قازاقستاندا جولاۋشىلار تاسىمالىنىڭ باعاسى كٷرت قىمباتتادى. ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ مەلٸمەتٸنشە, بيىلعى جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا بۇل قىزمەتتٸڭ قۇنى ٶتكەن جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 14,6%-عا ٶسكەن. باعانىڭ, ەسٸرەسە تەمٸرجول تاسىمالىندا شارىقتاعانى بايقالادى, مۇندا بيلەت قۇنى بٸردەن 25,6%-عا كٶتەرٸلگەن. ۇشاق بيلەتتەرٸ 18,2%-عا, اۆتوكٶلٸك تاسىمالى قىزمەتٸ 10,1%-عا ٶسكەن, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
Finprom.kz مەلٸمەتٸنشە, تەمٸرجول بيلەتتەرٸنٸڭ باعاسى تەك جازعى ماۋسىمدا ەمەس, بىلتىرعى قازاننان بەرٸ تۇراقتى تٷردە جوعارىلاپ كەلەدٸ. مىسالى, 2024 جىلدىڭ قازان ايىندا بيلەت قۇنى الدىڭعى جىلمەن سالىستىرعاندا 18–25%-عا بٸر-اق كٶتەرٸلگەن.
الايدا, بۇل قىمباتتاۋدى جولاۋشىلاردىڭ ارتۋى مەن جولاۋشىلار تاسىمالىنا تٷسەتٸن جٷكتمەنەنٸڭ كٶبەيۋٸمەن ەش بايلانىستىرۋعا بولمايدى. 2024 جىلى تەمٸرجول ارقىلى بارلىعى 20,7 ملن ادام تاسىمالدانعان, بۇل الدىڭعى جىلدان نەبەرٸ 0,7%-عا عانا كٶپ. ال بيىلعى جىلدىڭ العاشقى بەس ايىندا, كەرٸسٸنشە جولاۋشى سانى 6,8%-عا ازايعان.
باعانىڭ ٶسۋٸنە ەسەر ەتەتٸن بٸرنەشە سەبەپ بار. سونىڭ ەڭ باستىسى – ينفلياتسييا, قىزمەتكەرلەردٸڭ جالاقىسىن كٶتەرۋ قاجەتتٸلٸگٸ, تەمٸرجول ينفراقۇرىلىمىنىڭ ەسكٸرۋٸ جەنە تاسىمالداۋ قىزمەتٸنٸڭ تٶمەن رەنتابەلدٸلٸگٸ.
ۆيتسە-پرەمەر رومان سكلياردىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاندا جٷك تاسىمالىنىڭ 70%-دان استامى ٶزٸندٸك قۇنىنان تٶمەن باعامەن جٷزەگە اسىرىلادى. سول سەبەپتٸ الداعى ٷش جىل ٸشٸندە ەلدە تەمٸرجول تاريفتەرٸن كٶتەرۋ جوسپارلانعان. بۇل قادام "ماگيسترالدىق تەمٸرجول جەلٸسٸن دامىتۋ" ينۆەستيتسييالىق باعدارلاماسى اياسىندا جٷزەگە اسادى.
قازاقستانداعى ماگيسترالدىق تەمٸرجول جەلٸسٸن باسقاراتىن ەڭ ٸرٸ كومپانييا – "قازاقستان تەمٸر جولى" ۇك" اق بىلتىر دا تاريفتەردٸ بٸرنەشە رەت ٶسٸرگەن. 2024 جىلى تاريفتەر ٷش رەت جوعارىلاعان – قاڭتاردا 4%-عا, ماۋسىمدا 8,8%-عا, جەلتوقساندا 7,8%-عا كٶتەرٸلگەن. بيىل 1 قاڭتاردا تاعى 2,6%-عا, ال 1 مامىردا بٸردەن 35%-عا قىمباتتادى. ال بۇل تاريفتٸك ساياسات جولاۋشىلار مەن جٷك تاسىمالىنىڭ باعاسىنا تٸكەلەي ەسەر ەتەدٸ.
"كومپانييانىڭ مۇنداي قادامعا بارۋى كەزدەيسوقتىق ەمەس. بىلتىر جوعارى اۋديتورلىق پالاتانىڭ باسشىسى ەليحان سمايىلوۆ كومپانييانىڭ قارىزى 2,9 ترلن تەڭگەگە جەتكەنٸن, تٸپتٸ دەفولتقا ۇشىراۋ قاۋپٸ بار ەكەنٸن مەلٸمدەگەن ەدٸ", - دەيدٸ Finprom ساراپشىلارى.
2024 جىلى "قازاقستان تەمٸر جولى" ٶز ينفراقۇرىلىمىن جاڭارتۋعا جالپى سوماسى 282 ملرد تەڭگە جۇمساعان. سونىڭ جارتىسىنان كٶبٸ – زاەم قاراجاتى. بۇل اقشاعا 485 شاقىرىم جول كٷردەلٸ جٶندەۋدەن ٶتتٸ, 688 بۇرمالى باعىتتاۋشى جٷيە جاڭارتىلدى, سونداي-اق 39 ارنايى تەحنيكاعا كٷردەلٸ جٶندەۋ جاسالدى. بۇدان بٶلەك, تەمٸرجول كٶپٸرلەرٸن جاڭارتۋ جۇمىستارى اتقارىلعان.
جٷرگٸزٸلگەن شارالاردىڭ نەتيجەسٸندە تەحنيكالىق جابدىقتار مەن ينفراقۇرىلىمنىڭ ساپاسى ايتارلىقتاي جاقسارعان. ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ ەسەبٸنشە, بىلتىر لوكوموتيۆتەر سانى 8,5%-عا ٶسكەن, ال جاڭادان قولدانىسقا ەنگٸزٸلگەن لوكوموتيۆتەردٸڭ ٷلەسٸ 17%-دان 24%-عا ارتقان. الايدا ەلدەگٸ لوكوموتيۆتەردٸڭ 43,8%-ى ەلٸ دە پايدالانۋعا بەرٸلگەنٸنە 25 جىلدان اسىپ كەتكەن ەسكٸ تەحنيكالار.
جولاۋشىلار ۆاگوندارىنىڭ سانى دا جاڭارىپ جاتىر. 5 جىلعا دەيٸن پايدالانىلعان جاڭا ۆاگونداردىڭ سانى بٸر جىلدا 35,3%-عا كٶبەيگەن. بۇل ۆاگونداردىڭ باسىم بٶلٸگٸ – كۋپە جەنە پلاتسكارت تٷرٸندە.
