Qazaqstanda bilikti mamandarǵa suranys joǵary. Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrliginiń aqparattyq júielerindegi málimetterge sáikes, kadr tapshylyǵy ásirese densaýlyq saqtaý salasynda, sondai-aq birqatar jumysshy, tehnikalyq jáne injenerlik mamandyqtar boiynsha baiqalady. Sonymen qatar ónerkásiptiń, tsifrlyq tehnologiialar men infraqurylymnyń damýy azamattardyń jumysqa ornalasýyna jáne kásibi ósýine jańa múmkindikter ashyp otyr, dep habarlaidy dalanews.kz.
2026 jyly mamandar tapshylyǵy eń aiqyn baiqalǵan salalardyń biri – densaýlyq saqtaý. Máselen, akýsher-ginekologtarǵa arnalǵan 469 bos jumys ornyna úmitkerlerden nebári 100 túiindeme túsken. Pediatrlarǵa arnalǵan 448 vakansiiaǵa 139 túiindeme, al anesteziolog-reanimatologtarǵa arnalǵan 300 bos orynǵa 75 túiindeme ǵana kelgen. Onkologtar, neonatologtar men endokrinologtar arasynda da maman tapshylyǵy baiqalady.
Jumysshy mamandyqtarynyń ókilderine de suranys joǵary. Jumys berýshilerge bilikti elektrikter, mehanikter, slesarlar, dánekerleýshiler, mashinister, jabdyq operatorlary, qurylysshylar men júrgizýshiler qajet. Sondai-aq injenerler men óndiristik protsesterdi avtomattandyrý salasynyń mamandary suranysqa ie.
Mundai kadrlarǵa suranystyń artýy ónerkásiptiń damýymen, jańa nysandardyń salynýymen, kásiporyndardyń jańǵyrtylýymen, kólik jáne energetikalyq infraqurylymnyń jetildirilýimen bailanysty. Sonymen qatar jumys berýshilerge kásibi daǵdylarmen qatar zamanaýi tehnologiialardy meńgergen mamandar barǵan saiyn kóbirek qajet bolyp otyr.
Taǵy bir mańyzdy baǵyt – tsifrlyq mamandyqtar. Eńbek naryǵynda baǵdarlamalyq qamtamasyz etýdi ázirleýshilerge, qoldanbaly baǵdarlamashylarǵa jáne basqa da aqparattyq tehnologiialar mamandaryna suranys bar. Avtomattandyrý men jasandy intellektini engizý kásibi qyzmetinde tsifrlyq quraldardy qoldana alatyn qyzmetkerlerge degen qajettilikti arttyryp otyr.
Uzaq merzimdi boljamǵa sáikes, 2035 jylǵa deiin Qazaqstan ekonomikasyna 2,9 mln maman qajet bolady. Bul qajettiliktiń jartysynan astamy jumysshy mamandyqtaryna tiesili. Mundai kórsetkish ekonomikany bilikti kadrlarmen qamtamasyz etýde tehnikalyq jáne kásiptik bilim berýdiń mańyzy artyp kele jatqanyn kórsetedi.
Eńbek naryǵynyń qajettilikterin eskere otyryp, mamandardy ýaqtyly daiarlaý úshin 2026 jyly eń suranysqa ie mamandyqtar tizimi 51-den 174 mamandyqqa deiin keńeitildi. Tizimge injeneriia, qurylys, óńdeý ónerkásibi, biotehnologiialar, jasyl energetika jáne atom energetikasy baǵyttary engizildi.
Sonymen qatar mamandardy jumys berýshilermen birlesip daiarlaý júiesi damyp keledi. Qazaqstan Úkimetiniń málimetinshe, búginde 552 kolledjdiń 138 myń stýdenti dýaldy oqytý júiesimen qamtylǵan. Kadr daiarlaý jumysyna shamamen 11 myń kásiporyn qatysady. Taǵy 43 myń stýdent jumys berýshilerdiń maqsatty tapsyrysy boiynsha bilim alyp jatyr.
Mundai oqytý formaty stýdentterge kásiporyndarda tikelei tájiribelik daǵdylardy meńgerýge, bolashaq mamandyǵymen tanysýǵa jáne oqýyn aiaqtaǵannan keiin jumysqa ornalasý múmkindigin arttyrýǵa kómektesedi.
Sonymen qatar jańa mamandyq meńgergisi nemese biliktiligin arttyrǵysy keletin azamattar qysqa merzimdi kásiptik oqytý jáne qaita daiarlaý baǵdarlamalaryn paidalana alady. Olardyń qatarynda jumys berýshiler suranysqa ie dep tanyǵan baǵyttar da bar.
Osylaisha, eńbek naryǵyn taldaý kadr tapshylyǵy jalpy eńbek resýrstarynyń jetispeýshiliginen góri, azamattardyń qolyndaǵy biliktiliktiń ekonomika qajettilikterine sáikes kelmeýimen bailanysty ekenin kórsetedi. Sondyqtan suranysqa ie baǵyttar boiynsha mamandar daiarlaý, tájiribelik daǵdylardy damytý jáne bilim berý uiymdarynyń jumys berýshilermen bailanysyn nyǵaitý erekshe mańyzǵa ie.
Kadrlarǵa degen qajettilikti boljaý bolashaǵy bar mamandyqtardy aldyn ala anyqtaýǵa, bilim berý baǵdarlamalaryn jetildirýge jáne azamattarǵa mamandyq tańdaý nemese kásibi qyzmetin ózgertý kezinde negizdelgen sheshim qabyldaýǵa kómektesedi.
