Freedom Inside '26

Rýbl nyǵaiýda. Sarapshy otandyq taýar óndirýshiler bul urymtal sátti nege paidalana almaitynyn aitty

Rýbl nyǵaiýda. Sarapshy otandyq taýar óndirýshiler bul urymtal sátti nege paidalana almaitynyn aitty
Ria Novosti

Reseilik rýbl qatty nyǵaiyp jatyr. Teńgege shaqqandaǵy 1 rýbldiń resmi baǵamy 6,5 teńgeni qurady. Mundaida reseilik taýarlar da qymbattai túsedi. Osy urymtal sátti otandyq taýar óndirýshiler utymdy paidalana alady ma? Resei naryǵyn jaýlaýǵa múmkindik bar ma? Bul saýaldarǵa Halyk Finance Basqarma tóraǵasynyń keńesshisi Murat Temirhanov jaýap berdi, dep habarlaidy Dalanews.kz.

Ekonomist "Chto po dengam" Iýtýb arnasyna bergen suqbatynda rýbldiń nyǵaiýy otandyq taýar óndirýshiler úshin jaǵymdy jańalyq ekenin naqtylady, alaida arna avtory aitqandai, Resei naryǵyn jaýlaý Qazaqstan taýar óndirýshileriniń qolynan kelmeitinin de jetkizdi.

"Budan da urymtal sátter bolǵan. Biraq, Qazaqstan Resei nemese ózge kórshi elderdiń naryǵyn jaýlapty degen bolǵan emes. Jalpy, Eýraziialyq ekonomikalyq odaq, Keden odaǵy Qazaqstanǵa túk paida ákelgen joq. Sol sekildi elimizdiń indýstialdy saiasaty da abyroi ápermedi", - deidi ol.

Ekonomist bul rette túrli jeńildikterge ie avtokólik óndirisi salasyn mysalǵa keltirdi.

"Eski Qazaqstandy, sol sekildi jańa Qazaqstandy da alsańyz bul segmentte túk ózgeris joq. QQS, KTS boiynsha, ózge de túrli memlekettik jeńildikterge ie avtomobil óndirisindegi baǵany Qytaimen, Koreiamen salystyrsańyz ýdai qymbat. Iaǵni, básekege qabiletsiz. Ózderi "jylyjai jaǵdaiynda" ómir súredi. Memleket olarǵa jaǵdai jasaýda "damysyn, básekege qabiletti bola tússin,  ishki suranysty qanaǵattandyryp, odan qalsa, syrtqy naryqty jaýlasyn" deidi ǵoi. Biraq, ózderińiz kórip otyrǵandai, jaǵdai basqasha. Biraq budan sabaq alyp otyrǵan Úkimet joq. Taǵy 8 trln teńge jeńildetilgen aqshany "Báiterek" holdingi arqyly ekonomikaǵa quiýda. Bul, túptep kelgende durys emes nárse", - deidi ekonomist.

Murat Temirhanov Qazaqstanda salyqty bári teńdei tóleýi kerek, sonda ekonomikalyq jaǵdai retteledi dep sanaidy.

"Saýyqtyrý kezeńin qarastyrmasaq, elimizde jalpy bank júiesi KTS boiynsha kóp salyq tóleidi. Mysaly, metallýrgiia salasyn alaiyq, naryqtyq jaǵdaimen eseptesek, olar da joǵary salyq tóleýi tiis. Óitkeni shetel valiýtasynda tabys taýyp jatyr, eksportqa jumys istep jatyr degendei. Biraq olardyń salyqtyq júkteme kooefitsenti bank júiesinen 10 ese tómen. Daǵdarys aiaqtalyp, munai baǵasy sharyqtap turǵan 2010 jyldary Qazaqstan salyqtyq jeńildikterdi "jappai taratty". Bizdiń esebimizshe, bul 5-6 trln teńge. Negizi, halyqaralyq tájiribe boiynsha, bulai salyqtyq jeńildikter jasalmaýy tiis, barlyǵy teńdei birdei salyq tóleýi kerek. Al Úkimet kómekteskisi kelse, olarǵa keiin sýbsidiia jáne basqalai túrde biýdjetten bólek aqsha bergeni jón edi. Sonda barlyq esep-qisap túsinikti bolyp, naryqtyq jaǵdaiǵa sai keledi", - deidi ol.