رەفەرەندۋم الدىنداعى ساۋالنامالار ٷشٸن بٸرنەشە قازاقستاندىق جاۋاپقا تارتىلدى

رەفەرەندۋم الدىنداعى ساۋالنامالار ٷشٸن بٸرنەشە قازاقستاندىق جاۋاپقا تارتىلدى
جي: Dalanews.kz

باس پروكۋراتۋرا قازاقستاندىقتارعا ٷندەۋ جاسادى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz

مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىنا سەيكەس (11.02.2026 ج. №1170 جارلىق) 2026 جىلعى 15 ناۋرىزدا «جوباسى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا 2026 جىلعى 12 اقپاندا جارييالانعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جاڭا كونستيتۋتسيياسىن قابىلدايسىز با?» دەگەن ساۋالعا رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم ٶتەدٸ.  

ونى ەزٸرلەۋ مەن ٶتكٸزۋ تەرتٸبٸ «رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم تۋرالى» جەنە رەفەرەندۋم تۋرالى زاڭناماعا قايشى كەلمەيتٸن بٶلٸگٸندە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى سايلاۋ تۋرالى» كونستيتۋتسييالىق زاڭدارىمەن رەتتەلەدٸ. 

«رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم تۋرالى» كونستيتۋتسييالىق زاڭىنىڭ 7-1-بابىنا سەيكەس رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمعا بايلانىستى قوعامدىق پٸكٸرگە ساۋال سالۋ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى سايلاۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسييالىق زاڭىندا بەلگٸلەنگەن تالاپتارعا سەيكەس وعان دايىندىق پەن ٶتكٸزۋ كەزەڭٸندە جٷرگٸزٸلۋگە تيٸس.

بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى, ونلاين-پلاتفورمالار سايلاۋعا بايلانىستى قوعامدىق پٸكٸرگە ساۋال سالۋ نەتيجەلەرٸن جارييالاعان كەزدە ساۋال جٷرگiزگەن زاڭدى تۇلعانى, ساۋال جٷرگٸزۋگە تاپسىرىس بەرگەن جەنە ونىڭ اقىسىن تٶلەگەن تۇلعالاردى, ساۋال جٷرگiزٸلگەن ۋاقىتتى, اقپارات جيناۋ ەدiسiن, سۇراقتىڭ ناقتى تۇجىرىمىن, ساۋال سالىنعانداردىڭ سانى مەن ساۋال سالۋ نەتيجەلەرٸنٸڭ قاتەلiك كوەففيتسيەنتiن كٶرسەتۋگە مiندەتتi.

قوعامدىق پٸكٸرگە ساۋال سالۋدى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سەيكەس تٸركەلگەن, قوعامدىق پٸكٸرگە ساۋال سالۋدى جٷرگٸزۋ بويىنشا كەمٸندە بەس جىل تەجٸريبەسٸ بار زاڭدى تۇلعالار تيٸستٸ قۇجاتتاردىڭ كٶشٸرمەلەرٸن قوسا بەرٸپ, بۇل تۋرالى ورتالىق سايلاۋ كوميسسيياسىن جازباشا تٷردە الدىن الا حاباردار ەتە وتىرىپ جٷرگٸزۋگە قۇقىلى.

ورتالىق سايلاۋ كوميسسيياسىنا جٸبەرٸلەتٸن حابارلامادا ساۋال سالۋدى جٷرگٸزۋگە قاتىساتىن جەنە وسى سالادا جۇمىس تەجٸريبەسٸ بار ماماندار تۋرالى, قوعامدىق پٸكٸرگە ساۋال سالۋ جٷرگٸزٸلەتٸن ٶڭٸرلەر تۋرالى, قولدانىلاتىن تالداۋ ەدٸستەرٸ تۋرالى مەلٸمەتتەر كٶرسەتٸلەدٸ.

قوعامدىق پٸكٸرگە ساۋال سالۋ نەتيجەلەرiن داۋىس بەرiلەتٸن كٷننٸڭ الدىنداعى بەس كٷن ٸشٸندە جەنە داۋىس بەرiلەتiن كٷنٸ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا, ونلاين-پلاتفورمالاردا جارييالاۋعا جول بەرٸلمەيدi.

سونداي-اق سايلاۋ كٷنi داۋىس بەرۋگە ارنالعان ٷي-جايدا نەمەسە پۋنكتتە قوعامدىق پiكiرگە ساۋال سالۋدى جٷرگٸزۋگە تىيىم سالىنادى («قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى سايلاۋ تۋرالى» كونستيتۋتسييالىق زاڭىنىڭ 28-بابىنىڭ 9-تارماعى).  

بۇل تالاپتاردى بۇزعانى ٷشٸن ەكٸمشٸلٸك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستٸڭ 120-بابىنا سەيكەس ەكٸمشٸلٸك جاۋاپتىلىق كٶزدەلگەن.

وسى ارادا بٷگٸنگٸ كٷنٸ 4 بۇزۋشىلىق انىقتالدى, ونىڭ ٸشٸندە رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمعا قاتىستى زاڭسىز قوعامدىق پٸكٸرگە ساۋال سالۋدى جٷرگٸزۋدٸڭ 3 فاكتٸسٸ جەنە ساۋال سالۋدىڭ قورىتىندىلارىن تيٸستٸ دەرەكتەمەلەرسٸز جارييالاۋ 1 فاكتٸسٸ.

2-ٸ جاعدايدا ساۋالنامالاردى جەكە تۇلعالار, ال باسقا جاعدايدا - زاڭدى تۇلعا ورتالىق رەفەرەندۋم كوميسسيياسىنىڭ فۋنكتسييالارىن جٷزەگە اسىراتىن ورتالىق سايلاۋ كوميسسيياسىنالدىن الا حاباردار ەتۋٸنسٸز جٷرگٸزگەن. 

اتالعان فاكتٸلەر بويىنشا پروكۋراتۋرا ورگاندارى ەكٸ ازامات پەن بٸر زاڭدى تۇلعانى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەكٸمشٸلٸك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسٸنٸڭ 120-بابىنىڭ 3-بٶلٸگٸ بويىنشا ەكٸمشٸلٸك جاۋاپتىلىققا تارتتى, ولارعا ايىپپۇل سالىندى.    

سونىمەن قاتار بٸر باسپا باسىلىم يەسٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەكٸمشٸلٸك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسٸنٸڭ 120-بابىنىڭ 1-بٶلٸگٸ بويىنشا قوعامدىق پٸكٸرگە جٷرگٸزٸلگەن ساۋالناما نەتيجەلەرٸن زاڭدا كٶزدەلگەن مٸندەتتٸ دەرەكتەمەلەرسٸز جارييالاعانى ٷشٸن جاۋاپتىلىققا تارتىلدى.

كونستيتۋتسيياعا سەيكەس (83-باپ) پروكۋراتۋرا ورگاندارى رەفەرەندۋم ٶتكٸزۋدٸڭ بارلىق كەزەڭدەرٸندە زاڭدىلىقتىڭ ساقتالۋىن قاداعالاۋدى قامتاماسىز ەتەدٸ.  

جوعارىدا باياندالعاندى ەسكەرٸپ, باس پروكۋراتۋرا ازاماتتاردى, قوعامدىق ۇيىمدار مەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىن رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمعا دايىندىق جەنە ونى ٶتكٸزۋ كەزٸندە قولدانىستاعى زاڭنامانى قاتاڭ ساقتاۋعا شاقىرادى.