قازاقستان ٷكٸمەتٸ ەلدە بٸر ەمەس, ٷش اتوم ەلەكتر ستانتسيياسىن سالۋدى جوسپارلاپ وتىر. ۆيتسە-پرەمەر رومان سكليار جاقىندا قىتايدىڭ CNNC ۇلتتىق كورپوراتسيياسىن قازاقستانداعى ەكٸنشٸ جەنە ٷشٸنشٸ اەس قۇرىلىسىن جٷرگٸزەتٸن باسىم ٷمٸتكەر رەتٸندە اتادى. الايدا سالا ماماندارى مۇنداي كٶلەمدەگٸ «بەيبٸت اتومنىڭ» ەلٸمٸز ٷشٸن ەكونوميكالىق تيٸمدٸلٸگٸنە كٷمەن كەلتٸرۋدە, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
مۇناي-گاز سالاسىنىڭ ساراپشىسى نۇرلان جۇماعۇلوۆ اتوم ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋ تۋرالى جوسپارلار ايتارلىقتاي اۋقىمدى بولعانىمەن, قازاقستاننىڭ كٶمٸر ٶندٸرٸسٸنە نەگٸزدەلگەن ەلەكتر قۋاتى مەسەلەسٸن ەلٸ تولىق شەشپەگەنٸن اتاپ ٶتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, جاڭارتىلاتىن ەنەرگييا كٶزدەرٸنٸڭ ٶزٸ اتوم ەنەرگيياسىنا قاراعاندا اناعۇرلىم ارزانعا تٷسۋٸ مٷمكٸن.
«جاڭا كٶمٸرمەن جۇمىس ٸستەيتٸن جىلۋ ەلەكتر ورتالىقتارىنىڭ (جەو) قارجىلاندىرۋ مەسەلەسٸ ەلٸ شەشٸلمەگەن. مىسالى, رەسەيلٸك «ينتەر-راو» كومپانيياسى قازاقستانداعى ٷش جەو قۇرىلىسىنا ەكسپورتتىق كرەديت الا الماي قالدى. ەندٸ «سامۇرىق-ەنەرگو» كومپانيياسى كٶكشەتاۋ جەو-ىن ٶز قاراجاتىنا سالۋدى باستادى. سونداي-اق, ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸ قۋاتى 2,64 گۆت بولاتىن ەكٸباستۇزداعى گرەس-3 قۇرىلىسىنا تەندەردٸ قايتا جارييالادى. بۇل جوبانىڭ قارجىلىق كەپٸلٸ ەكٸ ەسەگە قىسقارىپ, 15 ملرد تەڭگەگە تٷستٸ. جوبانىڭ جالپى قۇنى شامامەن 3 ترلن تەڭگەنٸ قۇرايدى. تەندەرگە ٶتٸنٸمدەر 15 تامىزعا دەيٸن قابىلدانادى», – دەيدٸ ساراپشى.
نۇرلان جۇماعۇلوۆتىڭ ايتۋىنشا, ەكٸباستۇز گرەس-3 قۋاتى اتوم ەلەكتر ستانتسيياسىمەن (2,4 گۆت) شامالاس. بٸراق, گرەس قۇرىلىسىنىڭ شىعىنى ەكٸ ەسە تٶمەن جەنە وندا ٶندٸرٸلگەن ەنەرگييانىڭ باعاسى دا اناعۇرلىم ارزان بولادى.
«ەكٸباستۇز گرەس-3 ستانتسيياسىنىڭ 15 جىل بويىنا كەپٸلدەندٸرٸلگەن ەڭ جوعارى تاريفٸ – 1 مەگاۆاتت ٷشٸن ايىنا 19,3 ملن تەڭگە, ياعني كيلوۆاتت ٷشٸن 27 تەڭگە. بۇل – تەك العاشقى 15 جىلداعى ەڭ جوعارى تاريف, ينۆەستيتسييا قايتارىلعان سوڭ باعا تٶمەندەۋٸ مٷمكٸن. جاڭا اتوم ستانتسييالارى وسىنداي تاريفپەن جۇمىس ٸستەي الا ما? بۇعان سەنۋ قيىن. جٷيەلٸك وپەراتور اتومنان قىمبات ەنەرگييانى ساتىپ الىپ, تۇتىنۋشىلارعا جوعارى باعا ۇسىنۋعا مەجبٷر بولادى. ونىڭ ٷستٸنە, ەلٸمٸزدە كٶمٸر قورى كەم دەگەندە 300 جىلعا جەتەدٸ, ال ۋران قورى قازٸرگٸ ٶندٸرٸس كٶلەمٸمەن 30-40 جىلعا عانا جەتۋٸ مٷمكٸن. ونىڭ ٷستٸنە, ۋراندى ٶزٸمٸز بايىتا المايمىز», – دەپ تٷسٸندٸرەدٸ ساراپشى.
جۇماعۇلوۆ قازاقستان اتوم ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋدان تٷبەگەيلٸ باس تارتۋى كەرەك دەمەيدٸ. بٸراق, ونىڭ ايتۋىنشا, كٶمٸر ستانتسييالارىن نەمەسە جاڭارتىلاتىن ەنەرگييا كٶزدەرٸن كٶبٸرەك پايدالانسا, دەل سونداي كٶلەمدەگٸ قۋاتتى ەلدەقايدا ارزانعا الۋعا بولادى.
«قازاقستاننىڭ قىمبات اتوم ەنەرگەتيكاسىنا نەلٸكتەن قۇمارتىپ وتىرعانى تٷسٸنٸكسٸز. سەبەبٸ گاز ارقىلى جۇمىس ٸستەيتٸن ستانتسييالاردىڭ (كەم دەگەندە 10 گۆت) نەمەسە جەل ەنەرگەتيكاسىنىڭ (كەم دەگەندە 5 گۆت) قۋاتى اتومنان ەلدەقايدا ارزانعا تٷسەر ەدٸ. ەلگە بٸر ەمەس, ٷش اتوم ستانتسيياسىن سالۋدىڭ ناقتى قاجەتتٸلٸگٸ بار ما? حالىقارالىق قارجى ينستيتۋتتارى كٶمٸر ەنەرگەتيكاسىنا اقشا بٶلۋدٸ توقتاتتى دەگەنمەن, قازاقستان ٶز قاراجاتىنا كٶكشەتاۋداعى جەو قۇرىلىسىن باستاپ كەتتٸ ەمەس پە?» – دەيدٸ ساراپشى.
