Qazaqstanda rýbl ózine tiesili múmkin joǵary shekti maýsym aiynyń basynda igerip, 6,5 teńge baǵamyn eki ai qatarynan ustap tur. Búginde, tipti reseilik 1 rýbldiń quny 6,7 teńge bolyp alǵan. Osy aqsha baǵamyndaǵy aiyrma soltústik kórshimen shekaralas óńirlerde dúrbeleń týǵyzyp úlgerdi. Kóliktegi reseilikter Aqtóbe, Qostanai, Petropavldan azyq-túlikten bastap, tutynysqa qajetti zattardyń barlyǵyn tasyp áketýde. Osylaisha 10 jyl burynǵy jaǵdai qaitalanýda, alaida ol kezde jaǵdai kerisinshe bolǵan edi, dep habarlaidy Dalanews.kz Atameken business-ke silteme jasap.
"Ázirge, jappai sipat joq. Satyp alyp jatyr, árine, qymbat segmenttegi taýarlardy, tehnikany degendei. Sondyqtan Reseidiń shekaralas aimaqtary úshin bul jaqsy dep oilaimyn. Bizge tabys kelip, ónimderimiz ótip jatyr", - deidi QR premer-ministriniń orynbasary Serik Jumanǵarin.
Teńgege shaqqanda rýbldiń kúsh alýyn sarapshylar Resei ekonomikasynyń ishki draiverlerimen bailanystyrady. Qazaqstan úshin bul taiaqtyń eki ushy bar degendi tanytady. Aǵymdaǵy aqsha baǵamy, bir jaǵynan, eksporttaýshylarǵa tiimdi. Ásirese, óńdeý ónerkásibi kásiporyndaryna. Ekinshi jaǵynan, bul importtyq satyp alýǵa keri áser etedi: kórshiler bizge jetkiziletin ónimderdiń baǵasy qymbattaidy. Jalpy, qymbat rýbl – reseilikterdiń Qazaqstanǵa osylai aǵylýynyń kóptegen sebepteriniń biri ǵana, - deidi sarapshylar.
"Mysaly, Reseide azyq-túlik baǵasyn memlekettik retteýdi engizý týraly zań jobasy qaralýda. Árine, bul jańalyq Reseidegi barlyq óndirýshilerge áser etti. Barlyq baǵa kóterildi. Reseide ortasha eseppen 35-36 rýbl bolǵan bir bólke nan qazir 50 rýbl turady. Árine, shekaralas óńirlerdiń barlyq turǵyndary bizdiń arzan ónimderdi satyp alýǵa lap qoidy osydan keiin", - deidi ekonomist Marat Abdýrahmanov.
Nátijesinde Qazaqstanǵa tek satyp alý úshin ǵana emes, meditsinalyq qyzmetter úshin de reseilikter kele bastady. Jeke klinikalarda tekserýden ótý nemese tis dárigerine tis saldyrý reseilikterge áldeqaida arzan túsýde. Alaida, ekonomister osy saýda jasaýshylarmen birge elimizge qosymsha rýbl massasy laqyldap keletinin eskertedi. Al ol, óz kezeginde, aldaǵy ýaqytta teńge baǵamyna áser ete alady, - deidi olar.
"Bul arada mynandai eki úlken másele baryn durys túsingen jón. Birinshiden, rýbl - ishinara aiyrbastaýǵa jatatyn valiýta. Al, bizge kóp rýbl keldi delik, sodan keiin biz olardy qaida jiberemiz? Iaǵni, olardy aiyrbastaý qiyn. Kóptegen shekteýler bar. Bul - bir. Ekinshiden, bul óte mańyzdysy, bizde investitsiia máselesi degen bar. Iaǵni, bári teń bolǵan jaǵdaida suranys artqanda siz óndiristi keńeitýińiz kerek nemese osy taýarlardy jetkizý júiesin keńeitip, kóp paida tabýyńyzǵa bolady. Biraq bizde bul jaǵynan problemalar bar. Demek, mundai jaǵdaida naryqtyq ádister túzetýge jaramsyz", - deidi ekonomist Marat Kaiyrlenov.
Qazaqstandyqtardyń ózderi de rýblge senimdi aktiv retinde qaramaidy. Qarjy uiymdarynyń málimetinshe, maýsym aiynda elimizde Resei valiýtasynyń taza satylymy 40 milliard teńgeden asty, bul - barlyq kezeńdegi eń kóp kólem. Bul rette Astana kósh bastap tur: 37 milliardqa jýyq teńge, odan keiin Almaty men Pavlodar oblysy bolady. Qazaqstandyqtar rýbldi qolda kóp ustamaidy, mundai jinaqtaryn dollarǵa nemese teńgege tez aýdaryp otyrady.
Buǵan deiin saitymyzda "Reseidiń Ulttyq qory sarqylý, ekonomikasy retsessiia aldynda tur" degen maqala jariialanǵan bolatyn. Sondai-aq 2025 jyly aqsha aiyrbas oryndarynda rýbldiń taza satylymyndaǵy teris mán alǵashqy bes ai boiy qatarynan tirkelgenin jazǵanbyz.
