Freedom Inside '26

Qazaqstannyń atom salasyn damytqan zaýytqa 70 jyl

Qazaqstannyń atom salasyn damytqan zaýytqa 70 jyl
Biyl «Úlbi metallýrgiia zaýytynyń» jumysyn bastaǵanynan 70 jyl tolyp otyr. Osy aitýly merekege orai, Óskemen qalasyndaǵy Ertis kontsert ortalyǵynda saltanatty jiyn bolyp ótti. Aitýly sharaǵa Shyǵys Qazaqstan oblysy ákimi Danial Ahmetov arnaiy qatysyp, zaýyt qyzmetkerlerin mereitoilarymen quttyqtady.

Osydan týra 70 jyl buryn, iaǵni, 1949 jyly 29 qazan kúni «Úlbi metallýrgiia zaýtynda» sirek kezdesetin toriia metalynyń alǵashqy partiiasy shyǵarǵan bolatyn. Osy tabysty jumystan keiin óndiris oshaǵy berilii men tantal óndirý isin jolǵa qoiǵanyn tarihtan bilemiz.

Qazirgi tańda zaýyt berillii, tantal jáne ýran óndirýde dúniejúzindegi jetekshi kásiporyndardyń biri bolyp sanalady.

Kásiporyn «Qazatomónerkásip» Ulttyq kompaniiasynyń quramynda tabysty jumys istep keledi. Zaýyt búginde Amerika, Eýropa, Resei, Japoniia jáne Qytaidaǵy áriptes kásiporyndarmen tyǵyz qarym-qatynas ornatyp, Qazaqstannyń óndiristik áleýetin álemge tanytýda.   


«Úlbi metallýrgiia zaýyty» qurylǵan kúninen bastap óndiris oshaǵynda jumys isteitin bilikti mamandar shoǵyryn qalyptastyrýǵa basa mán berip keledi. Búginde zaýytta birneshe býyn almasyp, ákeli-balaly adamdardy jumys isteidi. Zaýyttyń 70 jyldyq tarihynda 28 otbasylyq áýlettiń azamattary ózderiniń taǵdyryn osy óndiris oshaǵymen bailanystyryp, sanaly ǵumyryn Qazaqstannyń metallýrgiia salasyn damytýǵa arnaǵanyn baiqaýǵa bolady.

Olardyń qatyrynda Zenkov, Ábýbákirov, Sýshkov, Tatarinov, Klimov, Jilin, Kolmagorovtar áýleti aýyzǵa aldymen iligedi. Saltanatty jiyn barysynda Shyǵys Qazaqstan oblysy ákimi Danial Ahmetov zaýyt qyzmetkerlerine quttyqtap, júrekjardy tilegin arnady.

– Qazaqstandaǵy óndiris oshaqtarynyń arasynda oiyp turyp oryn alatyn zaýyt Qazaqstannyń atom salasyn joǵary deńgeide damytqanymen erekshelenedi. Sonymen qatar zaýyt Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy ǵylymi-tehnikalyq áleýettiń qaryshtap damýyna septigin tigizdi.

Qazirgi tańda «Úlbi metallýrgiia zaýyty» álemdik naryqty jetekshi orynǵa ie bolyp, óziniń pozitsiiasyn kún saiyn nyǵaityp keledi. Nátijeli jumys pen biik belseterdi baǵyndyrýda zaýytta qyzmet atqaratyn jumysker-sheberler men injener-ǵalymdardyń eńbegi zor dep bilemin.


Bizder osy óndiris oshaǵynyń qabyrǵasynda jumys istep, álemdi aýzyna qaratqan ataqty ǵalymdarymyzben maqtanamyz. Olardyń eńbegi memlekettiń eń joǵarǵy marapattaryna laiyqty dep esepteimin. Bolashaqta zaýyttyń áleýeti, qalyptasqan dástúri, ardagerlerdiń is-tájiribesi jáne jalyndy jastardyń kúsh-qaýaty álemdik naryqtaǵy «Úlbi metallýrgiia zaýtynyń» poitsiiasyn nyǵaitýǵa barynsha yqpal etetine senimdimin, – dedi ShQO ákimi.

Budan keiin Danial Ahmetov otandyq ónerkisip salasyna úlsheýsiz úles qosqan zaýyt qyzmetkerlerine «Maqtaý qaǵazy» men baǵaly syilyqtardy tabystady. Qazirgi tańda zaýyttyń bilikti mamandary jumys sapasyn joǵary deńgeide ustap, óndiriske zamanaýi tehnologiialardy batyl eńgizýde. Bul rette Vasilii Chebotarev, Valerii Sitnikov, Kúlásh Toiǵambaeva, Jeńis Kármenov, Aleksandr Egel, Timýr Aldajarov syndy azamattardyń esimderin ataýǵa bolady.