Qazaqstan energetikasyna 6,2 trln teńge investitsiia salynady

Qazaqstan energetikasyna 6,2 trln teńge investitsiia salynady
pixabay.com

Qazaqstanda «Energetikalyq jáne kommýnaldyq sektorlardy jańǵyrtý» ulttyq jobasy aiasynda 2029 jylǵa deiin jalpy qýaty 7,3 GVt bolatyn jańa generatsiia kózderi iske qosylyp, elde elektr energiiasynyń turaqty profitsiti qalyptasady, dep habarlaidy dalanews.kz.

Energetika ministrliginiń málimetinshe, ulttyq joba aiasynda jalpy quny 6,2 trln teńgeni quraityn jańa generatsiia kózderin iske qosý josparlanǵan. Onyń ishinde 6 484 MVt jańa qýat salynyp, 825 MVt qoldanystaǵy qýattar jańartylyp, almastyrylady.

2026 jyly joba aiasynda shamamen 2 418 MVt qýatty paidalanýǵa berý kózdelgen. Al 2027 jyly taǵy 825 MVt jańa qýat iske qosylady. Onyń ishinde Jambyl memlekettik aýdandyq elektr stantsiiasynda jalpy qýaty 210 MVt bolatyn bes gaz-týrbinalyq qondyrǵy jáne «MAEK» JShS-de qýaty 160 MVt bolatyn bý-gaz qondyrǵysy paidalanýǵa beriledi.

Ministrlik málimetinshe, bul nysandar iske qosylǵannan keiin 2027 jyldyń basynan bastap el ekonomikasynyń elektr energiiasyna degen suranysy tolyq qamtamasyz etiledi. Al 2027 jyldyń sońyna qarai shamamen 1,3 mlrd kVt/saǵat kóleminde elektr energiiasynyń profitsiti qalyptasady.

2028-2029 jyldary ulttyq joba aiasynda taǵy 4 000 MVt-tan astam jańa qýat engiziledi. Nátijesinde 2029 jyly Qazaqstannyń energiia júiesinde qajetti 20 paiyzdyq rezerv saqtalyp, elektr energiiasynyń turaqty profitsiti qamtamasyz etiledi. Bul eldiń eksporttyq áleýetin arttyrýǵa múmkindik beredi.

Ministrlik 2025 jyly Tekeli energetikalyq keshenin jańǵyrtý aiasynda jalpy qýaty 36 MVt bolatyn úsh gaz-týrbinalyq qondyrǵy salynǵanyn habarlady. Sonymen qatar biyl Qyzylorda oblysynda qýaty 240 MVt bolatyn bý-gaz qondyrǵysy iske qosylyp, Tekeli energetikalyq keshenin jańǵyrtýdyń úshinshi kezeńi aiaqtaldy. Onyń nátijesinde taǵy 17 MVt qýat paidalanýǵa berildi. Jyl sońyna deiin qosymsha 2 161 MVt iske qosylady dep josparlanyp otyr.

Ulttyq joba aiasynda óńirlerdi senimdi jylýmen jáne elektrmen qamtamasyz etý úshin jalpy quny 1,3 trln teńgege 1,6 myń shaqyrym jylý jelisin jáne 2,7 trln teńgege 77,5 myń shaqyrym elektr jelisin jańǵyrtý kózdelgen.

Bul jumystardyń nátijesinde 2029 jylǵa qarai elimizdegi jylý jelileriniń ortasha tozý deńgeii 52 paiyzdan 42 paiyzǵa, al elektr jelileriniń tozýy 74 paiyzdan 45 paiyzǵa deiin tómendeidi.

Qazirgi ýaqytta Energetika ministrligi jalpy uzyndyǵy 11 561 shaqyrym elektr jelisin jańǵyrtý men rekonstrýktsiialaýǵa baǵyttalǵan 514,5 mlrd teńgeniń 246 jobasyn qoldaǵan. Onyń ishinde 61 joba qurylys-montaj jumystary kezeńinde bolsa, 113 joba boiynsha merdigerlerdi anyqtaý rásimderi júrgizilip jatyr. Taǵy 71 joba kelisilip, qaraýdyń alǵashqy kezeńinde tur.

Jylý jelilerin jańǵyrtý baǵytynda jalpy quny 449,2 mlrd teńge bolatyn 137 joba ázirlengen. Olar aiasynda 314 shaqyrym jylý jelisin qaita jańartý josparlanǵan. Qazir 34 joba iske asyrylyp jatyr, 38 joba tolyq daiyn, al 65 joba qaralý kezeńinde.

Obligatsiialyq qaryz qarajaty esebinen Qaraǵandy, Temirtaý jáne Taiynsha qalalarynda jalpy uzyndyǵy 11,1 shaqyrym bolatyn úsh jylýmen jabdyqtaý jobasy aiaqtalǵan. Bul jumystar turǵyn úilerdi turaqty jylýmen qamtýǵa jáne 2025-2026 jyldardaǵy jylytý maýsymyn irkilissiz ótkizýge múmkindik bergen.

Sonymen qatar Energetika ministrligi energetika salasyn tsifrlandyrý baǵytyndaǵy jumystardy jalǵastyryp jatyr. Onyń aiasynda energetika nysandarynyń derekteri men tsifrlyq servisterin biriktiretin EnergyTech biryńǵai platformasy qurylýda. Sondai-aq jylý, elektr jáne gaz jelilerine intellektýaldy esepteý quraldary men avtomattandyrylǵan basqarý júieleri engizilýde.

Budan bólek, energetika obektileriniń kiberqaýipsizdigin kúsheitý úshin 200-den astam energetika nysanyn qamtityn salalyq aqparattyq qaýipsizdik ortalyǵyn qurý josparlanyp otyr. Bul ortalyq kiberqaýipterdi ortalyqtandyrylǵan túrde baqylaýǵa, anyqtaýǵa jáne aldyn alýǵa múmkindik beredi.