2026 jyldan bastap Qazaqstan elektromobilderdi jeńildikpen ákelýge beriletin kvotany uzartpaidy. Bul sheshim ekologiialyq kólikti qoldaýǵa arnalǵan tetik is júzinde salyqtan jaltarý shemalaryna ainalǵan soń qabyldandy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Qazaqstan nege EAEO tizimine kirmedi
Eýraziialyq ekonomikalyq odaqtyń úkimetaralyq keńesi 2026 jylǵa birqatar elderge tariftik jeńildikter berýdi maquldady. Belarýske – 20 myń, Armeniia men Qyrǵyzstanǵa – 15 myń elektromobil men gibridti kólikti bajsyz ákelýge ruqsat berildi.
Al Qazaqstan bul tizimge enbedi, sebebi el biligi kvotany uzartýǵa ótinim bermei, odan tolyq bas tartty.
Negizgi sebep – «sur» import
Ónerkásip jáne qurylys ministrliginiń túsindirýinshe, elektromobilderdiń basym bóligi jeke tulǵalar úshin emes, deldaldar men zańdy tulǵalar arqyly ákelingen. Kólikter Qytaidan jetkizilip, Qazaqstan aýmaǵynda azamattardyń atyna rásimdelgen. Bul tásil salyqtyq tólemderdi ainalyp ótýge múmkindik bergen.
Satýshylardyń ózi mundai shemalardy jasyrmai, áleýmettik jelide ashyq jarnamalaǵan.
Degenmen, birjaqty baǵa berý qiyn
Sarapshylardyń aitýynsha, Qytai sekildi elderde sheteldik jeke tulǵa kólikti óz betinshe satyp alyp, eksporttai almaidy. Bul úshin litsenziiasy bar kompaniia qajet. Sondyqtan zańdy tulǵalardyń qatysýy obektivti túrde qajet bolǵan. Alaida logistika men salyqtyq ońtailandyrý arasyndaǵy shekara buzylǵan.
Tirkelmegen elektromobilder máselesi
Kvota arqyly ákelingen elektromobilderdiń bir bóligi Qazaqstanda múlde tirkelmegen. Ulttyq statistika biýrosynyń derekteri de naqty jaǵdaidy tolyq kórsetpeidi. Bul kvotanyń tiimdiligin baǵalaýdy qiyndatyp otyr.
Qazaqstannyń erekshe mártebesi
Qazaqstan DSU-ǵa (VTO) kirgennen keiin qabyldanǵan erekshelik protokoly aiasynda elektromobilderdi kedendik bajsyz ákelý quqyǵyna ie. Belarýs, Qyrǵyzstan jáne Armeniiada mundai múmkindik joq.
Sondyqtan olar úshin kvota – naryqty qoldaý quraly bolsa, Qazaqstan úshin – naryqty burmalaýshy faktorǵa ainaldy.
2026 jyldan keiin ne ózgeredi
Elektromobil importyna tyiym salynbaidy. Jeke de, zańdy tulǵalar da kólik ákele alady. Alaida barlyq mindetti tólemder tolyq tólenýi tiis.
Atap aitqanda, jeke tulǵalar úshin elektromobildi nóldik bajben rásimdegenniń ózinde 16% qosylǵan qun salyǵyn (QQS) tóleý mindeti paida bolady.
Naryq «eseie» bastady
Qazaqstan elektromobil naryǵyn kez kelgen jolmen yntalandyrýdan bas tartyp, retteýdiń qalypty rejimine ótýdi tańdady. Bul baǵanyń qysqa merzimde ósýine ákelýi múmkin, biraq «sur» shemalardy joiyp, naryqty ashyq ári ádil etedi.
Sarapshylar muny jas, biraq qalyptasyp kele jatqan naryq úshin aýyr bolsa da, zańdy ári logikalyq qadam dep baǵalap otyr.
