Freedom Inside '26

Qazaqtyń qai milliarderi qazaqtyń qai hanyna eskertkish ornatty?

Qazaqtyń qai milliarderi qazaqtyń qai hanyna eskertkish ornatty?
Mońǵoliiadaǵy Shyńǵyshannyń alyp eskertkishin kim turǵyzǵanyn bilesiz be? Muny kúni keshe ǵana prezident sailaýynda jeńiske jetken sportshy, Haltmaagiin Battýlǵa óz qarajatyna turǵyzypty. Búkil mońǵoldyń maqtanyshyna ainalǵan Shyńǵyshannyń árýaǵy Haltmaagiin Battýlǵany sailaýda qoldaǵany anyq. Bul týrasynda qazaqtyń belgili aqyny Júkel Qamaiuly Feisbýktaǵy paraqshasynda jazypty. Aqynyń pikiri ishke jinalǵan zapyranymyzdy qozǵap jiberdi.

"Asa kóp aqsha, asa kúshti bilikti halyq jeńýge bolatynyn búgin kórdim. Halyq qandai kúshti ekendigin sezdirip shydady. Mońǵoldar oiandy qura qura qural!"

Bul keshegi ekinshi qaita sailaýda jeńiske jetken mońǵol palýany, Haltmanyń uly Battýlǵanyń sózi. Shyńǵys qaǵanǵa arnalǵan osynaý alyp eskertkishti osy Battýlǵa óz qarajatymen, káristiń asa sapaly quryshymen turǵyzǵan. Jeńis qutty bolsyn! Battýlǵa demokratiia qarlyǵashy!" – deidi Mońǵoliiada týyp-ósken qazaq aqyny.
Al biz bolsaq "Shyńǵyshan mońǵol emes, qazaq..." dep bitpes daýdyń sońynda  júrmiz. Arydaǵy Shyńǵyshandy aitpaǵan kúnniń ózinde beridegi Qazaq handyǵynyń irgetasyn qalaǵan Jánibek pen Kereige jóndemdi eskertkish turǵyza almai júrgenimizde, tarihshylardyń Shyńǵyshanda nesi bar? Anaý bir jyly Astanada Jánibek pen Kereidiń eskertikishin kórnekti jerge qoia almai biraz daýlasqanymyz jáne ber. Eger qoǵam tarapynan úlken qarsylyq bolmaǵanda Qazaq handyǵynyń negizin qalaǵan handardyń eskertkishi qala syrtynda qalar ma edi, kim bilsin? Tegeýrindi kúrestiń arqasynda qos han Astanadan oryn tapqanyn halyq umyta qoiǵan joq.  

Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵyn jetim qyzdyń toiyndai qylyp ótkizdik. Qazaqtyń apaitós qai kásipkeri Qazaqtyń qai hanyn qasterlep, biik tóbeniń basyna Haltmaagiin Battýlǵa siiaqty eskertkish ornatty. Eshqaisy. Kókeiin aqsha tesken kásipkerlerimiz qazaqtyń qandai handary bar ekenin bile me eken, ózi?
Ulty men tilinen jerigen bizdiń kásipkerler Kóktóbeniń tóbesine "Bitlz" tobyna eskertkish ornatyp maqtanǵanyn bilemiz. Al ózderiniń ata-babalaryna eskertkish qoiamyz dep bastama kóterseń, tappai qalasyń.

Al qur sózden qýyrdaq qurýǵa beiim tarihshy ǵalymdarymyz bolsa, "Shyńǵyshan qazaq" dep bir-birimen qyryq pyshaq bolyp aitysyp júr. Qazirgi tarihshylardyń Shyńǵyshandy qazaq qylýdan basqa sharýasy joq pa? Bizge osy daý-damai qajet pe? Odanda ózgeniń mádenietin ulyqtap júrgen oligarhatarymyzǵa tarihymyzdy tanytpaimyz ba?

Nurlan JUMAHAN