Jiynǵa qatysýshylar barlyq qujattardyń qainar kózi – Ata Zańnyń úshten birine ózgerister men tolyqtyrýlar engizilgeli otyrǵanynan qazaqstandyqtar qanshalyqty habardar, bul saiasi naýqan nesimen mańyzdy degen suraqtar tóńireginde oilaryn ortaǵa saldy.
Tarih ǵylymdarynyń doktory, professor Búrkitbai Aiaǵan Ata Zańǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizý tap qazirgi ýaqyt talabyna sai dep esepteidi.
– Ata Zańǵa ózgertý engizý – óte mańyzdy másele. Qoǵamda onyń ne qajeti bar degen de sózder aitylyp qalyp jatyr. Amerika qurama shtattary Konstitýtsiiasynyń qabyldanǵanyna 300 jyl boldy. Biraq soǵan qaramastan, olar basty zańǵa ózgerister engizip otyrady. Iaǵni, bizdiń Ata Zańymyzǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizýimiz de qazirgi ýaqyttyń talaptaryna sai. Bul máselege óte úlken saiasi oqiǵa dep qaraýymyz kerek. Konstitýtsiiaǵa ózgerister engizý arqyly biz jańa qoǵam qalyptastyramyz. Tek qana memleket sheshedi, tek qana memleket biledi degen paradigmany qoiǵan jón. Qoǵamnyń ózi oianyp, árbir qazaqstandyq ózin osy eldiń qurýshysy, negizin belgileýshi retinde sezingeni durys, – dedi B.Aiaǵan.
Nur-Sultan qalasyndaǵy Túrik etnomádeni ortalyǵynyń tóraǵasy Ásker Pirievtiń oiy da osymen ushtasty.
– Qoǵam – Qazaqstannyń azamattary osy eldiń qojaiyny ekenin sezinýi kerek. Tek qana memleket qurýshy ult emes, osy eldiń iesi ekenin túisinýi qajet. Ol úshin halyqtan surap, onymen sanasý kerek. Árkim óz pikirin bildirýge quqyly. Sol úshin bul referendým óte mańyzdy. Bir ókinishtisi, qalada ilinip turǵan bir-eki bilbord bolmasa, halyqtyń odan habary joq siiaqty. Ne ózgerip jatyr, ne úshin ózgerip jatyr, bul Qazaqstan azamattarynyń ómirin jaqsartýǵa baǵyttalǵan dúnie me, keleshekte budan ne kútý kerek, bulardyń nátijesinde kimnen neni suraimyz degen suraqtar tóńireginde kóbirek aqparat bergen jón, – dedi ol.
Al belgili saiasattanýshy Rasýl Jumaly referendým – óte mańyzdy saiasi naýqan jáne ol tikelei demokratiianyń quraly degen oiyn jetkizdi.
– Ózderińiz bilesizder, sońǵy ret elimizde referendým 1995 jyly ótkizildi. Sodan beri bul tájiribe umytyldy. Bul – jái ǵana demokratiia emes, tikelei demokratiianyń quraly. Iaǵni, depýtattar arqyly emes, azamattar ózderi daýys berip, tikelei oiyn bildirý arqyly Konstitýtsiianyń qabyldanýyna yqpal etedi. Sondyqtan kesh te bolsa osyndai igi dástúrdiń oralǵanynyń ózi óz aldyna mańyzdy dúnie. Azamattar óziniń memleketke qatysy bar, osy eldiń azamaty ekenin, bilikke yqpal ete alatynyn sezinýi sońǵy 10-20 jylda aitarlyqtai álsirep ketti. Jalpy, jurtshylyqtyń sailaý ataýlyǵa degen senimnen góri kúdigi basym. Solardy eńserý turǵysynan menińshe, referendýmnyń mańyzy óte joǵary, – dedi saiasattanýshy.
Sondai-aq jiyn barysynda «Miras» respýblikalyq qoǵamdyq keńesiniń músheleri animatsiialyq filmderdiń dýbliajyn qamtamasyz etýge memlekettik qoldaý kórsetý máselelerin de talqylady.
