Qoǵamda qyzý talqylanyp júrgen pikirlerimen tanylǵan Tanagóz Tolqynqyzy áleýmettik jelide taǵy bir ótkir jazba jariialap, qoǵamdaǵy ádilet, qundylyq jáne ulttyq sana máselesin ashyq kóterdi, dep habarlaidy Dala News.
Bul jolǵy jazbasynda avtor qoǵamdaǵy eń aýyr suraqtardyń birin tik qoiady – nege qoǵamda adal, arly, halyqty sońynan ertetin tulǵalar az, nege adamdar printsipten buryn paidasyn oilaidy.
«Ókinishke qarai, bizde satylmaityn adam joq. Báriniń moinynda baǵasy jazylǵan birka tur», – dep jazady ol.
Avtor qoǵamdaǵy adamdardyń «quny» túrli nársemen ólshenetinin ashyq aitady: bireý úshin – jalaqy, bireý úshin – qyzmet, bireý úshin – tender, tipti qarapaiym paida.
Onyń aitýynsha, mundai qoǵamda ózgeris bolýy qiyn, sebebi adamdar ózgeris úshin qurbandyqqa daiyn emes.
«Ózgeris sen ólýge daiyn bolǵanda keledi. Biraq eshkim ólgisi kelmeidi», – deidi ol.
Jazbada avtor ótken tarihqa da toqtalyp, Alash qairatkerleriniń kúresin mysalǵa keltiredi. Ahmet Baitursynulynyń otbasy kórgen qasiretti eske ala otyryp, táýelsizdik ońai kelmegenin aitady.
Sonymen qatar ol qazirgi urpaqtyń sol kúrestiń baǵasyn túsinbei otyrǵanyn ashyq synaidy.
«Sen sol táýelsizdikti saqtaý jolynda ne istediń? Eshteńe de istegen joqsyń», – dep jazady avtor.
Tanagóz Tolqynqyzy qoǵamdaǵy taǵy bir mańyzdy máselege – til máselesine erekshe nazar aýdarady. Onyń pikirinshe, ulttyq bolmystyń eń basty kórsetkishi – til, biraq bul baǵytta da qoǵamda tabandylyq joq.
«Sen óz balańdy eń bolmasa qazaq mektebine bergen joqsyń. Onymen qazaq tilinde sóileý jaýapkershiligin de moinyńa almadyń», – deidi ol.
Avtor óz tájiribesinen mysal keltirip, qazaq mektebine bergen ata-analardyń ózi úide oryssha sóileitinin synǵa alady.
Jazbada Mahatma Gandidiń ómir joly keńinen mysal retinde keltiriledi. Avtor Gandidiń zorlyqsyz kúres filosofiiasyn qazirgi qoǵammen salystyrady.
«Ol álemdi kúshpen emes, ar-ojdan arqyly jeńdi», – dep atap ótedi ol.
Gandidiń «Tuz joryǵy», túrmeden qoryqpaýy, printsipten taimaýy – bári qoǵam úshin úlgi retinde usynylady. Avtordyń aitýynsha, naǵyz kúres – syrtqy emes, ishki kúres.
Jazbanyń eń ótkir tusy – avtordyń qazirgi qoǵamǵa tikelei úndeýi.
«Al seniń uly joryǵyń – qazaq tilinde sóileý», – deidi ol.
Ol adamdardy óz tilinde erkin, namyspen, tabandylyqpen sóileýge shaqyrady. Tildi bilý emes, ony ustanymǵa ainaldyrý kerek ekenin aitady.
Avtordyń paiymynsha, qoǵamdaǵy basty másele – syrtqy jaǵdai emes, ishki álsizdik.
«Ózińdi ózgertpei, qoǵam ózgermeidi», degen oi jazbanyń negizgi ózegine ainalǵan.
Jeli qoldanýshylary bul jazbaǵa qyzý pikir bildirip jatyr. Biri avtordy qoldap, qoǵamdaǵy shyndyqty aitty dese, endi biri mundai kózqarasty tym radikaldy dep baǵalaýda.
Degenmen, jazba qoǵamdaǵy eń aýyr ári mańyzdy suraqtardy taǵy bir márte kún tártibine shyǵardy.
