Qazaqstan úkimeti elde bir emes, úsh atom elektr stantsiiasyn salýdy josparlap otyr. Vitse-premer Roman Skliar jaqynda Qytaidyń CNNC ulttyq korporatsiiasyn Qazaqstandaǵy ekinshi jáne úshinshi AES qurylysyn júrgizetin basym úmitker retinde atady. Alaida sala mamandary mundai kólemdegi «beibit atomnyń» elimiz úshin ekonomikalyq tiimdiligine kúmán keltirýde, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Munai-gaz salasynyń sarapshysy Nurlan Jumaǵulov atom energetikasyn damytý týraly josparlar aitarlyqtai aýqymdy bolǵanymen, Qazaqstannyń kómir óndirisine negizdelgen elektr qýaty máselesin áli tolyq sheshpegenin atap ótti. Onyń aitýynsha, jańartylatyn energiia kózderiniń ózi atom energiiasyna qaraǵanda anaǵurlym arzanǵa túsýi múmkin.
«Jańa kómirmen jumys isteitin jylý elektr ortalyqtarynyń (JEO) qarjylandyrý máselesi áli sheshilmegen. Mysaly, reseilik «Inter-RAO» kompaniiasy Qazaqstandaǵy úsh JEO qurylysyna eksporttyq kredit ala almai qaldy. Endi «Samuryq-Energo» kompaniiasy Kókshetaý JEO-yn óz qarajatyna salýdy bastady. Sondai-aq, Energetika ministrligi qýaty 2,64 GVt bolatyn Ekibastuzdaǵy GRES-3 qurylysyna tenderdi qaita jariialady. Bul jobanyń qarjylyq kepili eki esege qysqaryp, 15 mlrd teńgege tústi. Jobanyń jalpy quny shamamen 3 trln teńgeni quraidy. Tenderge ótinimder 15 tamyzǵa deiin qabyldanady», – deidi sarapshy.
Nurlan Jumaǵulovtyń aitýynsha, Ekibastuz GRES-3 qýaty atom elektr stantsiiasymen (2,4 GVt) shamalas. Biraq, GRES qurylysynyń shyǵyny eki ese tómen jáne onda óndirilgen energiianyń baǵasy da anaǵurlym arzan bolady.
«Ekibastuz GRES-3 stantsiiasynyń 15 jyl boiyna kepildendirilgen eń joǵary tarifi – 1 megavatt úshin aiyna 19,3 mln teńge, iaǵni kilovatt úshin 27 teńge. Bul – tek alǵashqy 15 jyldaǵy eń joǵary tarif, investitsiia qaitarylǵan soń baǵa tómendeýi múmkin. Jańa atom stantsiialary osyndai tarifpen jumys istei ala ma? Buǵan sený qiyn. Júielik operator atomnan qymbat energiiany satyp alyp, tutynýshylarǵa joǵary baǵa usynýǵa májbúr bolady. Onyń ústine, elimizde kómir qory kem degende 300 jylǵa jetedi, al ýran qory qazirgi óndiris kólemimen 30-40 jylǵa ǵana jetýi múmkin. Onyń ústine, ýrandy ózimiz baiyta almaimyz», – dep túsindiredi sarapshy.
Jumaǵulov Qazaqstan atom energetikasyn damytýdan túbegeili bas tartýy kerek demeidi. Biraq, onyń aitýynsha, kómir stantsiialaryn nemese jańartylatyn energiia kózderin kóbirek paidalansa, dál sondai kólemdegi qýatty áldeqaida arzanǵa alýǵa bolady.
«Qazaqstannyń qymbat atom energetikasyna nelikten qumartyp otyrǵany túsiniksiz. Sebebi gaz arqyly jumys isteitin stantsiialardyń (kem degende 10 GVt) nemese jel energetikasynyń (kem degende 5 GVt) qýaty atomnan áldeqaida arzanǵa túser edi. Elge bir emes, úsh atom stantsiiasyn salýdyń naqty qajettiligi bar ma? Halyqaralyq qarjy institýttary kómir energetikasyna aqsha bólýdi toqtatty degenmen, Qazaqstan óz qarajatyna Kókshetaýdaǵy JEO qurylysyn bastap ketti emes pe?» – deidi sarapshy.
