Qazaqstanda jeke kásipkerlikpen ainalysatyn áielder sany kóbeiýde
Bul týraly Prezident janyndaǵy áielder isteri jáne otbasylyq-demografiialyq saiasat jónindegi ulttyq komissiiasy habarlap otyr.
Máselen, sońǵy 10 jyldyń bederinde kásip kózin ashyp, januiasyn baǵyp-qaǵyp otyrǵan áielder qaýymynyń el ekonomikasyndaǵy úles salmaǵy 50 paiyzǵa ósken eken.
Mine, sonyń nátijesine jalaqy tóleýdegi genderlik alshaqtyq 67 paiyzǵa jetipti.
Qazaqstannyń isker áielder qaýymdastyǵynyń tóraǵasy Raýshan Sársembaevanyń (sýrette) aitýyna qaraǵanda, osy arqyly áielder qaýymy Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń Joldaýynda atap kórsetilgen ekonomikalyq-áleýmettik mindetterdi oryndaýǵa óz úlesterin qosýda.
«Elimiz egemendik alǵan alǵashqy jyldardan-aq Prezident áielderdiń áleýetin arttyrýǵa erekshe kóńil bólip keledi. El ekonomikasyna eleýli úles qosýda Memleket basshysynyń qoldaýyn árdaiym sezinip kelemiz. Elbasynyń biylǵy Joldaýdy bizderdi, kásip igergen áielderdi jańa múmkindikterge jeteleidi», – deidi ol.
Tek shaǵyn jáne orta bizneste ǵana emes, sonymen birge memlekettik qyzmette de áiel adamdardyń úles salmaǵy artýda. Resmi málimetterge súiensek, qazirgi kúni barlyq deńgeidegi máslihattarda áiel depýtattardyń jalpy sany 22 paiyzdan asqan. Osynyń arqasynda sońǵy jyldary Parlamenttegi áielder sany ósip 27 paiyzdan asty.
Bul óz kezeginde názik jandy qaýymnyń arasyndaǵy jumyssyzdyq kórsetkishin tómendetýge de septesip otyr. Máselen, sońǵy 10 jyldyń ishinde áielder arasyndaǵy jumyssyzdyq kórsetkishi 3,6 paiyzǵa tómendegen.
Raýshan Sársembaeva óz kezeginde bul Qazaqstandaǵy genderlik saiasattyń durys júrgizilýiniń nátijesi deidi.
– Iá, solai. Genderlik saiasattyń júieli júrgizilgeniniń nátijesinde áielder qaýymy el ekonomikasynyń túrli salasyna aralasa, atsalysa bastady. Ásirese olar búginde bizneste kóptep kezdesedi. Kúni keshe EKSPO ótti. Bul da bolashaqta biznespen bite qainasatyn salanyń biri bolady. Búgingi kúni «jasyl ekonomikanyń» damýyna úles qosyp jáne sodan aitarlyqtai tabys taýyp otyrǵan áielder de barshylyq.
Aita ketsek, 2030 jylǵa deiingi otbasylyq jáne genderlik saiasat tujyrymdamasy negizinde Qazaqstanda áielder men balalarǵa qatysty zorlyq-zombylyqtyń aldyn alý sharasy da kúsheitildi. Bul bastama qazirgi kúni óz nátijesin berýde.
Atap aitqanda álemdik ekonomikalyq forýmnyń genderlik teńdik indeksinde Qazaqstan biyl 144 memleket arasynda 51-shi orynǵa turaqtaǵan eken.
Iá, áli de bolsa, sheshimin tabýy tiis túitkilder barshylyq. Mamandardyń pikirinshe, jalaqy máselesine kelgende erler men áielderdiń arasynda áli de teńsizdik bar. Naqtyraq aitsaq, Qazaqstanda erlerdiń ortasha jalaqysy áielderge qaraǵanda 33 paiyzǵa kóp.
Sonymen qatar, sarapshylar elimizdegi árbir úshinshi áiel psihologiialyq qysymǵa, al árbir onynshy qyz-kelinshek zorlyq-zombylyqqa ushyraitynyn aitady.
Memleket bul tarapta aldaǵy ýaqytta keshendi jobalar men sharalardy qolǵa almaqshy. QR Prezidenti janyndaǵy Áielder isteri jáne otbasylyq demografiialyq saiasat ulttyq komissiiasynyń ókilderi de elimizde atalǵan máselelerdiń ótkir turǵanyn moiyndap otyr.
Prezident janyndaǵy áielder isteri jáne otbasylyq-demografiialyq saiasat jónindegi ulttyq komissiia tóraiymynyń orynbasary Lázzat Súleimenniń aitýynsha, zorlyq-zombylyq máseleleri bul kún tártibinde turǵan qiyn qoǵamdaǵy máselelerdiń biri.
«Genderlik teńdik strategiiasynyń sheńberinde qabyldanǵan memlekettegi úlken zań ol turmystyq zorlyq-zombylyqqa bailanysty qabyldanǵan zań. Bul strategiia óte qajet jáne keleshekte de bul staregiiadaǵy maqsattarǵa jetý úshin kelesi strategiiany qabyldaimyz. Óitkeni, 10 jyl burynǵy kórsetkishter men búgingi kórsetkishterdiń arasy jer men kóktei» deidi ol.
