كەسٸپكەرلەر قازاقستان پرەزيدەنتٸنەن ٶزدەرٸن قۋدالاۋدان قورعاپ, بيزنەستەرٸنە اراشا تٷسۋدٸ سۇرادى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz vera.kz سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
شىمكەنت قالالىق پروكۋراتۋراسىنىڭ عيماراتى الدىنا «سين يۋان ستيل» مەتاللۋرگييا زاۋىتىنىڭ يەلەرٸ مەن قىتايلىق كەسٸپكەرلەر جينالدى. ولار سوڭعى ەكٸ اپتادا قانداي قىسىمعا تاپ بولعاندارىن قاداعالاۋ ورگانىنا جەتكٸزۋدٸ ۇيعارعان.
كەسٸپكەرلەردٸڭ ايتۋىنشا, «سين يۋان ستيل» زاۋىتىنداعى مەسەلەلەر شىمكەنت پوليتسييا دەپارتامەنتٸنٸڭ ۇيىمداسقان قىلمىسقا قارسى كٷرەس باسقارماسى قىزمەتكەرلەرٸ كەلگەننەن كەيٸن باستالعان. 6 مامىر كٷنٸ كٷشتٸك قۇرىلىم ٶكٸلدەرٸ زاۋىت اۋماعىنا كٸرٸپ, قىتايدىڭ 80 ازاماتىن ۇستاعان.
كەسٸپكەرلەردٸڭ سٶزٸنشە, جۇمىسشىلارسىز قالعان ٶندٸرٸس ورنىندا يندۋكتسييالىق پەشتەر, قوسالقى ستانسا, گاز قوندىرعىسى مەن ٶندٸرٸستٸك جەلٸ باقىلاۋسىز قالعان. اپاتتىڭ الدىن الۋ ٷشٸن جابدىقتاردى شۇعىل توقتاتۋعا تۋرا كەلگەندٸكتەن, كەسٸپورىن كەلگەن شىعىن كٶلەمٸن ەلٸ ەسەپتەپ جاتىر.
ال شىمكەنت پوليتسيياسى زاۋىتتا تەكسەرۋ شارالارى جٷرگٸزٸلگەنٸن مەلٸمدەدٸ. ۆەدومستۆونىڭ حابارلاۋىنشا, «102» ارناسىنا شەتەل ازاماتى زاڭسىز ۇستالىپ وتىر دەگەن حابارلاما تٷسكەن. كەيٸن بۇل اقپارات راستالماعانىمەن, تەكسەرۋ بارىسىندا قازاقستاندا زاڭدى تٷردە جٷرگەنٸن راستايتىن قۇجاتتارى جوق شەتەلدٸكتەر انىقتالعان.
پوليتسييا مەلٸمەتٸنشە, جەكە باسىن انىقتايتىن قۇجاتتارى بولماعان ازاماتتار عانا ۋاقىتشا قابىلداۋ-تاراتۋ ورتالىعىنا ورنالاستىرىلعان. ۇستالعانداردىڭ اراسىندا مەتاللۋرگييا زاۋىتىن كەڭەيتۋگە 30 ملن دوللار ينۆەستيتسييا سالۋدى جوسپارلاعان ەكٸ قىتايلىق ينۆەستور دا بولعان. ەندٸ زاۋىت يەلەرٸ ەلەۋەتتٸ سەرٸكتەستەر رايىنان قايتىپ كەتە مە دەپ الاڭدايدى.
«كەسٸپورىن اۋماعىن تەكسەرۋ بارىسىندا قازاقستان اۋماعىندا زاڭدى تۇرۋى مەن ەڭبەك قىزمەتٸن جٷزەگە اسىرۋىن راستايتىن قۇجاتتارى جوق شەتەل ازاماتتارى انىقتالدى. اتالعان فاكتٸلەر بويىنشا پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸ كٶشٸ-قون زاڭناماسىنا سەيكەس شارا قابىلدادى. جينالعان ماتەريالدار شىمكەنت قالاسىنىڭ مامانداندىرىلعان اۋدانارالىق ەكٸمشٸلٸك سوتىنا جولداندى. سونىمەن قاتار جەكە باسىن كۋەلاندىراتىن قۇجاتتارى بولماعان شەتەل ازاماتتارى تەك جەكە باسىن انىقتاۋ جەنە زاڭدا كٶزدەلگەن پروتسەسسۋالدىق شەشٸم قابىلداۋ ٷشٸن قابىلداۋ-تاراتۋ ورتالىعىنا ورنالاستىرىلدى», – دەپ حابارلادى شىمكەنت پوليتسييا دەپارتامەنتٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ.
پوليتسييا ٶكٸلدەرٸ كەسٸپورىنعا قىسىم جاسالماعانىن جەنە ينۆەستورلار قاماۋعا الىندى دەگەن اقپارات شىندىققا سەيكەس كەلمەيتٸنٸن ايتتى.
قالالىق پروكۋراتۋرا ماڭىندا تٷسٸرٸلگەن ۆيدەودا قىتايدان كەلگەن ەكٸ كەسٸپكەر ٶز جاعدايلارىن بايانداعان. ولاردىڭ ايتۋىنشا, شىمكەنتكە زاۋىتتى دامىتۋعا قارجى سالۋ ٷشٸن كەلگەنٸمەن, ۋاقىتتارىن قاماۋدا ٶتكٸزگەنٸنە نارازى.
