Bas prokýratýra qazaqstandyqtarǵa úndeý jasady, dep habarlaıdy Dalanews.kz.
Memleket basshysynyń Jarlyǵyna sáıkes (11.02.2026 j. №1170 Jarlyq) 2026 jylǵy 15 naýryzda «Jobasy buqaralyq aqparat quraldarynda 2026 jylǵy 12 aqpanda jarıalanǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń jańa Konstıtýsıasyn qabyldaısyz ba?» degen saýalǵa respýblıkalyq referendým ótedi.
Ony ázirleý men ótkizý tártibi «Respýblıkalyq referendým týraly» jáne referendým týraly zańnamaǵa qaıshy kelmeıtin bóliginde «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy saılaý týraly» Konstıtýsıalyq zańdarymen retteledi.
«Respýblıkalyq referendým týraly» Konstıtýsıalyq zańynyń 7-1-babyna sáıkes respýblıkalyq referendýmǵa baılanysty qoǵamdyq pikirge saýal salý «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy saılaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsıalyq zańynda belgilengen talaptarǵa sáıkes oǵan daıyndyq pen ótkizý kezeńinde júrgizilýge tıis.
Buqaralyq aqparat quraldary, onlaın-platformalar saılaýǵa baılanysty qoǵamdyq pikirge saýal salý nátıjelerin jarıalaǵan kezde saýal júrgizgen zańdy tulǵany, saýal júrgizýge tapsyrys bergen jáne onyń aqysyn tólegen tulǵalardy, saýal júrgizilgen ýaqytty, aqparat jınaý ádisin, suraqtyń naqty tujyrymyn, saýal salynǵandardyń sany men saýal salý nátıjeleriniń qatelik koefısıentin kórsetýge mindetti.
Qoǵamdyq pikirge saýal salýdy Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes tirkelgen, qoǵamdyq pikirge saýal salýdy júrgizý boıynsha keminde bes jyl tájirıbesi bar zańdy tulǵalar tıisti qujattardyń kóshirmelerin qosa berip, bul týraly Ortalyq saılaý komısıasyn jazbasha túrde aldyn ala habardar ete otyryp júrgizýge quqyly.
Ortalyq saılaý komısıasyna jiberiletin habarlamada saýal salýdy júrgizýge qatysatyn jáne osy salada jumys tájirıbesi bar mamandar týraly, qoǵamdyq pikirge saýal salý júrgiziletin óńirler týraly, qoldanylatyn taldaý ádisteri týraly málimetter kórsetiledi.
Qoǵamdyq pikirge saýal salý nátıjelerin daýys beriletin kúnniń aldyndaǵy bes kún ishinde jáne daýys beriletin kúni buqaralyq aqparat quraldarynda, onlaın-platformalarda jarıalaýǵa jol berilmeıdi.
Sondaı-aq saılaý kúni daýys berýge arnalǵan úı-jaıda nemese pýnktte qoǵamdyq pikirge saýal salýdy júrgizýge tyıym salynady («Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy saılaý týraly» Konstıtýsıalyq zańynyń 28-babynyń 9-tarmaǵy).
Bul talaptardy buzǵany úshin Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekstiń 120-babyna sáıkes ákimshilik jaýaptylyq kózdelgen.
Osy arada búgingi kúni 4 buzýshylyq anyqtaldy, onyń ishinde respýblıkalyq referendýmǵa qatysty zańsyz qoǵamdyq pikirge saýal salýdy júrgizýdiń 3 faktisi jáne saýal salýdyń qorytyndylaryn tıisti derektemelersiz jarıalaý 1 faktisi.
2-i jaǵdaıda saýalnamalardy jeke tulǵalar, al basqa jaǵdaıda - zańdy tulǵa Ortalyq referendým komısıasynyń fýnksıalaryn júzege asyratyn Ortalyq saılaý komısıasynaldyn ala habardar etýinsiz júrgizgen.
Atalǵan faktiler boıynsha prokýratýra organdary eki azamat pen bir zańdy tulǵany Qazaqstan Respýblıkasy Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksiniń 120-babynyń 3-bóligi boıynsha ákimshilik jaýaptylyqqa tartty, olarǵa aıyppul salyndy.
Sonymen qatar bir baspa basylym ıesi Qazaqstan Respýblıkasy Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksiniń 120-babynyń 1-bóligi boıynsha qoǵamdyq pikirge júrgizilgen saýalnama nátıjelerin zańda kózdelgen mindetti derektemelersiz jarıalaǵany úshin jaýaptylyqqa tartyldy.
Konstıtýsıaǵa sáıkes (83-bap) prokýratýra organdary referendým ótkizýdiń barlyq kezeńderinde zańdylyqtyń saqtalýyn qadaǵalaýdy qamtamasyz etedi.
Joǵaryda baıandalǵandy eskerip, Bas prokýratýra azamattardy, qoǵamdyq uıymdar men buqaralyq aqparat quraldaryn respýblıkalyq referendýmǵa daıyndyq jáne ony ótkizý kezinde qoldanystaǵy zańnamany qatań saqtaýǵa shaqyrady.
