Qazaqstanda munaidan túsetin kiristiń kúrt azaiýyna bailanysty ekonomikanyń qurylymdyq kemshilikteri burynǵydan beter anyq baiqalyp otyr.
Saiasattanýshy Ǵaziz Ábishevtiń pikirinshe, el munai rentasyna táýeldi ómir súrýdi jalǵastyra almaidy, al Úkimettiń keńeitilgen otyrysynda kóterilgen aýyr máseleler – «kópjyldyq júielik olqylyqtardyń» saldary.
Bul týraly Dalanews.kz habarlaidy.
Ábishev munai baǵasynyń sharyqtaǵan kezeńi Qazaqstanǵa «kez kelgen problemany qarajatpen jabýǵa» múmkindik berdi, alaida qazir «sol qarajattyń kózi taýsyldy» deidi.
Nátijesinde biýdjet shyǵyny men salyq túsiminiń arasyndaǵy alshaqtyq tereńdep, Úkimetke “beldi bekem býyp, shyǵyndy azaitý, salyqty kóbeitý” qadamdaryn jasaýǵa týra kelip otyr.
“Nemese munai qorynan (Ulttyq qordan) alyp, bolashaǵymyzǵa kepil bolǵan qarjyny búgin-aq taýysyp jiberýge, ne syrttan qaryz alýǵa bolar edi. Biraq bul – uzaqmerzimdi turaqtylyqty qurban etý degen sóz”, – deidi sarapshy.
Saiasattanýshy Qazaqstanda qosymsha qarajattyń joq ekenin ashyq atap ótti: Munaidan túsetin kólemdi dividentter aǵyny úzilip qalǵandyqtan, endigi úmit – sheteldik investitsiiada.
“Investitsiialar – eshqashan artyq bolmaidy, biraq olardy tartý úshin popýlizmnen aýlaq bolyp, zań talaptaryn saqtaý qajet. Bul – eldiń ekonomikalyq bolashaǵyn aiqyndaityn basty faktor”, – dep túsindiredi Ábishev.
Sarapshy aldaǵy ýaqytta tsifrlandyrý men jasandy intellekt álemdik ekonomikanyń negizgi qozǵaýshy kúshine ainalatynyn eskerip, Qazaqstanǵa dál osy salalarǵa der kezinde basymdyq berý kerektigin aitty.
Ábishev eldiń energetikalyq qaýipsizdigin nyǵaitý jolynda beibit atom energetikasy salasyn damytýdy usynyp otyr.
“Elektr qýatynsyz jańa tehnologiialardy damytý múmkin emes. Biz bul máselede kútip otyra bersek, álem alǵa ozyp ketedi, al biz qur sóz ben bos maqtannyń arasynda qalamyz”, – deidi ol.
Ábishevtiń aitýynsha, qazaqstandyq qoǵam úshin "mai shelpek" zamannyń dáýiri ótti. Munai aǵynynyń azaiýy ári qarjyny tiimsiz jumsaý – ekonomikada uzaqmerzimdi toqyraýǵa ákelýi múmkin.
“Bizdi qutqaratyn jalǵyz jol – uqyptylyq, ratsionalizm, tártip jáne aianbai eńbek. Bul qiyn áńgime bolǵanymen, ony qoǵamda talqylaý asa qajet”, – dep túiindedi sarapshy.
Ekonomister Prezident Toqaevtyń Úkimetke biýdjettegi teńgerimsizdikti joiý úshin shuǵyl ári júieli sharalar qabyldaý týraly tapsyrmasy da osy baǵytta jalǵasady dep boljaidy. Al basty suraq – Qazaqstannyń munai rentasyna súiengen baiaǵy daǵdydan bas tartyp, ekonomikany ártaraptandyrýǵa qanshalyqty jyldam kóshetinine tirelip tur.
