Resei Kaspiide munai tógilgeni týraly jalǵan dabyl qaqqan bolyp shyqty

Resei Kaspiide munai tógilgeni týraly jalǵan dabyl qaqqan bolyp shyqty
Kollaj: Dalanews.kz

Kaspii teńizindegi alyp ken orny Qashaǵan mańynda kóp kólemde munai tógilgeni týraly habar jalǵan dabyl bolyp shyqty, - dep habarlaidy Dalanews.kz energobarlaý salasyndaǵy Upstream portalyna siltep.

Qashaǵan elimizdiń qairańyndaǵy eń iri munai jáne gaz ken orny sanalady. Oǵan qosa Teńiz jáne Qarashyǵanaqpen birge Qazaqstandaǵy eń iri úsh sheteldik munai kompaniiasynyń biri, álemdegi shiki munaidyń negizgi jetkizýshisi.

Reseilik Lorett spýtniktik monitoring kompaniiasy 30 naýryzda Qashaǵan jobasynyń jasandy araldarynyń birinde jeti sharshy shaqyrymǵa jýyq munai tógilgenin anyqtap, Telegram-da habarlama jariialady.

"Bul rastalǵan jaǵdaida Qazaqstan biligi men italiialyq Eni basqaratyn Qashaǵan jobasynyń batys aktsionerleri arasyndaǵy qarym-qatynas odan ári qiyndap ketýi múmkin edi", - dep jazdy basylym bul týraly.

Qazaqstan biligi munai men gazdy óndirý, eksportty ulǵaitý úshin joba aldaǵy birneshe onjyldyqta damýyn jalǵastyrýǵa tiis dep sanaidy, bul el biýdjetine túsetin tabysty ulǵaitýǵa da kómektesedi. Bilik bul joba burynǵydai qazaqstandyq merdigerlerge jumys bergenin jáne otyndy jergilikti tutynýshylarǵa tómendetilgen baǵamen usynýdy jalǵastyrǵanyn qalaidy.

Lorett jeke kompaniiasy Resei úkimeti qarjylandyratyn, Máskeý mańyndaǵy "Skolkovo" innovatsiialyq ortalyǵynda tirkelgen.

Kompaniia málimetinshe, Kaspii teńiziniń Resei, Qazaqstan jáne Ázerbaijan sektorlarynda munai men munai ónimderi tógilýin baqylaý úshin Sentinel 1A eýropalyq spýtniginen jalpyǵa qoljetimdi keskinder men radiolokatsiialyq derekterdi paidalanýda Raimet jáne Ctrl2go sekildi eki reseilik kompaniiamen yntymaqtasady.

Photo: SPUTNIK/AFP/SCANPIX

Ai saiynǵy esebinde Lorett naýryzdaǵy monitoring barysynda Kaspii teńizinde munai men munai ónimderi tógilgen izder tabylǵanyn málimdedi.

Sodan keiin qazaqstandyq ekolog ári belsendi Galina Chernova eseptiń qorytyndylaryn áleýmettik jelide jariialady. Chernova boljamdy apat týraly barlyq saýaldy Qashaǵanǵa emes, osyndai esep daiyndaǵan reseilik kompaniialarǵa jiberilýi kerek ekenin aitty.

Qazaqstannyń Ekologiia jáne tabiǵi resýrstar ministrligine qarasty Atyraý óńirlik basqarmasy boljamdy oqiǵa ornyna shuǵyl tekseris júrgiziletinin málimdedi.

Alaida vedomstvo apat bolǵan jerdi tekserýdi tapsyrǵan tikushaq teńiz betinde munai izderin tappady.

Sodan keiin Atyraý biligi áleýmettik jelidegi paraqshasynda tikushaqtan baqylaý boiynsha alynǵan beinejazbany jariialap, osy aqparatty joqqa shyǵardy.

Qashaǵan operatory óz málimdemesinde "Qashaǵan teńiz kesheninde 30 naýryzda saǵat 7:43 (GMT+5) nemese 2:43 (UTC) kezinde munai, aǵyndy sýlar nemese basqa suiyqtyqtar tógilgeni týraly aqparat dáleldermen rastalmady", - dep jazdy.

NCOC reseilik kompaniialardyń esebinen shyqqan bul dabylǵa jaýap retinde "[reseilik] basylymda aitylǵan D aralyna jaqyn aimaq zertteldi, tógindi tabylǵan joq" dedi.

Sondai-aq, operator 2016 jyly Qashaǵanda óndiris bastalǵannan beri munai tógilmegenin jáne jobanyń teńiz nysandary shtattyq rejimde jumys isteitinin málimdedi.

Upstream pikir alý úshin júgingen kezde Lorett "jaýaptardy daiyndap jatyrmyz jáne keiinirek jaýap beremiz" dep jaýap qatqan.

Alaida ai saiynǵy esepti jariialanǵannan keiin Lorett sheneýnikteri kompaniianyń Telegram arnasynda birneshe habarlama jariialady. Olar boljamdy tógindi 29 naýryzda baiqalǵanyn, biraq bul munaidyń emes, "óndiristik aǵyndy sýlardyń" qaldyǵy boldy dep málimdedi.

Bul derektiń rastalýy NCOC pen onyń halyqaralyq aktsionerlerine qysymdy kúsheitýi múmkin edi, óitkeni Qazaqstan biligi operatordan qorshaǵan ortaǵa keltirilgen zalalǵa bailanysty shamamen 5 milliard dollar tóleýdi talap etti.