Freedom Inside '26

Qazaqstandaǵy AES jobasy úshin Resei men Qytai arasynda tartys kúsheidi

Qazaqstandaǵy AES jobasy úshin Resei men Qytai arasynda tartys kúsheidi
Foto: Dalanews.kz

Qazaqstan aýmaǵynda salynýy múmkin atom elektr stantsiiasy úshin Resei men Qytai arasyndaǵy básekelestik údei tústi. Eki alpaýyt el óz tehnologiialaryn usynyp, tartymdy sharttarmen kelisimge kelýge tyrysyp jatyr, dep habarlaidy Dalanews.kz.

Qytaidyń jetekshi aqparat quraldarynyń málimetinshe, Qytaidyń Ulttyq iadrolyq energetika korporatsiiasy (CNNC) Qazaqstanǵa jalpy qýaty 2,4 gigavatt bolatyn eki HPR-1000 úlgisindegi reaktordy bar-joǵy 550 million AQSh dollaryna salyp berýge ázir ekenin málimdegen. Bul — halyqaralyq tájiribege shaqqanda, asa tómen baǵa.

Salystyrý úshin, dál osyndai qýattaǵy jobaǵa Reseilik "Rosatom" kompaniiasy 1,2–1,5 milliard dollar surap otyr. Iaǵni qytailyq usynys baǵasy eki esege jýyq arzan.

Qytailyq Hualong One tehnologiiasy — óz eliniń injenerlik jetistigine ainalǵan, úshinshi býyndaǵy zamanaýi iadrolyq reaktor. Bul júie tek Pákistan men Argentina tarapynan ǵana emes, ózge de memleketterdiń qyzyǵýshylyǵyn týdyryp otyr. Sarapshylardyń aitýynsha, HPR-1000 modeli qaýipsizdik deńgeii joǵary bolýymen erekshelenedi. Ol zilzala men tsýnami sekildi tabiǵi apattarǵa da tótep bere alady. Osy sebepti ony "iadrolyq energetikadaǵy tank" dep ataýshylar bar.

Eń qyzyǵy — Qytai tarapy tek reaktorlarmen shektelmei, Qazaqstandaǵy iadrolyq otyn tsikly men ǵylymi-zertteý infraqurylymyn damytýǵa jan-jaqty qoldaý kórsetýge ýáde bergen. Al Resei tarapynan mundai aýqymdy usynystar ázirge baiqala qoiǵan joq.

Qalai bolǵanda da, sarapshylar Qytaidyń iadrolyq tehnologiia salasyndaǵy yqpaly kún sanap artyp kele jatqanyn atap ótedi. Qazaqstandaǵy bul jobada kimniń jeńiske jetetini belgisiz bolsa da, Qytai iadrolyq energetikasynyń álemdik sahnaǵa nyq qadammen bet alǵany anyq.