Qazaqstan OPEK-ten shyǵa salýy múmkin be – sarapshy pikiri

Qazaqstan OPEK-ten shyǵa salýy múmkin be – sarapshy pikiri
gov.kz

Bloomberg basylymynda "2025 jyly OPEK+ ishki shielenisterge tap bolady, sonyń ishinde Qazaqstanmen de" atty maqala jariialandy. Bul arada Teńiz kenishindegi óndiris kóleminiń artýyna basa nazar aýdarylǵan, dep habarlaidy Dalanews.kz.

Bloomberg 2025 jyly Teńiz kenishi tolyqqandy qýatymen jumys istep, táýligine 260 myń barrel munai óndire bastaitynyn basa atap kórsetedi. Al bul kólem kelesi jylǵy álemdik munaidyń boljamdy suranysynyń tórtten birin (!) qamtityn kórinedi.

"Osylaisha, atalǵan ken ornyndaǵy óndiris kelesi jyly Qazaqstandaǵy jeńil munai ónimderin qosa alǵanda, táýligine 2 mln barrel, iaǵni rekordtyq kórsetkishte munai óndiretinin baiqata alady", delingen maqalada.

Maýsym aiynda OPEK + karteli 2024 jyldyń sońǵy ailarynda, sodan keiin 2025 jyly kvotalardy birtindep ulǵaitý josparyn maquldaǵan bolatyn. Oǵan qyrkúiek aiynda kirisýi de kerek edi, biraq munai baǵasynyń tómendeýi bul jospar tizginin tarta turýǵa májbúrlep, 2025 jyldyń qańtaryna ákelip tirep qoidy. Kartel bul jospardy taǵy shegeredi me, shegermeidi me,  munyń jaiyn talqylaý úshin jeksenbide kezdesýi kerek bolatyn.

Bloomberg eger kartel kvotalardy ulǵaitý boiynsha sheshimdi taǵy keiinge qaldyrsa, bul Qazaqstan úshin eleýli soqqy bolady dep paiymdaidy.

"Mundaida Qazaqstan OPEK + belgilegen óndiris limitterin ustana almaidy nemese jasalǵan iri investitsiialarǵa qaramastan bul qosymsha joba aiasynda munaidy óndirýdi keiinge qaldyrýǵa májbúr bolady. Eger tek ekonomikalyq tiimdilikti basshylyqqa alsaq, Qazaqstan basqa jaqtaǵy munai óndirisin qysqartyp, Teńizdegisin qolǵa alady, sebebi mundaǵy munai óndirisiniń ózindik quny eń tómeni, sondyqtan ol Úkimet pen onyń sheteldik áriptesteri úshin óte tiimdi", delingen maqalada.

Ekonomist Ǵalymjan Aitqazin kartel ishindegi osyndai qaqtyǵystar buryn da oryn alǵanyna basa nazar aýdartady.

"Mysaly, 2021 jyly BAÁ kvotalarǵa bailanysty Saýd Arabiiasynyń kelisimsharttaryn birneshe kúnge buǵattaǵan. Sol kezde aqyry saýdiialyqtar jeńiske jetkenimen, olar Abý-Dabige kelesi ailarda kvota boiynsha aitarlyqtai jeńildikter jasaýǵa múmkindik berdi. Al kartel 2023 jyly Angola kvotasyn qysqartpaq bolǵanda, bul el OPEK-ten shyǵa saldy. Qazaqstannyń da osylai etý qaýpi bar. "OPEK+ 2025 jyly kóptegen shepte qiyndyqtarǵa tap bolady", dep Bloomberg jazyp jatyr. Al búgin Úkimet saǵatynda Qazaqstannyń energetika ministri Almasadam Sátqaliev aqyry munai óndirisin ulǵaitý týraly ambitsiialyq josparlarymen bólisti...", dep jazady ol.

Buǵan deiin de biz Qazaqstan tarapy OPEK+ kvotalaryn buzýmen kele jatqany týraly jazǵan bolatynbyz.