Qazaqstan men Malaiziia arasyndaǵy saýda kólemi biyl eki eldegi joǵary ekonomikalyq ósimniń arqasynda artýy múmkin, — dep málimdedi Qazaqstannyń Malaiziiadaǵy elshisi.
Bul týraly Dalanews.kz habarlaidy.
2021 jyldan beri Malaiziiada Qazaqstannyń bas diplomaty qyzmetin atqaryp kele jatqan Bolat Súgirbaev eki elde aýyl sharýashylyǵy men organikalyq azyq-túlik sektorynda ósim bolatynyn boljaidy.
Sonymen qatar, tikelei áýe reisteriniń iske qosylýy jáne Malaiziiada joǵary bilim alýǵa keletin qazaqstandyq stýdentterdiń sanynyń artýy eki el arasyndaǵy bailanysty odan ári nyǵaitady, dep atap ótti ol.
2025 jyly Qazaqstan ekonomikasy 4,7%-ǵa ósýi múmkin, bul 2024 jylǵy shamamen 4%-ben salystyrǵanda joǵary kórsetkish. Al Malaiziia ekonomikasynyń ósimi 4,8%-ǵa jetedi dep kútilýde, bul ótken jylǵy 4%-dyq ósimmen salystyrǵanda aitarlyqtai ilgerileý.
2024 jyldyń qańtarynan qarasha aiyna deiin eki el arasyndaǵy saýda kólemi 134,7 mln AQSh dollaryn (619,6 mln ringgit) quraǵan. Qazaqstannyń Malaiziiaǵa eksporty bar bolǵany 3,5 mln AQSh dollaryn qurasa, import kólemi 131,2 mln AQSh dollaryna jetken.
Reseidiń Ýkrainaǵa basyp kirýi nátijesinde munai baǵasynyń ósýi Malaiziia men Qazaqstandy qosa alǵanda, kóptegen elderdegi saýdaǵa kedergi keltirgen negizgi faktorlardyń biri boldy.
Súgirbaev FMT-ge bergen suhbatynda Qazaqstan Malaiziiany azyq-túlik qaýipsizdigi, aýyl sharýashylyǵy jáne organikalyq eginshilik salasyndaǵy mańyzdy seriktes retinde qaraitynyn aitty.
«Qazaqstan Malaiziiaǵa qoljetimdi baǵamen jemis-jidekter, jańǵaqtar jáne alma siiaqty organikalyq ónimderdi jetkizýge múddeli», - dedi ol.
Sonymen birge, malaiziialyq mango men papaiia qazaqstandyq naryqta suranysqa ie bola bastady.
Ótken jyldyń mamyr aiynda Malaiziia premer-ministri Anvar Ibragim Qazaqstanǵa alǵash ret resmi saparmen kelip, eki el arasyndaǵy úsh onjyldyqtan astam ýaqytqa sozylǵan yntymaqtastyqty nyǵaitýǵa umtyldy.
Sapar barysynda malaiziialyq jáne qazaqstandyq kompaniialar jalpy quny 350 mln AQSh dollaryn quraityn saýda kelisimderi boiynsha memorandýmdarǵa qol qoidy.
Malaiziia men Qazaqstan arasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaitýǵa baǵyttalǵan taǵy bir mańyzdy bastama — ótken jyldyń naýryz aiynda Kýala-Lýmpýr men Almaty arasynda tikelei áýe reisteriniń ashylýy. Qazirgi ýaqytta AirAsia Almatyǵa aptasyna tórt ret reis jasaidy.
Súgirbaevtyń aitýynsha, eki el arasyndaǵy tikelei áýe qatynasy bailanysty nyǵaityp, saýda, týrizm jáne mádeni almasýdy damytýǵa serpin bergen.
«Reisterdiń tolyq bolýy eki jaqtyń da qyzyǵýshylyǵynyń artyp kele jatqanyn kórsetedi», - dedi ol.
Sonymen qatar, Malaiziia Qazaqstanda erekshe ári qoljetimdi týristik baǵyt retinde tanymal bolyp kele jatsa, qazaq mádenieti, onyń ishinde dástúrli mýzyka men óner Malaiziiada joǵary baǵalandy.
«Malaiziialyq sýretshiler men ashanany Qazaqstanda nasihattaý jumystary júrip jatyr. Sonymen qatar, qazaqstandyq ónerpazdardy Malaiziiadaǵy is-sharalarǵa belsendi qatysýǵa shaqyrýdamyz», - dedi Súgirbaev.
Bilim salasyndaǵy bailanystar da qarqyndy damyp keledi. Qazaqstandyq stýdentterdiń kóbi Malaiziiada joǵary bilim alýdy tańdai bastady.
«2025 jyldyń sońyna deiin Malaiziiada 1000 qazaqstandyq stýdent oqidy dep úmittenemiz», - dedi elshi.
Asia Education Review derekterine sáikes, 2020 jyldan beri 1900-den astam qazaqstandyq stýdent malaiziialyq joǵary oqý oryndaryna túsýge ótinish bergen.
Súgirbaevtyń aitýynsha, Malaiziia mektepteri men ýniversitetterin Qazaqstanda ashý máselesin zertteý josparlanyp otyr. Bul malaiziialyqtarǵa aimaqtyq mádeni tájiribe alýǵa múmkindik bermek.
