Eki kúnge sozylǵan debatqa elimizdiń Astana, Aqtóbe, Atyraý, Shymkent, Taraz, Túrkistan qalalaryndaǵy 50-ge jýyq joǵary oqý ornynan 80 komanda (160 spiker) qatysty.
«Debat týrniri – jastardyń biliktiliginiń qandai deńgeide ekenin kórsetedi. Munda elimizdiń túkpir-túkpirinen myńnan tulpar, júzden júirikter keldi dep oilaimyn. Bir-birin tyńdaýy, pikirtalasty júrgizý mádenieti joǵary. Árine, olardyń pikirleri atom energetikasy taqyrybyn qoǵamǵa jetkizýge áser etedi. Osy turǵydan alǵanda jastar bilimin jan-jaqty tolyqtyrǵan siiaqty. Ózim tóraǵalyq etken debatta stýdentter «AES qandai maqsatta salynady? Tiimdiligi qandai?» degen taqyrypta saiysty. Óz tarapymnan bilgenimdi jetkizip, túsindirýge tyrystym.
Endi biri «AES qymbat, balamaly energiia kózderin nege qoldanbasqa?» degen saýal qoiyp jatty. Energiia júiesinde ár generatsiianyń ózindik orny bar. Alaida, AES pen kómirmen isteitin stantsiialar ǵana bazalyq kóz.
Qalǵany aýa raiyna, kún sáýlesiniń túsýine nemese jeldiń turýyna bailanysty. Bular elimizdi energiiamen tolyqqandy qamtamasyz ete almaidy. Al AES salynsa, 60 jyl boiy úzdiksiz energiia kózin alamyz degen aqparatty jetkizdim», – dedi Asýan Siiabekov.
Onyń aitýynsha, debat týrniri ádilqazy alqasynyń múshesi «Qazaqstandyq atom elektr stantsiialary» JShS Atom energetikasy bóliminiń injeneri Asýan Siiabektiń pikirinshe, debat oiyndary, pikirsaiystar AES boiynsha stýdentterdiń bilimin, biliktiligin arttyrady.
Aita ketý kerek, týrnir debatyna qatysýshylar atom energetikasy, AES qurylysy jobasy, atom salasynyń ǵylymi áleýeti, ekonomika, ekologiia, áleýmettik taqyryp aiasynda da pikir almasyp, óz oilaryn ortaǵa saldy.
«Osy oraida, atom energetikasy – úlken ǵylym ekenin, qoǵamǵa berer paidasyn da saralady. Ásirese, damyǵan elder munyń naqty mysalyn kórsetip otyr. Mundai jobany bastamas buryn halyqtyń sanaly deńgeide qabyldaýy mańyzdy.
Sondyqtan debatta AES máselesine qatysty birneshe taqyryp qosyldy. Sonyń nátijesinde 50-den astam oqý ornynan kelgen qatysýshylar atom salasy boiynsha tereń zerttedi, daiyndaldy. Olar budan belgili bir oi túidi, keiin óz oqý oryndaryndaǵy ortada aitylady, sóitip atom energetikasy mańyzdylyǵyn túsindirý aiasy keńeie beredi dep oilaimyz», – deidi Merei Rashidqyzy.
Týrnirdiń qarary boiynsha aqtyq saiysta sóz alǵan komandanyń biri Qazaqstandaǵy energetikalyq ahýal atom elektr stantsiialaryn salý arqyly ǵana sheshiledi dep eseptese, endi biri atom energetikasynyń ekologiiaǵa ziian keltirmeitin jaǵyn dáleldeýge tyrysty.
Sondai-aq, pikirtalas barysynda AES otandyq ǵylymi áleýetti arttyratynyn da naqty argýmenttermen saralap berdi.
Ekonomist, «TEO CUP» klýbynyń negizin qalaýshy Maqsat Halyqtyń aitýynsha, halyq arasynda qandai aqparatty qabyldaý kerek nemese súzgiden ótkizý qajet degenge tereń pikir jetpeidi.
«Eresek adamdar ońy men solyn ajyrata alsa, shalǵaida turatyn halyq pen jastardyń shynaiy aqparatqa qoljetimdiligi tómen. Keide jańsaq aqparat taratatyn blogerler qoǵamda túsinispeýshilik, dúrbeleń týdyrýy múmkin. Tipti, munyń saldary áleýmettik shieleniske alyp keledi. Osy turǵydan eki tarap ta jaqsy argýmentter aitty. Osyndai pikirtalastyń nátijesinde jastardyń oi-órisi birte-birte keńeiedi, aq-qarasyn ajyrata alady. Pikirsaiys nátijesinde aqiqat týady», – dedi.
Sonymen, Alfa ligasy boiynsha 1 orynǵa Berdimurat Hasenuly, Nurhan Jáken, 2 orynǵa Ahmetjan Ábenov, Botagóz Jaqsylyq, 3 orynǵa Qýanysh Qystaýbaev, Áli Japar, 4 orynǵa Madina Áshim, Nurdáýlet Ómirzaq laiyq dep tanylsa, Jastar finaly boiynsha 1 orynǵa Nurmuhammed Kóbegen, Ramazan Qulbek ie boldy. Sondai-aq, Beta ligasy boiynsha 1 oryndy Asanáli Abdilla, Rýslan Ábdiǵaliev, 2 oryndy Amanjol Haniev, Islambek Bitimbai, 3 oryndy Ashat Zakeev, Ryskúl Amangeldi, 4 oryndy Bolat Baitýreev, Erzat Sábit ielense, LD stýdenttik ligasy boiynsha 1 oryn Erǵali Ińkárov pen Nurdáýlet Ómirzaqqa buiyrdy.
Jeńimpazdar týrnirdiń bas seriktesi ári uiymdastyrýshy «Qazaqstandyq atom elektr stantsiialary» JShS-nyń arnaiy kýboktaryna, diplomdary men qarjylai sertifikattaryna ie boldy.
«TEO CUP XII» respýblikalyq debat týrniriniń jeńimpazy, «Ál-Farabi» fraktsiiasynyń múshesi Berdimurat Hasenuly: «2012 jyldan beri debatqa qatysyp júrmin. Bul týrnirdi saǵynyp keldim. Oiynshylar osyndai saiystarda izdenedi ósedi, damidy, syni oilaýǵa beiimdeledi», - deidi.
Al ekinshi oryn alǵan «Argýment» fraktsiiasynyń múshesi Botagóz Jaqsylyq debat kezinde aitatyn dúnie kóp bolǵanyn, qobaljý bolǵanyn, jańa aqparattar alýǵa múmkindik bergenin aitty.
