Qazaqstan Ortalyq Aziianyń ekonomikalyq kóshbasshysy atandy

Qazaqstan Ortalyq Aziianyń ekonomikalyq kóshbasshysy atandy
Foto: JI

2025 jyldyń qorytyndysy boiynsha Qazaqstannyń jalpy ishki ónimi (JIÓ) 306 mlrd AQSh dollaryna jetti. Halyqaralyq BAQ jariialaǵan derekterge sáikes, bul Ortalyq Aziia elderiniń jiyntyq ekonomikasynyń 53,7%-yn quraidy, dep habarlaidy dalanews.kz.

Jariialanǵan málimetterge qaraǵanda, búginde Qazaqstan óńir ekonomikasynyń negizgi qozǵaýshy kúshine ainalǵan. El ekonomikasynyń kólemi JIÓ kólemi 147,1 mlrd dollardy quraǵan Ózbekstannan eki eseden astam joǵary. Al Túrikmenstannyń ekonomikasy 77,4 mlrd dollar, Qyrǵyzstandyki – 21,6 mlrd dollar, Tájikstandiki 17,5 mlrd dollar kóleminde baǵalanǵan.

Aiyrmashylyq jan basyna shaqqandaǵy JIÓ kórsetkishinen de anyq baiqalady. Qazaqstanda bul kórsetkish shamamen 15 myń dollardy qurasa, Túrikmenstanda – 11,6 myń dollar, Ózbekstanda – 3,8 myń dollar, Qyrǵyzstanda – 3 myń dollar, al Tájikstanda 1,7 myń dollar bolǵan. Bul el ekonomikasynyń ónimdiligi joǵary ekenin ári qosylǵan qun kóleminiń kóbirek qalyptasatynyn kórsetedi.

Sarapshylardyń pikirinshe, Qazaqstan ekonomikasynyń salmaǵy búginde tek shikizat sektoryna ǵana táýeldi emes. Jalpy qosylǵan qunnyń shamamen 20%-yn saýda salasy qalyptastyrsa, 13%-y óńdeý ónerkásibine, 11,9%-y taý-ken óndirisine tiesili. Prezident Qasym-Jomart Toqaevtyń ekonomikalyq saiasaty óńdeý ónerkásibin, tsifrlyq salalardy, logistikany, qarjy qyzmetterin jáne innovatsiialyq baǵyttardy odan ári damytýǵa baǵyttalǵan.

Ekonomika qurylymynda jyljymaityn múlik naryǵynyń da úlesi aitarlyqtai. Bul kórsetkish boiynsha da Qazaqstan kórshi memleketterden alda keledi. Maqalada bul ishki naryqtyń anaǵurlym damyǵanyn jáne qurylymynyń jetilgenin bildiretin belgi retinde baǵalanǵan.

Halyqaralyq valiýta qorynyń boljamyna sáikes, 2026 jyly Qazaqstan ekonomikasynyń kólemi 360,4 mlrd AQSh dollaryna jetip, el álemdegi eń iri ekonomikalar reitinginde 49-orynǵa kóteriledi. Ózbekstan 61-orynǵa jaiǵasady dep kútilse, Túrikmenstan, Qyrǵyzstan jáne Tájikstan budan tómen oryndardy ielenbek.

Sarapshylardyń baǵalaýynsha, óńdeý ónerkásibiniń, logistikanyń, tsifrlyq qyzmetterdiń jáne qarjy sektorynyń damýy Qazaqstan ekonomikasynyń ósý kózderin ártaraptandyrýǵa jáne ony syrtqy ekonomikalyq ózgeristerge barynsha tózimdi etýge múmkindik beredi.