Freedom Inside '26

Qazaqstannyń jospary jariia bola salysymen, álemdik naryqta baǵa quldyrai jóneldi - sheteldik BAQ-tar

Qazaqstannyń jospary jariia bola salysymen, álemdik naryqta baǵa quldyrai jóneldi - sheteldik BAQ-tar
wikipedia.org

Keshe Qazaqstan 2025-2026 jyldarǵy josparǵa sai munai eksportynyń kólemin jariialady. Bul álemdik naryqtaǵy baǵaǵa birden áser etip, "qara altyn" 2 dollarǵa arzandady. Negizi, ótken aptada Energetika ministrligi Germaniiaǵa tasymaldanatyn Qazaqstan munaiy kólemin arttyratynyn málimdegennen-aq naryq oiynshylarynan maza kete bastap edi. Ásirese, OPEK+ elderi men Reseiden, dep habarlaidy Dalanews.kz.

25 qarashada Energetika ministri Almasadam Sátqaliev pen "QazMunaiGaz" UK" AQ basshysy Ashat Hasenovtyń Parlament qabyrǵasynda oqyǵan baiandamasyn sheteldik BAQ-tar birden ilip áketti.

"Qazaqstan Reseidiń kómeginsiz júzege asyrylatyn sheteldik tasymaldaǵy úlesti ulǵaitýdy maqsat etip otyr. Energetika ministri Almasadam Sátqaliev mundai eksporttyń kólemi 13 esege ósýi tiis dep málimdedi. Iaǵni, Baký — Tbilisi — Jeihan qubyrynyń jyldyq eksporty qazirgi 1,5 million tonnadan 20 million tonnaǵa deiin artýy múmkin", dep jazdy Reuters.

Rasynda, álemdik qaýymdastyq mundai kólemdi Qazaqstannan kútken joq. Sebebi OPEK-ke múshe Qazaqstannan, kerisinshe osy kúnge deiin munai óndirisin qysqartý talap etilip, bul mindettemeni bizdiń el barynsha oryndaýǵa tyrysyp kelgen. Sondyqtan tompaq tus týyndasa, bizge ol osy aradan shyǵýy múmkin. Buǵan bloomberg basylymy da basa nazar aýdartady. Sóitip "ishten shyqqan jaý jaman" degenniń keltirip, Qazaqstan OPEK tarapynan jazalaýǵa ushyrap qalamasa dep qaýiptenedi. Óitkeni bul kartel Qazaqstannan óndiris kólemin qysqartýdy talap etýmen keledi. Al bul talapty buǵan deiin áýpirimdep oryndap kelgen Qazaqstan 2025 jyly munai óndirisi kólemin aiaq-asty qatty arttyrý jospary barlaryn jariialady. Sondyqtan bul OPEK, sondai-aq Resei úshin de "soqqy" bolýy múmkin.

"2021 jyly BAÁ kvotalarǵa bailanysty Saýd Arabiiasynyń kelisimsharttaryn birneshe kúnge buǵattaǵan. Sol kezde aqyry saýdiialyqtar jeńiske jetkenimen, olar Abý-Dabige kelesi ailarda kvota boiynsha aitarlyqtai jeńildikter jasaýǵa múmkindik berdi. Al kartel 2023 jyly Angola kvotasyn qysqartpaq bolǵanda, bul el OPEK-ten shyǵa saldy. Qazaqstannyń da osylai etý qaýpi bar. "OPEK+ 2025 jyly kóptegen shepte qiyndyqtarǵa tap bolady", dep jazady bloomberg.

Al nemister buǵan deiin ózderine tasymaldanyp kelgen Resei munaiyn Qazaqstandiki basqanyna dán riza.

"2024 jyldyń qorytyndysy boiynsha Qazaqstannan Germaniiaǵa munai eksportynyń kólemi 1,3-1,35 mln tonnaǵa deiin artýy múmkin. Bul týraly "QazMunaiGaz" qazaqstandyq memlekettik kompaniiasynyń basshysy Ashat Hasenov málimdedi" dep jazdy Deutshe Welle.

Sondai-aq nemis basylymy birneshe kún buryn Qazaqstannyń Energetika ministrligi taratqan aqparatqa da toqtalady.

"Qazaqstan 2024 jyldyń qańtar-qazan ailary aralyǵynda "Drýjba" magistraldyq qubyrlar júiesi arqyly Germaniiaǵa 1,2 mln tonna munai jetkizgenin habarlady.  Osylaisha, aǵymdaǵy jyldyń toǵyz aiynda Qazaqstan buryn Resei munaiy aidalǵan Shvedtegi MÓZ úshin munai jetkizý boiynsha mindettemelerdi oryndady. 2023 jyly qazaqstandyq Qarashyǵanaq ken ornynan Germaniiaǵa 933 myń tonna munai jetkizildi. Qazaqstan prezidenti Qasym-Jomart Toqaev GFR-ǵa munai eksportyn ulǵaitýǵa daiyn ekenin aitty", delinedi DW maqalasynda.

Al bul rette reseilik basylym mynandai faktilerdi alǵa tartady:

"Sátqaliev Baký-Jeihan qubyry arqyly eksporty ulǵaitý jospary qashan júzege asyrylatynyn naqty aitpady. Biraq 2023 jyly tamyzda, sol kezdegi energetika ministri Erlan Aqkenjenov Qazaqstan tankerler satyp ala bastaǵanyn, bul KTK-ǵa degen táýeldilikti tómendetý maqsatynda Kaspii jáne Qara teńizderi arqyly munai tasymaly úshin kerek ekenin aitqan bolatyn. Ol kezde, iaǵni 2023 jyldyń basynda Bakýge bar bolǵany 300 myń tonna munai jetkizilgen bolatyn. 2022 jyly Novorossiiskii soty ekologiialyq buzýshylyqtardy jeleý etip Qazaqstanǵa KTK-men jumys isteýdi ýaqytsha doǵarǵan. KTK-ǵa táýeldilikti azaitý osy kezden bastaý alady. Qazaqstan biligi Reseidiń Ýkrainadaǵy áskeri is-qimyldaryn qoldamady, DHR, LHR-dy moiyndamady, Reseige salynǵan sanktsiia tártipterin saqtaidy. Osynyń báriniń nátijesinde qazaqstandyq munai eksportynyń 80 paiyzyndaǵy Resei úlesi aityrlyqtai kemi bastaidy", dep jazady moscowtimes.ru.

Baǵa jaiyn naqtylai ketsek:

"Qazaqstannyń Túrkiianyń Jeihan porty arqyly munai eksportyn kúrt ulǵaitý jáne eksporttyq magistralda Reseige táýeldilikti tómendetý týraly jospary jariia bola salysymen, Brent markaly munaiynyń bir barreli 2 dollarǵa arzandap, 72,73 dollardy qurady", dep jazady Reuters.

Buǵan deiin bizde "Qazaqstan OPEK quramynan shyǵa salýy múmkin be" degen maqala jariialanǵan bolatyn.