Kásipkerler Qazaqstan prezidentinen ózderin qýdalaýdan qorǵap, biznesterine arasha túsýdi surady, dep habarlaidy dalanews.kz vera.kz saityna silteme jasap.
Shymkent qalalyq prokýratýrasynyń ǵimaraty aldyna «Sin Iýan Stil» metallýrgiia zaýytynyń ieleri men qytailyq kásipkerler jinaldy. Olar sońǵy eki aptada qandai qysymǵa tap bolǵandaryn qadaǵalaý organyna jetkizýdi uiǵarǵan.
Kásipkerlerdiń aitýynsha, «Sin Iýan Stil» zaýytyndaǵy máseleler Shymkent politsiia departamentiniń uiymdasqan qylmysqa qarsy kúres basqarmasy qyzmetkerleri kelgennen keiin bastalǵan. 6 mamyr kúni kúshtik qurylym ókilderi zaýyt aýmaǵyna kirip, Qytaidyń 80 azamatyn ustaǵan.
Kásipkerlerdiń sózinshe, jumysshylarsyz qalǵan óndiris ornynda indýktsiialyq peshter, qosalqy stansa, gaz qondyrǵysy men óndiristik jeli baqylaýsyz qalǵan. Apattyń aldyn alý úshin jabdyqtardy shuǵyl toqtatýǵa týra kelgendikten, kásiporyn kelgen shyǵyn kólemin áli eseptep jatyr.
Al Shymkent politsiiasy zaýytta tekserý sharalary júrgizilgenin málimdedi. Vedomstvonyń habarlaýynsha, «102» arnasyna shetel azamaty zańsyz ustalyp otyr degen habarlama túsken. Keiin bul aqparat rastalmaǵanymen, tekserý barysynda Qazaqstanda zańdy túrde júrgenin rastaityn qujattary joq sheteldikter anyqtalǵan.
Politsiia málimetinshe, jeke basyn anyqtaityn qujattary bolmaǵan azamattar ǵana ýaqytsha qabyldaý-taratý ortalyǵyna ornalastyrylǵan. Ustalǵandardyń arasynda metallýrgiia zaýytyn keńeitýge 30 mln dollar investitsiia salýdy josparlaǵan eki qytailyq investor da bolǵan. Endi zaýyt ieleri áleýetti seriktester raiynan qaityp kete me dep alańdaidy.
«Kásiporyn aýmaǵyn tekserý barysynda Qazaqstan aýmaǵynda zańdy turýy men eńbek qyzmetin júzege asyrýyn rastaityn qujattary joq shetel azamattary anyqtaldy. Atalǵan faktiler boiynsha politsiia qyzmetkerleri kóshi-qon zańnamasyna sáikes shara qabyldady. Jinalǵan materialdar Shymkent qalasynyń mamandandyrylǵan aýdanaralyq ákimshilik sotyna joldandy. Sonymen qatar jeke basyn kýálandyratyn qujattary bolmaǵan shetel azamattary tek jeke basyn anyqtaý jáne zańda kózdelgen protsessýaldyq sheshim qabyldaý úshin qabyldaý-taratý ortalyǵyna ornalastyryldy», – dep habarlady Shymkent politsiia departamentiniń baspasóz qyzmeti.
Politsiia ókilderi kásiporynǵa qysym jasalmaǵanyn jáne investorlar qamaýǵa alyndy degen aqparat shyndyqqa sáikes kelmeitinin aitty.
Qalalyq prokýratýra mańynda túsirilgen videoda Qytaidan kelgen eki kásipker óz jaǵdailaryn baiandaǵan. Olardyń aitýynsha, Shymkentke zaýytty damytýǵa qarjy salý úshin kelgenimen, ýaqyttaryn qamaýda ótkizgenine narazy.
«Meni zaýytty keńeitý jobasyn qarjylandyrý úshin shaqyrdy. Qytaidaǵy kompaniiam 30 mln dollar investitsiia salýǵa daiyn boldy. Biraq ne úshin mundai jaǵdaiǵa tap bolǵanymdy túsinbeimin. Men Qazaqstanǵa vizasyz rejim arqyly keldim, el aýmaǵynda zańdy túrde júrýge quqyǵym bar. Politsiia qyzmetkerleri zaýytqa kirip kelip, meni belgisiz baǵytqa alyp ketti, tólqujatymdy tartyp aldy. Meni arnaiy qabyldaý ornynda ustady, áli kúnge deiin qujatymdy qaitarǵan joq. Al vizasyz rejim merzimi ótip bara jatyr. Eger merzim asyp ketse, oǵan kim jaýap beredi? Biz “Bir beldeý – bir jol” baǵdarlamasy aiasynda Qazaqstanǵa investitsiia salýǵa keldik. Mundai jaǵdai basqa investorlarǵa da áser etedi», – dedi investorlardyń biri.
Al ekinshi kásipker Oon Chenniń aitýynsha, onyń investorlarǵa arnalǵan S-5 vizasy bar ári Qazaqstanda kompaniia tirkegen. Soǵan qaramastan, ol da tólqujatsyz qalyp, arnaiy qabyldaý ornynda bolǵan.
«Mende resmi investor vizasy bar. “Sin Iýan Stil” zaýytyna investitsiia salǵym keldi. Biraq meni de ustap, politsiia tólqujatymdy alyp qoidy. Qazir qujatymdy qaitarmai jatyr, al maǵan emdelý úshin elime shuǵyl qaitý kerek», – deidi Oon Chen.
Kásipkerler memleket basshysynan zaýyt tóńiregindegi jaǵdaidy baqylaýǵa alyp, metallýrgiia kásiporny jumysynyń ýaqytsha toqtap qalýyna kim kináli ekenin anyqtaýdy surady.
Qytailyq investorlar «politsiia úshinshi taraptardyń tapsyrmasymen áreket etip, zańsyz sharalardyń ótýine ádeii kómektesti» dep kúmándanady. Al politsiia jedel is-sharalar zań aiasynda júrgizilgenin alǵa tartyp otyr.
Qazirgi ýaqytta ustalǵan barlyq jumysshy bosatylǵan. Alaida zaýyt ieleriniń málimetinshe, kei azamattardyń qujattary áli qaitarylmaǵan.
Sondai-aq kásipkerler 6 mamyrdaǵy oqiǵa ádeii uiymdastyrylǵan bolýy múmkin dep esepteidi.
Olardyń sózinshe, birinshiden, istiń bastalýyna negiz bolǵan anonimdi qońyraýdyń qaidan túskeni belgisiz jáne onda aitylǵan aqparattyń naqty dáleli joq.
Ekinshiden, kásipkerlerdiń aitýynsha, tek sol habarlamaǵa súienip, iske qatysy joq Qytai azamattaryn jappai ustaý júrgizilgen. Olar prokýratýra men sot sanktsiiasynsyz jáne kináni dáleldeitin aiǵaqtarsyz adamdar qamaýda ustaldy dep otyr.
Úshinshiden, jaýap alý kezinde advokat pen aýdarmashy berilmegeni, adamdardan zańsyz túrde túsinikteme alynǵany aityldy. Kásipkerler muny zańsyz dálel jinaý dep baǵalaidy.
Tórtinshiden, olardyń pikirinshe, zańsyz ustaýlar men tergeý áreketteri kásiporynnyń qalypty jumysyna tikelei kedergi keltirip, óndiristi keńeitý, jańǵyrtý jáne jarǵylyq kapitaldy ulǵaitý josparlaryna nuqsan keltirgen. Sonyń saldarynan zaýyt aitarlyqtai ekonomikalyq shyǵynǵa ushyraǵan.
