Resei bankteri men kompaniialary Qazaqstandy Qytaimen qarjylyq operatsiialar júrgizý úshin deldal retinde paidalana bastaǵan jáne bul protsess AQSh sanktsiialarynan keiin aitarlyqtai kúsheigen, dep habarlaidy Dalanews.kz.
"Reseilik qarjy institýttary reseilik biznes tarapynan iýanǵa degen suranystyń artqanyn aitady. AQSh sanktsiialarynyń qatańdatylýyna bailanysty reseilik bankter men kompaniialar Qytaimen tólemder júrgizýge qajetti valiýtalyq operatsiialar úshin Qazaqstandy jii tańdaityn bolǵan. Atap aitqanda, maýsym aiynda AQSh Máskeý birjasyna jáne onyń enshiles uiymdaryna (NRD jáne NKTs) sanktsiialar engizdi. Bul sanktsiialar Reseidiń sheteldik banktermen, ásirese Qytai jáne Túrkiia bankterimen qarym-qatynasyna qatty áser etti", dep jazady frankmedia.ru.
Endi Resei importy men eksportynyń eleýli bóligi basqa elderdegi deldaldar arqyly júzege asyrylýda. Sonyń aiasynda Qazaqstan qor birjasynda (KASE) iýan jáne rýblmen júrgiziletin operatsiialar kúrt ósken.
Maýsym men tamyz ailary aralyǵynda Qazaqstan qor birjasynda iýan jáne rýbl saýdasy eki ese ósip, ortasha ailyq saýda kólemi 893 mln iýandy (shamamen $127 mln) jáne 86 mlrd rýbldi ($925 mln) qurady. Buǵan deiin Frank Media da "rýbl-teńge", "iýan-teńge" jáne "eýro-teńge" valiýtalyq juptaryndaǵy saýda kóleminiń aitarlyqtai óskenin habarlaǵan bolatyn. Mysaly, tamyz aiynda "rýbl-teńge" juby boiynsha saýda kólemi 124,2 mlrd rýblge jetip, rekord ornatqan. Sonymen qatar, shilde aiynda eýro jáne iýanǵa qatysty valiýtalyq saýda birneshe ese ósken.
Qazaqstan Ulttyq banki Bloomberg agenttigine bergen suqbatynda, Máskeý birjasynda AQSh dollary boiynsha saýdanyń toqtaýy Qazaqstandaǵy valiýtalyq saýdanyń ósýine áser etkenin aitty.
Sondai-aq, Ulttyq bank Qazaqstanda "dollar-teńge" juby boiynsha saýdanyń da jyldyq kórsetkishter boiynsha 50%-ǵa artqanyn habarlady. Bul ósim ekonomikalyq belsendilik pen saýdanyń artýymen bailanystyrylady.
Aqparat kózderiniń aitýynsha, qazaqstandyq bankter reseilik biznes tarapynan iýanǵa degen suranystyń únemi artyp kele jatqanyn baiqaǵan. Bul mámileler keide teńgeden basqa valiýtalarda júrgiziletindikten, Ulttyq banktiń statistikasynda elenbeýi múmkin. Sondai-aq, Qytai valiýtasymen saýda jasaý úshin qazaqstandyq áriptesterine tek Resei bankteri ǵana emes, kórshi elderdiń bankteri de júginýde. Kóptegen tranzaktsiia qazaqstandyq kommertsiialyq bankter ishinde júrgizilip, resmi statistikaǵa tirkelmei qalýy múmkin.
KASE derekteri boiynsha, maýsym-tamyz ailarynda Qazaqstan qor birjasynda "iýan-dollar" kross-valiýtasy boiynsha saýda kólemi $1,63 mlrd quraǵan, bul ótken jyldyń dál osy kezeńimen salystyrǵanda 33%-ǵa kóp.
