Freedom Inside '26

قازاقستاننىڭ اتوم سالاسىن دامىتقان زاۋىتقا 70 جىل

قازاقستاننىڭ اتوم سالاسىن دامىتقان زاۋىتقا 70 جىل
بيىل «ٷلبٸ مەتاللۋرگييا زاۋىتىنىڭ» جۇمىسىن باستاعانىنان 70 جىل تولىپ وتىر. وسى ايتۋلى مەرەكەگە وراي, ٶسكەمەن قالاسىنداعى ەرتٸس كونتسەرت ورتالىعىندا سالتاناتتى جيىن بولىپ ٶتتٸ. ايتۋلى شاراعا شىعىس قازاقستان وبلىسى ەكٸمٸ دانيال احمەتوۆ ارنايى قاتىسىپ, زاۋىت قىزمەتكەرلەرٸن مەرەيتويلارىمەن قۇتتىقتادى.

وسىدان تۋرا 70 جىل بۇرىن, ياعني, 1949 جىلى 29 قازان كٷنٸ «ٷلبٸ مەتاللۋرگييا زاۋتىندا» سيرەك كەزدەسەتٸن تورييا مەتالىنىڭ العاشقى پارتيياسى شىعارعان بولاتىن. وسى تابىستى جۇمىستان كەيٸن ٶندٸرٸس وشاعى بەريليي مەن تانتال ٶندٸرۋ ٸسٸن جولعا قويعانىن تاريحتان بٸلەمٸز.

قازٸرگٸ تاڭدا زاۋىت بەريلليي, تانتال جەنە ۋران ٶندٸرۋدە دٷنيەجٷزٸندەگٸ جەتەكشٸ كەسٸپورىنداردىڭ بٸرٸ بولىپ سانالادى.

كەسٸپورىن «قازاتومٶنەركەسٸپ» ۇلتتىق كومپانيياسىنىڭ قۇرامىندا تابىستى جۇمىس ٸستەپ كەلەدٸ. زاۋىت بٷگٸندە امەريكا, ەۋروپا, رەسەي, جاپونييا جەنە قىتايداعى ەرٸپتەس كەسٸپورىندارمەن تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتىپ, قازاقستاننىڭ ٶندٸرٸستٸك ەلەۋەتٸن ەلەمگە تانىتۋدا.   


«ٷلبٸ مەتاللۋرگييا زاۋىتى» قۇرىلعان كٷنٸنەن باستاپ ٶندٸرٸس وشاعىندا جۇمىس ٸستەيتٸن بٸلٸكتٸ ماماندار شوعىرىن قالىپتاستىرۋعا باسا مەن بەرٸپ كەلەدٸ. بٷگٸندە زاۋىتتا بٸرنەشە بۋىن الماسىپ, ەكەلٸ-بالالى ادامداردى جۇمىس ٸستەيدٸ. زاۋىتتىڭ 70 جىلدىق تاريحىندا 28 وتباسىلىق ەۋلەتتٸڭ ازاماتتارى ٶزدەرٸنٸڭ تاعدىرىن وسى ٶندٸرٸس وشاعىمەن بايلانىستىرىپ, سانالى عۇمىرىن قازاقستاننىڭ مەتاللۋرگييا سالاسىن دامىتۋعا ارناعانىن بايقاۋعا بولادى.

ولاردىڭ قاتىرىندا زەنكوۆ, ەبۋبەكٸروۆ, سۋشكوۆ, تاتارينوۆ, كليموۆ, جيلين, كولماگوروۆتار ەۋلەتٸ اۋىزعا الدىمەن ٸلٸگەدٸ. سالتاناتتى جيىن بارىسىندا شىعىس قازاقستان وبلىسى ەكٸمٸ دانيال احمەتوۆ زاۋىت قىزمەتكەرلەرٸنە قۇتتىقتاپ, جٷرەكجاردى تٸلەگٸن ارنادى.

– قازاقستانداعى ٶندٸرٸس وشاقتارىنىڭ اراسىندا ويىپ تۇرىپ ورىن الاتىن زاۋىت قازاقستاننىڭ اتوم سالاسىن جوعارى دەڭگەيدە دامىتقانىمەن ەرەكشەلەنەدٸ. سونىمەن قاتار زاۋىت شىعىس قازاقستان وبلىسىنداعى عىلىمي-تەحنيكالىق ەلەۋەتتٸڭ قارىشتاپ دامۋىنا سەپتٸگٸن تيگٸزدٸ.

قازٸرگٸ تاڭدا «ٷلبٸ مەتاللۋرگييا زاۋىتى» ەلەمدٸك نارىقتى جەتەكشٸ ورىنعا يە بولىپ, ٶزٸنٸڭ پوزيتسيياسىن كٷن سايىن نىعايتىپ كەلەدٸ. نەتيجەلٸ جۇمىس پەن بيٸك بەلسەتەردٸ باعىندىرۋدا زاۋىتتا قىزمەت اتقاراتىن جۇمىسكەر-شەبەرلەر مەن ينجەنەر-عالىمداردىڭ ەڭبەگٸ زور دەپ بٸلەمٸن.


بٸزدەر وسى ٶندٸرٸس وشاعىنىڭ قابىرعاسىندا جۇمىس ٸستەپ, ەلەمدٸ اۋزىنا قاراتقان اتاقتى عالىمدارىمىزبەن ماقتانامىز. ولاردىڭ ەڭبەگٸ مەملەكەتتٸڭ ەڭ جوعارعى ماراپاتتارىنا لايىقتى دەپ ەسەپتەيمٸن. بولاشاقتا زاۋىتتىڭ ەلەۋەتٸ, قالىپتاسقان دەستٷرٸ, ارداگەرلەردٸڭ ٸس-تەجٸريبەسٸ جەنە جالىندى جاستاردىڭ كٷش-قاۋاتى ەلەمدٸك نارىقتاعى «ٷلبٸ مەتاللۋرگييا زاۋتىنىڭ» پويتسيياسىن نىعايتۋعا بارىنشا ىقپال ەتەتٸنە سەنٸمدٸمٸن, – دەدٸ شقو ەكٸمٸ.

بۇدان كەيٸن دانيال احمەتوۆ وتاندىق ٶنەركٸسٸپ سالاسىنا ٷلشەۋسٸز ٷلەس قوسقان زاۋىت قىزمەتكەرلەرٸنە «ماقتاۋ قاعازى» مەن باعالى سىيلىقتاردى تابىستادى. قازٸرگٸ تاڭدا زاۋىتتىڭ بٸلٸكتٸ ماماندارى جۇمىس ساپاسىن جوعارى دەڭگەيدە ۇستاپ, ٶندٸرٸسكە زاماناۋي تەحنولوگييالاردى باتىل ەڭگٸزۋدە. بۇل رەتتە ۆاسيليي چەبوتارەۆ, ۆالەريي سيتنيكوۆ, كٷلەش تويعامباەۆا, جەڭٸس كەرمەنوۆ, الەكساندر ەگەل, تيمۋر الداجاروۆ سىندى ازاماتتاردىڭ ەسٸمدەرٸن اتاۋعا بولادى.