden bólek, Halyk Bank-tiń irgeli kórsetkishteri keremet, mýltiplikatorlardyń tartymdy mánderi jáne aktsiialardyń naryqtyq qunynyń qory bar, bul jaǵdai HSBK aktsiialaryn KASE birjasynda uzaq merzimdi investordyń úzdik ári tańdaýly portfeline ainaldyrady", - deidi ol.
Dividendter kiristiliginiń mólsheri jaǵynan ekinshi orynda KEGOC tur.
"Investorlar dividendterdiń jylyna eki ret tólenetindigine bailanysty olardyń shamasyn birden baǵalai almaýy múmkin, alaida aktsiialardyń 12 ailyq kiristiligi Halyk Bank-ten sál ǵana artta qalyp, 11,6%-dy quraidy. Bul rette, KEGOC asa joǵary baǵa turaqtylyǵymen erekshelenedi. KEGOC aktsiialarynyń KASE indeksine beta koeffitsienti (jalpy alǵanda naryqpen salystyrǵanda aktsiialardyń qubylmalylyǵyn ólsheitin qarjylyq kórsetkish) nebári 0,43-ti quraidy. Mysaly, eger KASE indeksi 10%-ǵa ósse nemese tómendese, onda KEGOC-tyń aktsiialary ósedi nemese tiisinshe 4,3% tómendeidi. Joǵary dividendti kiristilikpen birge aktsiialar qorǵanys quraly retinde uzaq merzimdi portfel úshin tamasha tańdaý. Sońǵy 5 jylda aktsiialardaǵy dividendterdiń ortasha jyldyq ósimi 9%-dy qurady", - deidi maman.
Kiristiliktiń mólsheri jaǵynan úshinshi orynda dividendter retinde taza paidanyń 100%-nan astamyn tólegen, qazaqstandyq naryqtyń bir kezderi "dividend patshasy" atanǵan QazTransOildyń aktsiialary ornalasqan.
"Mundai saiasat kompaniia qatysqan Halyqtyq IPO baǵdarlamasymen bailanysty boldy. Alaida, 2022 jyly QazTransOil bir aktsiiaǵa nebári 26 teńge tólep, dividendter deńgeiin aitarlyqtai azaitty. Máselen, 2015 jyly IPO ótkizilgen sátten bastap kompaniia óz aktsionerlerine jylyna orta eseppen 131,7 teńge tóledi. Sońǵy bekitilgen dividendter bir aktsiiaǵa 65 teńge boldy, bul kórsetkish 2022 jylmen salystyrǵanda eki esege kóp. 30 maýsymǵa deiin qaǵazdardyń dividendtik kiristiligi 8%-dan sál asty", - deiji Abýev.
Tórtinshi orynǵa kútpegen jerden 7,33% kórsetkishpen Air Astana kompaniiasy kóterilip otyr. Kompaniia IPO-ǵa deiin de, odan keiin de ózin dividend jaǵynan tanyta almady, alaida 2024 jyly tólemderden bas tartý bólshek investorlar arasynda aktsiialardyń tanymaldylyǵyna qatty áser etti. Sarapshynyń aitýynsha, biyl kompaniia bir aktsiiaǵa 53,7 teńge tóledi, bul is júzinde jaqsy kórsetkish bolyp otyr. Osyǵan qaramastan, bul aktsiialarǵa degen qyzyǵýshylyqtyń qatty artýyn týdyrmady, nátijesinde AIRA qaǵazdary baǵasynyń ósý áleýeti joǵary uzaq merzimdi bolyp sanalady.
Qazaqstannyń qarjylyq tehnologiia alpaýyty sanalatyn Kaspi.kz aktsiialary besinshi orynǵa jaiǵasqan.
"Jergilikti naryqtaǵy jalǵyz kompaniia toqsandyq dividendter tólep otyrady. Aita ketý kerek, Kaspi Hepsiburada túrik marketpleisin satyp alýǵa jáne damytýǵa jumsalǵan shyǵynǵa bailanysty II toqsandyq tólemdi ótkizip alǵanyn eskerý kerek. Bul - ótpeli kezeńdegi qisyndy sheshim. Aita ketý kerek, biz klientterimizdiń dividendter tóleýge bailanysty jańalyqtarda Kaspi.kz jáne Kaspi bank-ti shatastyryp jatatynyn jii baiqaimyz. Kaspi bank neǵurlym joǵary tólemder jasaidy, alaida bul qaǵazdar naryqta saýdalanbaidy, al investorlarǵa tiesili aktsiialar zańdy túrde múldem basqa kompaniia – Kaspi.kz-ke tiesili", - deidi sarapshy.
Qazatomónerkásip dividendterdi taza paidadan emes, jedel aqsha aǵynynyń 75%-y formýlasyna sáikes tóleidi. Sońǵy 5 jylda dividendterdiń mólsheri ortasha eseppen 30%-ǵa ósti. Aita ketý kerek, kompaniia dollarlyq eksporttaýshy, bul onyń kiristerin infliatsiiadan jáne teńgeniń qunsyzdanýynan qorǵaidy.
Qazaqtelekomǵa qaraǵanda dividendterdi QazMunaiGaz azyraq tóleidi. Bir qyzyǵy, qaǵazdardyń dividendtik kiristiligi tólemder mólsheriniń azaiýyna emes (olar múldem ózgermeidi), kompaniia aktsiialarynyń baǵasy jyl saiyn turaqty túrde ósip otyrýyna bailanysty jyl saiyn azaiýda. QazMunaiGaz IPO-ǵa 3 jyl qatarynan shyqqan sátten bastap bir aktsiiaǵa 491,71 teńge tóleidi.
"Qazaqstan qor naryǵy úshin jergilikti kompaniialardyń dividendteri asa mańyzdy quramdas bólik bolyp tabylady, keide aktsiialardyń baǵa belgilenimderine aitarlyqtai áser etedi. Dividendter, negizinen, mamyrdan maýsymǵa deiin tólenedi, bul jaǵdai naryqqa jetkilikti investorlardy tartýǵa yqpal ete otyryp, maýsymdyq qozǵalysty jandandyrady", dep sózin túiindeidi Freedom Finance Global sarapshysy.
Buǵan deiin saitymyzda "Depýtat milliardtap divident alatyn bankterdiń aktsionerlerine de salyq salýdy usyndy" degen material jariialanǵan bolatyn.
