Astanada ótken "Qytai – Ortalyq Aziia" II indýstriialyq-investitsiialyq yntymaqtastyq forýmynda Qazaqstan men Qytai arasyndaǵy ekonomikalyq bailanystardy odan ári tereńdetýge baǵyttalǵan birqatar mańyzdy málimdeme jasaldy. Forým aiasynda aýyl sharýashylyǵynan bastap sirek kezdesetin metaldar óndirisine deiingi túrli saladaǵy yntymaqtastyq talqylandy. Sondai-aq investitsiialyq qoldaýlar men iri jobalar jóninde naqty aqparattar berildi. Dalanews.kz jiynda kóterilgen negizgi máselelerge sholý jasady.
Investorlarǵa barynsha qolaily jaǵdai jasalady
Forýmda Premer-Ministrdiń birinshi orynbasary Roman Skliar Qazaqstan sheteldik, sonyń ishinde qytailyq investorlarǵa barynsha qoldaý kórsetip otyrǵanyn aitty. Onyń sózinshe, elimizde ár investorǵa “kiltpen tapsyrý” qaǵidaty boiynsha keshendi qoldaý usynylady. Bul salyqtyq jáne kedendik jeńildikter, memleket tarapynan granttar berý, infraqurylym máselelerin sheshý, resýrstarǵa qol jetkizý men eksporttyq qoldaý sekildi túrli artyqshylyqtardy qamtidy.
"Biz investorlar úshin barlyq qajetti jaǵdaidy jasap jatyrmyz. Qytailyq áriptesterimizdi Qazaqstanda jáne búkil Ortalyq Aziia aimaǵynda jańa jobalardy iske asyrýǵa shaqyramyz", – dedi Roman Skliar.
Aýyl sharýashylyǵy men strategiialyq metaldarǵa basymdyq beriledi
Roman Skliardyń aitýynsha, Ortalyq Aziia – aýyl sharýashylyǵyn damytýǵa erekshe qolaily óńir. Qazaqstan osy salada jańa tehnologiialardy engizip, ónimdilikti arttyrýǵa jáne qaita óńdeý óndirisin jolǵa qoiýǵa nietti.
"Aýyl sharýashylyǵynda basty basymdyq – jańa tehnologiialardy engizý, ónimdilikti arttyrý jáne qaita óńdeý isin jetildirý. Qazaqstan aldaǵy on jylda dándi-daqyldardy tereń óńdeý boiynsha álemdegi jetekshi on eldiń qataryna kirýdi kózdep otyr", – dedi Roman Skliar.
Sondai-aq ol Qazaqstan men Qytai arasynda organikalyq ónim eksportyn keńeitý úshin barlyq shekteý joiylsa, bul baǵytta aitarlyqtai serpilis bolatynyn atap ótti.
Budan bólek, Roman Skliar sirek kezdesetin jáne strategiialyq metaldar salasynda da uzaq merzimdi seriktestikti nyǵaitýdyń mańyzdylyǵyn aitty. Onyń sózinshe, mundai metaldarǵa jahandyq suranys jyl saiyn artyp keledi jáne olardy keide "ekinshi munai" dep te ataidy.
"Qazaqstanda shamamen bes myńǵa jýyq zerttelmegen paidaly qazba ken oryndary bar. Qazirgi tańda biz eki negizgi baǵytqa den qoiyp otyrmyz: joǵary temperatýraǵa tózimdi nikel qorytpalaryn óndirý jáne akkýmýliatorlarǵa arnalǵan materialdardy shyǵarý. Bul rette biz "investitsiialar men tehnologiialar – shikizatqa" qaǵidatyna súienip, qytailyq kompaniialarmen birlesip naqty jobalardy júzege asyrýǵa ázirmiz", – dedi Skliar forým barysynda.
Qytai kapitaly bar jobalar – aimaqtyq ósimniń qozǵaýshy kúshi
Forým aiasynda Roman Skliar Qazaqstanda qytailyq investorlardyń qatysýymen jalpy quny 66,4 mlrd AQSh dollaryn quraityn 224 jobanyń júzege asyp jatqanyn aitty. Bul jobalar 50 myńǵa jýyq jumys ornyn ashýǵa múmkindik beredi. Sonymen qatar 2024 jyly Qytai men Ortalyq Aziia arasyndaǵy saýda kólemi 95 mlrd dollarǵa, al Qytai men Qazaqstan arasyndaǵy taýar ainalymy 44 mlrd dollarǵa jetip, tarihi mejeni baǵyndyrǵany aityldy.
"Qytai kapitaly bar shamamen 10 myńǵa jýyq kompaniia bizdiń naryqta jumys istep jatyr. Qytaidyń óńir ekonomikasyna salǵan investitsiiasynyń kólemi 40 mlrd dollardan asty. Qytailyq investorlardyń qatysýymen júzege asyrylyp jatqan transulttyq jobalar óńirdiń ekonomikalyq ózara bailanysyn nyǵaitýǵa eleýli úles qosyp otyr", – dedi Roman Skliar.
Aita keteiik, búgin Astanaǵa Qytai Halyq Respýblikasynyń tóraǵasy Si Tszinpin saparmen keldi. Qazaqstan Prezidenti Qasym-Jomart Toqaev ony áýejaidan qarsy alyp, elimizdegi joǵary deńgeidegi qurmet kórsetildi. El shekarasynan bastap elordaǵa deiin Qytai kóshbasshysynyń bortyn Qazaqstan Áýe qorǵanys kúshteriniń ushaqtary súiemeldedi. Trapta qurmet qaraýyly sap túzedi, al mártebeli meimanǵa Qazaqstan men Qytaidyń týlaryn ustaǵan jetkinshekter qoshemet kórsetti.