"Qonaev? Osy arada bárimiz búgejektep aita almaityn bir ashy aqiqat bar. Qansha jerden madaqtap, áspettesek te, Qonaevtyń rýhaniiat salasynda tek «orystandyrý» baǵytyn ustanǵanyn jasyra almaimyz.
Onyń kezinde 700-den asa qazaq mektebi jabylyp qalǵany shyndyq. «Japtyrmaimyn!» dese, bilik qolynda tur edi. Joq, biligin paidalanbady. Al, sol kezeńderde biz siiaqty kún keshken ózbek, túrkimen, tájik mektepteriniń birde-biri jabylǵan emes.
Almaty syndy qalada №12 orta mektep pen eki mektep-internatty qosqanda, bar-joǵy úsh-aq bilim oshaǵy qazaq tilinde oqytatyn", – deidi Qaiym-Munar Tabeev.
Onyń pikirinshe Qonaevtyń qazaqqa qyryn qaraýynyń mynadai sebebi bar. Qalamger osy oraida uiǵyr jazýshysy Ábdikerim Ǵanievtiń «Ismail Iýsýpov: «S chistotoi pomyslov» atty derekti povesini men jýrnalist Madat Aqqozinniń esteligin mysalǵa keltiredi.
"1962-64 jyldary Qazaqstan Kompartiiasy OK-niń birinshi hatshysy bolyp qyzmet istegen Iýsýpovtyń esteligi bar. «Respýblikaǵa basshylyq etýge men kelgende «meniń qarakóz dostarym» Qazaqstannyń basyna uiǵyr keldi dedi. Al, Qonaev týraly ondai áńgime aitylǵan joq. Onyń ulty tatar edi ǵoi. Biz D.A.Qonaev ekeýmiz bala kezden birge óstik, sosyn Sopy Zarvat atyndaǵy uiǵyr orta mektebinde birge oqydyq".
Sonymen birge ardager jýrnalist Madat Aqqozin bylai dep jazypty:
"Dinmuhamed Qonaevtyń qabyldaýynda eki qazaq, bir orys otyr. Olar aýdandyq partiia komitetiniń birinshi hatshylyǵyna bekitileiin dep jatqandar edi. Ana tilinde amandasqan eki qazaqty Qonaev sol jerde toqtatyp, «jalpyǵa túsinikti» orys tiline kóshýlerin suraidy. Sol úsheýdiń biri – meniń eski tanysym Rahymbai Tazabekov bolatyn. Ol aýylda týǵan adam. Oǵan respýblika basshysynyń ózi sekildi ekinshi qazaqtan oryssha sóileýin talap etýi oǵash bolyp kóringen» (Azattyq.org. 30.11.2009 j.)
Qazaq tiliniń qadirin túsiretin de, kóteretin de biliktegi birinshi basshylar ekeninde daý joq. Qalai bolsa da, shyqqan teginde sharýamyz shamaly, qazaq mektepteriniń jappai jabylýy – tikelei Qonaevtyń moinyndaǵy is", – dep túiindeidi maqala avtory.
Tabeevtiń pikirinshe óz ana tilinde sóilegen jastarǵa jiren shashty apamyzdyń «Govori po-rýsskii!» dep zekip, dikeńdegenine de kináli Qonaev.
Maqalanyń tolyq nusqasyn tómendegi siltemege ótip oqi alasyz:
https://dalanews.kz/58548
