Qazaqstan quqyqtyq saýattylyqty jáne zań kómeginiń qoljetimdiligin qalai arttyrady

Qazaqstan quqyqtyq saýattylyqty jáne zań kómeginiń qoljetimdiligin qalai arttyrady

Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn oryndaý aiasynda Ádilet ministrligi turaqty negizde halyqtyń quqyqtyq saýattylyǵyn arttyrý boiynsha túsindirý jumystaryn júrgizýde. Bl rette Prezident «Halyqtyń quqyqtyq saýatyn dáiekti túrde arttyryp, qoǵam sanasyna adami qundylyqtardy sińirgen jón. Árbir azamat óz sózi men áreketine zań turǵysynan esep berýi tiis» dep naqty baǵyt-baǵdar bergen bolatyn.

Máselen, 2024 jyly Ádilet ministrligi «Halyq zańgeri», «Ádilet keńes beredi», «Ashyq esik kúni», «Tegin zań kómegi kúnderi» aktsiialary iske qosyldy. Ótken jyly respýblikanyń barlyq óńirlerinde jalpy sany 100 000 myńnan astam adamdy qamtityn 1 310 konsýltativtik-túsindirý is-sharalary ótkizildi.

Aýyldyq eldi mekender turǵyndarynyń quqyqtyq saýattylyǵyn arttyrý maqsatynda 2000-ǵa jýyq «Quqyq kabinetteri» ashyldy, olar aýdandyq, aýyldyq klýbtardyń ǵimarattarynda, demalys ortalyqtarynda jáne t. b. «Egov» buryshtarynyń bazasynda jumys isteidi. Kabinetterde qoldanystaǵy normativtik quqyqtyq aktilermen tanysý úshin «Ádilet» AQJ, «Zań» DB qoljetimdiligimen, sondai-aq aqparattyq júielerge (e-otinish, «Ashyq NQA» portaly jáne t.b.) qoljetimdiligimen tolyq tehnikalyq jabdyqtalǵan. «Árbir tsifrlyq reforma, ásirese, zań kómegine qol jetkizý shektelgen shalǵai aimaqtardaǵy adamdar úshin neǵurlym qoljetimdi sot tóreligine jasalǵan qadam.», - QR Prezidenti Qasym-Jomart Toqaev.

Eup.kz. saity arqyly onlain rejiminde zań qyzmetterin usynýǵa jáne alýǵa arnalǵan «E-ZanKomegi» zań kómeginiń biryńǵai aqparattyq júiesi iske qosyldy, sondai-aq, azamattar ózderin qyzyqtyratyn quqyqtyq suraqtarǵa beine qońyraý arqyly jaýap alýǵa bolatyn «Zan Komegi» mobildi qosymshasy da qoljetimdi. «Zan Komegi» júiesinde 2000 myńnan astam advokat pen zań keńesshileri arqyly 472 myńnan astam azamatbilikti zań kómegin aldy.

Budan basqa, beineqońyraý arqyly onlain rejimde múlikti basqarýǵa qatysty senimhattardy qospaǵanda, senimhattar men erli-zaiyptylardyń kelisimderiniń barlyq túrlerin berýge múmkindik beretin «E-notariat» biryńǵai notariattyq aqparattyq júiesi jumys isteidi. Bul qyzmetti 176 myń azamat paidalandy.

Budan bólek, zańsyz áreketterdiń aldyn alý maqsatynda klientterdi biometriialyq sáikestendirý qoldanylady, ótinishterge qol qoiý kezinde QR-qol qoiý servisi qoldanylyp, qyzmet nátijeleri 24/7 rejiminde EgovMobile «Tsifrlyq qujattar» servisinde qoljetimdi. Osylaisha, osy qyzmet arqyly Qazaqstan azamattary notariýsqa barmai-aq 168 myńǵa jýyq senimhat pen erli-zaiyptylardyń 67,5 myń. kelisimin zańdy túrde resimdei aldy.

Taǵy bir mańyzdy jetistik – «Sot oryndaýshysy robotyn» engizý bolyp tabylady. Máselen, 20 AEK-ke deiingi ákimshilik aiyppuldar ýaqytyly tólenbegen jaǵdaida ýákiletti organ málimetterdi jeke sot oryndaýshynyń qatysýynsyz is júrgizýdi qozǵaityn Robot sot oryndaýshysyna beredi. Is qozǵalǵannan keiin azamattar is týraly egjei-tegjeili aqparaty bar EGov Mobile-da 1414-ten SMS habarlama jáne push-habarlama alady, sol arqyly azamattar aiyppul somasynyń 25% qosymsha tóleýden jáne sot oryndaýshysyna barýdan bosatylady, óitkeni barlyq áreketter onlain rejiminde júrgiziledi.

Tsifrlyq sot oryndaýshysy iske qosylǵan sátten bastap búgingi kúnge deiin 2,2 mlrd teńge somasyn quraityn 109 myńnan astam atqarýshylyq is qozǵaldy. Azamattardyń paidasyna únemdelgen soma 550 mln teńgeni qurady.

2025 jyly adamdardyń ómirin tsifrlyq dáýirde jeńildetý jáne yńǵaily etý, sondai-aq ýaqyt pen aqshany únemdeý úshin ádilet organdarynyń jumysyn jaqsartý josparlanýda. Negizgi ózgerister:

2025 jyly 300 myńnan astam azamatty quqyqtyq saýattylyǵyn oqytý josparlanýda;

JI – «Áiteke» kómekshisi- qarapaiym zańgerlik keńester berýge jáne qujattardy jinaýǵa kómektesýge arnalǵan chat-bot.

Robot-sot oryndaýshysynyń quzyreti keńeiip, ol ainalysatyn bereshek mólsheriniń shegi 20-dan 40 AEK-ke deiinartady, bul azamattardyń paidasyna jylyna 12,2 mlrd. teńgege deiin únemdeýge múmkindik beredi.

Bul quraldar táýliktiń kez kelgen ýaqytynda paidalanýǵa múmkindik bere otyryp, qarapaiymdylyǵymen, jedeldigimen jáne qoljetimdiligimen erekshelenedi.

Qabyldanǵan sharalar azamattardyń quqyqtyq saýattylyǵyn arttyryp, óz quqyqtary men mindetterin meilinshe bilýge yqpal etedi. Qyzmet kórsetýdi jeńildetý jumysynyń nátijesinde qazaqstandyqtardyń ýaqyty men qarajaty únemdeledi, atalǵan qyzmetterdi alýdyń qoljetimdiligi men yńǵailylyǵy artyp, sondai-aq ákimshilik kedergiler joiylady, bul protsesti neǵurlym ashyq jáne tiimdi etedi.