Freedom Inside '26

قازاقستانداعى اەس جوباسى ٷشٸن رەسەي مەن قىتاي اراسىندا تارتىس كٷشەيدٸ

قازاقستانداعى اەس جوباسى ٷشٸن رەسەي مەن قىتاي اراسىندا تارتىس كٷشەيدٸ
فوتو: Dalanews.kz

قازاقستان اۋماعىندا سالىنۋى مٷمكٸن اتوم ەلەكتر ستانتسيياسى ٷشٸن رەسەي مەن قىتاي اراسىنداعى بەسەكەلەستٸك ٷدەي تٷستٸ. ەكٸ الپاۋىت ەل ٶز تەحنولوگييالارىن ۇسىنىپ, تارتىمدى شارتتارمەن كەلٸسٸمگە كەلۋگە تىرىسىپ جاتىر, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.

قىتايدىڭ جەتەكشٸ اقپارات قۇرالدارىنىڭ مەلٸمەتٸنشە, قىتايدىڭ ۇلتتىق يادرولىق ەنەرگەتيكا كورپوراتسيياسى (CNNC) قازاقستانعا جالپى قۋاتى 2,4 گيگاۆاتت بولاتىن ەكٸ HPR-1000 ٷلگٸسٸندەگٸ رەاكتوردى بار-جوعى 550 ميلليون اقش دوللارىنا سالىپ بەرۋگە ەزٸر ەكەنٸن مەلٸمدەگەن. بۇل — حالىقارالىق تەجٸريبەگە شاققاندا, اسا تٶمەن باعا.

سالىستىرۋ ٷشٸن, دەل وسىنداي قۋاتتاعى جوباعا رەسەيلٸك "روساتوم" كومپانيياسى 1,2–1,5 ميلليارد دوللار سۇراپ وتىر. ياعني قىتايلىق ۇسىنىس باعاسى ەكٸ ەسەگە جۋىق ارزان.

قىتايلىق Hualong One تەحنولوگيياسى — ٶز ەلٸنٸڭ ينجەنەرلٸك جەتٸستٸگٸنە اينالعان, ٷشٸنشٸ بۋىنداعى زاماناۋي يادرولىق رەاكتور. بۇل جٷيە تەك پەكٸستان مەن ارگەنتينا تاراپىنان عانا ەمەس, ٶزگە دە مەملەكەتتەردٸڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرىپ وتىر. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, HPR-1000 مودەلٸ قاۋٸپسٸزدٸك دەڭگەيٸ جوعارى بولۋىمەن ەرەكشەلەنەدٸ. ول زٸلزالا مەن تسۋنامي سەكٸلدٸ تابيعي اپاتتارعا دا تٶتەپ بەرە الادى. وسى سەبەپتٸ ونى "يادرولىق ەنەرگەتيكاداعى تانك" دەپ اتاۋشىلار بار.

ەڭ قىزىعى — قىتاي تاراپى تەك رەاكتورلارمەن شەكتەلمەي, قازاقستانداعى يادرولىق وتىن تسيكلى مەن عىلىمي-زەرتتەۋ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا جان-جاقتى قولداۋ كٶرسەتۋگە ۋەدە بەرگەن. ال رەسەي تاراپىنان مۇنداي اۋقىمدى ۇسىنىستار ەزٸرگە بايقالا قويعان جوق.

قالاي بولعاندا دا, ساراپشىلار قىتايدىڭ يادرولىق تەحنولوگييا سالاسىنداعى ىقپالى كٷن ساناپ ارتىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ٶتەدٸ. قازاقستانداعى بۇل جوبادا كٸمنٸڭ جەڭٸسكە جەتەتٸنٸ بەلگٸسٸز بولسا دا, قىتاي يادرولىق ەنەرگەتيكاسىنىڭ ەلەمدٸك ساحناعا نىق قاداممەن بەت العانى انىق.