Qytaidan Qazaqstan aýmaǵy arqyly ótetin tranzittik júk tasymaly jańa rekordtyq kórsetkishke jetti. 2024 jyly bul baǵyttaǵy júk kólemi sońǵy on jyldan astam ýaqyt ishindegi eń joǵary deńgei – 15,4 mln tonnaǵa jetken. Bul týraly Qazaqstan Qarjy ministrligi Memlekettik kirister komitetiniń resmi derekterinde kórsetilgen, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Saraptamaǵa súiensek, Qazaqstan arqyly Qytaidan úshinshi elderge jetkizilgen tranzit júkteriniń kólemi bir jylda 22%-ǵa ósken. Jalpy alǵanda, sońǵy úsh jyl qatarynan Qytaidan ótetin tranzittik júk tasymaly eki tańbaly qarqynmen úzdiksiz ósýde. Degenmen sońǵy jyldary ósý qarqyny baiaýlaǵany baiqalady: máselen, 2022 jyly ósim 37%, 2023 jyly 33% bolsa, byltyr bul kórsetkish 22%-dy quraǵan.
Qazaqstan aýmaǵy arqyly ótetin tranzittik tasymaldar boiynsha Qytai eń negizgi júk jóneltýshi el bolyp otyr – onyń úlesi jalpy tasymaldyń 72 paiyzyn quraidy. Degenmen Qytaidyń ózi júkterdi qabyldaýshy el retinde Qazaqstan arqyly ótetin tranzitte tek 2% deńgeiinde ǵana.
Qytaidan tasymaldanǵan tranzittik júkterdiń artýyna negizgi sebepker – Ózbekstan men Eýroodaq elderi. Atap aitqanda, Ózbekstannyń tranzittik tasymaldaǵy úlesi bir jylda birden 60%-ǵa ósip, 5,3 mln tonnaǵa jetken. Al Eýropa odaǵy elderiniń úlesi byltyrmen salystyrǵanda tipti eselep ósken – 134%-ǵa artyp, 2,3 mln tonnany quraǵan.
Kerisinshe, buǵan deiin basty baǵyttardyń biri sanalyp kelgen Reseidiń Qytaidan Qazaqstan aýmaǵy arqyly tranzitpen qabyldaityn júkteriniń kólemi bir jylda shamamen 14,7%-ǵa qysqaryp, 3,6 mln tonnaǵa deiin tómendegen.
Osylaisha, Qazaqstannyń tranzittik áleýetin damytýda Qytaidan Eýropa men Ortalyq Aziiaǵa qarai baǵyttalǵan saýda jolynyń mańyzy artyp, bul baǵyttaǵy tasymaldar sońǵy jyldary jańa rekordtyq kórsetkishterdi jańartyp otyr.
