Qazaqstanda salynatyn alǵashqy iri atom elektr stantsiiasynyń jobalyq-smetalyq qujattamasy (JSQ) 2026 jyly ázirlenedi. Osy qujat daiyn bolǵannan keiin jobanyń jalpy quny qaita qaralyp, qymbattaýy múmkin, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Bul týraly Úkimet otyrysynda Premer-Ministrdiń orynbasary Roman Skliar málimdedi. Onyń aitýynsha, AES qurylysyna qatysty tehnikalyq-ekonomikalyq negizdeme 2025 jyldyń jeltoqsanyna deiin daiyn bolady. Al 2026 jyly jobalyq-smetalyq qujattardy jasaý bastalady. Qujattar tolyq ázir bolǵan soń, jobany júzege asyrýdyń kelesi kezeńine kóshý josparlanyp otyr.
Premer-Ministr Oljas Bektenov AES qurylysyna otandyq merdigerlerdiń barynsha tartylatynyn atap ótti.
"Biz qurylys jumystaryna qazaqstandyq kompaniialardy múmkindiginshe kóp tartamyz. Degenmen naqty sandardy aitý ázirge erte. Sebebi jobalyq-smetalyq qujattama áli daiyn emes. Qujattar qolymyzǵa tigen soń, barlyq derek naqtylanady. Biraq eń bastysy — qazaqstandyq kásiporyndardyń qatysýy", — dedi Úkimet basshysy.
Aldyn ala esep boiynsha, atom elektr stantsiiasyn salý quny 14 milliard dollardy quraýy múmkin. Alaida jobalyq qujattar ázirlengen soń bul soma artýy yqtimal. Qurylystyń naqty quny qujattamada kórsetiletin tehnikalyq jáne qarjylyq kórsetkishterge bailanysty bolady.
Aita keteiik, kúni keshe QR Atom energiiasy jónindegi agenttigi tóraǵasynyń orynbasary Timýr Jantikin Jibek Joly telearnasyna bergen suhbatynda elimizde atom elektr stantsiiasynyń (AES) qurylysy keminde eki jyldan keiin bastalatynyn málimdegen edi.
Onyń aitýynsha, AES salýǵa nietti tórt iri kompaniianyń ishinen kommertsiialyq usynystardy baǵalaý jáne tańdaý jumystaryna bir jyl ýaqyt ketedi. Odan keiin taǵy bir jyl qaýipsizdik, qorshaǵan ortaǵa áseri jáne basqa da tehnikalyq esepterdi daiyndaýǵa jumsalmaq.
Barlyq qujat daiyn bolǵannan keiin qurylys jumystary bastalady. Jalpy qurylys shamamen bes jylǵa sozylady. Osylaisha, búkil protsess jeti jyldai ýaqyt alady.
Buǵan deiin agenttik AES-ti jobalaýdan bastap paidalanýǵa berýge deiingi merzimdi 10–12 jyl dep boljaǵan edi.
Eske salaiyq, buǵan deiin Qazaqstan men Resei AES qurylysy jóninde jol kartasyna qol qoidy. Sebebi jýyrda reseilik "Rosatom" kompaniiasy Qazaqstandaǵy alǵashqy AES-tiń qurylysyn júrgizetin halyqaralyq konsortsiýmnyń kóshbasshysy bolyp tańdaldy.
Aita keteiik, Qazaqstan Atom energiiasy agenttiginiń basshysy Almasadam Sátqaliev elde salynatyn atom elektr stantsiiasynyń boljamdy quny keminde 14 milliard dollar bolatynyn málimdedi.
“Dál naqty somasy tehnikalyq-ekonomikalyq negizdeme (TEN) ázirlengen soń belgili bolady. Qazir vendor-kompaniialardan alynǵan indikativti parametrler bar, biraq olar kelisimder arqyly qorǵalǵan”, — dedi ol.
Sátqalievtiń aitýynsha, bul baǵa kórsetkishi álemdegi osyǵan uqsas deńgeidegi stantsiialar qunymen sáikes keledi.