Qazaqstanda jolaýshylar tasymalynyń baǵasy kúrt qymbattady. Ulttyq statistika biýrosynyń málimetinshe, biylǵy jyldyń maýsym aiynda bul qyzmettiń quny ótken jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 14,6%-ǵa ósken. Baǵanyń, ásirese temirjol tasymalynda sharyqtaǵany baiqalady, munda bilet quny birden 25,6%-ǵa kóterilgen. Ushaq biletteri 18,2%-ǵa, avtokólik tasymaly qyzmeti 10,1%-ǵa ósken, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Finprom.kz málimetinshe, temirjol biletteriniń baǵasy tek jazǵy maýsymda emes, byltyrǵy qazannan beri turaqty túrde joǵarylap keledi. Mysaly, 2024 jyldyń qazan aiynda bilet quny aldyńǵy jylmen salystyrǵanda 18–25%-ǵa bir-aq kóterilgen.
Alaida, bul qymbattaýdy jolaýshylardyń artýy men jolaýshylar tasymalyna túsetin júktmeneniń kóbeiýimen esh bailanystyrýǵa bolmaidy. 2024 jyly temirjol arqyly barlyǵy 20,7 mln adam tasymaldanǵan, bul aldyńǵy jyldan nebári 0,7%-ǵa ǵana kóp. Al biylǵy jyldyń alǵashqy bes aiynda, kerisinshe jolaýshy sany 6,8%-ǵa azaiǵan.
Baǵanyń ósýine áser etetin birneshe sebep bar. Sonyń eń bastysy – infliatsiia, qyzmetkerlerdiń jalaqysyn kóterý qajettiligi, temirjol infraqurylymynyń eskirýi jáne tasymaldaý qyzmetiniń tómen rentabeldiligi.
Vitse-premer Roman Skliardyń aitýynsha, Qazaqstanda júk tasymalynyń 70%-dan astamy ózindik qunynan tómen baǵamen júzege asyrylady. Sol sebepti aldaǵy úsh jyl ishinde elde temirjol tarifterin kóterý josparlanǵan. Bul qadam "Magistraldyq temirjol jelisin damytý" investitsiialyq baǵdarlamasy aiasynda júzege asady.
Qazaqstandaǵy magistraldyq temirjol jelisin basqaratyn eń iri kompaniia – "Qazaqstan temir joly" UK" AQ byltyr da tarifterdi birneshe ret ósirgen. 2024 jyly tarifter úsh ret joǵarylaǵan – qańtarda 4%-ǵa, maýsymda 8,8%-ǵa, jeltoqsanda 7,8%-ǵa kóterilgen. Biyl 1 qańtarda taǵy 2,6%-ǵa, al 1 mamyrda birden 35%-ǵa qymbattady. Al bul tariftik saiasat jolaýshylar men júk tasymalynyń baǵasyna tikelei áser etedi.
"Kompaniianyń mundai qadamǵa barýy kezdeisoqtyq emes. Byltyr Joǵary aýditorlyq palatanyń basshysy Álihan Smaiylov kompaniianyń qaryzy 2,9 trln teńgege jetkenin, tipti defoltqa ushyraý qaýpi bar ekenin málimdegen edi", - deidi Finprom sarapshylary.
2024 jyly "Qazaqstan temir joly" óz infraqurylymyn jańartýǵa jalpy somasy 282 mlrd teńge jumsaǵan. Sonyń jartysynan kóbi – zaem qarajaty. Bul aqshaǵa 485 shaqyrym jol kúrdeli jóndeýden ótti, 688 burmaly baǵyttaýshy júie jańartyldy, sondai-aq 39 arnaiy tehnikaǵa kúrdeli jóndeý jasaldy. Budan bólek, temirjol kópirlerin jańartý jumystary atqarylǵan.
Júrgizilgen sharalardyń nátijesinde tehnikalyq jabdyqtar men infraqurylymnyń sapasy aitarlyqtai jaqsarǵan. Ulttyq statistika biýrosynyń esebinshe, byltyr lokomotivter sany 8,5%-ǵa ósken, al jańadan qoldanysqa engizilgen lokomotivterdiń úlesi 17%-dan 24%-ǵa artqan. Alaida eldegi lokomotivterdiń 43,8%-y áli de paidalanýǵa berilgenine 25 jyldan asyp ketken eski tehnikalar.
Jolaýshylar vagondarynyń sany da jańaryp jatyr. 5 jylǵa deiin paidalanylǵan jańa vagondardyń sany bir jylda 35,3%-ǵa kóbeigen. Bul vagondardyń basym bóligi – kýpe jáne platskart túrinde.