«مەنٸ زاۋىتتى كەڭەيتۋ جوباسىن قارجىلاندىرۋ ٷشٸن شاقىردى. قىتايداعى كومپانييام 30 ملن دوللار ينۆەستيتسييا سالۋعا دايىن بولدى. بٸراق نە ٷشٸن مۇنداي جاعدايعا تاپ بولعانىمدى تٷسٸنبەيمٸن. مەن قازاقستانعا ۆيزاسىز رەجيم ارقىلى كەلدٸم, ەل اۋماعىندا زاڭدى تٷردە جٷرۋگە قۇقىعىم بار. پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸ زاۋىتقا كٸرٸپ كەلٸپ, مەنٸ بەلگٸسٸز باعىتقا الىپ كەتتٸ, تٶلقۇجاتىمدى تارتىپ الدى. مەنٸ ارنايى قابىلداۋ ورنىندا ۇستادى, ەلٸ كٷنگە دەيٸن قۇجاتىمدى قايتارعان جوق. ال ۆيزاسىز رەجيم مەرزٸمٸ ٶتٸپ بارا جاتىر. ەگەر مەرزٸم اسىپ كەتسە, وعان كٸم جاۋاپ بەرەدٸ? بٸز “بٸر بەلدەۋ – بٸر جول” باعدارلاماسى اياسىندا قازاقستانعا ينۆەستيتسييا سالۋعا كەلدٸك. مۇنداي جاعداي باسقا ينۆەستورلارعا دا ەسەر ەتەدٸ», – دەدٸ ينۆەستورلاردىڭ بٸرٸ.
ال ەكٸنشٸ كەسٸپكەر وون چەننٸڭ ايتۋىنشا, ونىڭ ينۆەستورلارعا ارنالعان س-5 ۆيزاسى بار ەرٸ قازاقستاندا كومپانييا تٸركەگەن. سوعان قاراماستان, ول دا تٶلقۇجاتسىز قالىپ, ارنايى قابىلداۋ ورنىندا بولعان.
«مەندە رەسمي ينۆەستور ۆيزاسى بار. “سين يۋان ستيل” زاۋىتىنا ينۆەستيتسييا سالعىم كەلدٸ. بٸراق مەنٸ دە ۇستاپ, پوليتسييا تٶلقۇجاتىمدى الىپ قويدى. قازٸر قۇجاتىمدى قايتارماي جاتىر, ال ماعان ەمدەلۋ ٷشٸن ەلٸمە شۇعىل قايتۋ كەرەك», – دەيدٸ وون چەن.
كەسٸپكەرلەر مەملەكەت باسشىسىنان زاۋىت تٶڭٸرەگٸندەگٸ جاعدايدى باقىلاۋعا الىپ, مەتاللۋرگييا كەسٸپورنى جۇمىسىنىڭ ۋاقىتشا توقتاپ قالۋىنا كٸم كٸنەلٸ ەكەنٸن انىقتاۋدى سۇرادى.
قىتايلىق ينۆەستورلار «پوليتسييا ٷشٸنشٸ تاراپتاردىڭ تاپسىرماسىمەن ەرەكەت ەتٸپ, زاڭسىز شارالاردىڭ ٶتۋٸنە ەدەيٸ كٶمەكتەستٸ» دەپ كٷمەندانادى. ال پوليتسييا جەدەل ٸس-شارالار زاڭ اياسىندا جٷرگٸزٸلگەنٸن العا تارتىپ وتىر.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا ۇستالعان بارلىق جۇمىسشى بوساتىلعان. الايدا زاۋىت يەلەرٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, كەي ازاماتتاردىڭ قۇجاتتارى ەلٸ قايتارىلماعان.
سونداي-اق كەسٸپكەرلەر 6 مامىرداعى وقيعا ەدەيٸ ۇيىمداستىرىلعان بولۋى مٷمكٸن دەپ ەسەپتەيدٸ.
ولاردىڭ سٶزٸنشە, بٸرٸنشٸدەن, ٸستٸڭ باستالۋىنا نەگٸز بولعان انونيمدٸ قوڭىراۋدىڭ قايدان تٷسكەنٸ بەلگٸسٸز جەنە وندا ايتىلعان اقپاراتتىڭ ناقتى دەلەلٸ جوق.
ەكٸنشٸدەن, كەسٸپكەرلەردٸڭ ايتۋىنشا, تەك سول حابارلاماعا سٷيەنٸپ, ٸسكە قاتىسى جوق قىتاي ازاماتتارىن جاپپاي ۇستاۋ جٷرگٸزٸلگەن. ولار پروكۋراتۋرا مەن سوت سانكتسيياسىنسىز جەنە كٸنەنٸ دەلەلدەيتٸن ايعاقتارسىز ادامدار قاماۋدا ۇستالدى دەپ وتىر.
ٷشٸنشٸدەن, جاۋاپ الۋ كەزٸندە ادۆوكات پەن اۋدارماشى بەرٸلمەگەنٸ, ادامداردان زاڭسىز تٷردە تٷسٸنٸكتەمە الىنعانى ايتىلدى. كەسٸپكەرلەر مۇنى زاڭسىز دەلەل جيناۋ دەپ باعالايدى.
تٶرتٸنشٸدەن, ولاردىڭ پٸكٸرٸنشە, زاڭسىز ۇستاۋلار مەن تەرگەۋ ەرەكەتتەرٸ كەسٸپورىننىڭ قالىپتى جۇمىسىنا تٸكەلەي كەدەرگٸ كەلتٸرٸپ, ٶندٸرٸستٸ كەڭەيتۋ, جاڭعىرتۋ جەنە جارعىلىق كاپيتالدى ۇلعايتۋ جوسپارلارىنا نۇقسان كەلتٸرگەن. سونىڭ سالدارىنان زاۋىت ايتارلىقتاي ەكونوميكالىق شىعىنعا ۇشىراعان.
