Qazaqbaev jasaǵan qobyzdarǵa qyzyqpaityn adam joq

Qazaqbaev jasaǵan qobyzdarǵa qyzyqpaityn adam joq
Elimizde ulttyq mýzykalyq aspaptardy jasaityn qoly ikemdi sheberler az emes ekeni belgili. Alaida, kez kelgen aspapty kóz tartarlyqtai ásem etip jasaý bir bólek te, odan jaqsy áýen shyǵatyndai qylyp jasaý bir tóbe. Álbette, ásem áýen men syrly sazdy bir arnaǵa toǵystyra otyryp, sonymen birge aspapty da jarqyratyp jasap shyǵarý tek tájiribeli sheberdiń qolynan ǵana keletin is. Sondai sheberlerdiń biregeii – Shý aýdanynyń týmasy Qanat Qazaqbaev.

El arasynda esimi kóp aityla bermeitin Qanat Dotaulynyń qolymen jasalǵan qobyz sonaý Italiianyń Vatikan memlekettik mýzeiinde Qorqyt babamyzdyń kitabynyń janynan oryn alǵan eken. Ol Almatydaǵy A.V. Gogol atyndaǵy kórkemsýret ýchilishesin 1982 jyly támamdaǵan eken. Al búgingi kúni qazaqtyń ulttyq mýzykalyq muralaryn qazirgi zaman aǵymyna laiyqtap, óńdep, olardy shekaradan tysqary jerlerge nasihattap júrgen elimizge belgili daryndy qobyzshy, respýblikalyq jáne halyqaralyq baiqaýlardyń jeńimpazy Álqýat Qazaqbaev bizdiń búgingi keiipkerimizdiń týǵan inisi ekenin bireýi bilse, bireý bilmes. Sheberdiń sózinshe, osydan shirek ǵasyr buryn baýyry Álqýat respýblikalyq mýzyka mektep-internatynda 4 synypta bilim alyp júrip, demalys kezinde úiine qurama qobyz ala kelgen kórinedi. Mine, sol sátten bastap Qanattyń qobyzǵa degen qyzyǵýshylyǵy paida bolyp, ony jan-jaqty zerttei bastaǵan. Sol kezde tuńǵysh ret qobyzdy qolyna alyp kórgen ol, qobyz jasaý óneriniń álippesine, shikizatpen jáne qural-jabdyqpen jumys isteýge, túieniń terisin qalai óńdeý kerektigine den qoiyp, qazaqy qobyzdy jasaýǵa mashyqtana bastaidy. Qanat sheberdiń ótkendi zerdelep, ulttyq aspaptardy ulyqtaýdan quralaqan emes ekendigin osydan-aq ańǵarýǵa bolatyndai. Qalai desek te, ustalyq, zergerlik atty óner álemine aparar jol kim-kimge bolmasyn ata-babasynan qonyp, ǵasyrlyq tarih jáne shejire arqyly, qan arqyly keletini belgili ǵoi. Sol sekildi bizdiń keiipkerimizge de ustalyq óner arǵy atalarynan qonǵan kórinedi.

«Álem boiynsha eki-aq danasy bar «Qorqyt dada» degen asa qundy kitap bar eken. Onyń túpnusqasy Vatikan memlekettik mýzeiinde tursa, ekinshisi Germaniianyń Drezden qalasyndaǵy mýzeige qoiylypty. 2001 jyly Rim Papasy Ioann Pavel II arnaiy is-saparmen elimizge kelgende, sol kezdegi Eýraziia ulttyq ýniversitetiniń rektory bolǵan memleket qairatkeri Myrzatai Joldasbekov Vatikandaǵy Qorqyt babamyzdyń kitabynyń janynda ulttyq aspabymyz qobyz tursyn degen usynys jasap, belgili din qairatkerine qobyz syilady. Baǵyma orai, soll qobyzdy jasaý úshin maǵan tapsyrys bergen bolatyn» - deidi ol. Budan bólek, 2014 jyldyń tamyz aiynda elimizge belgili arheolog Zeinolla Samashev bastaǵan qazaq ǵalymdary Altaidyń Shyǵys Qazaqstan oblysy aýmaǵynda arheologiialyq qazba jumystaryn júrgizý barysynda kóne jaýyngerdiń jerlengen jerin tapqan. Jaýyngerdi shamamen VII ǵasyrda ómir súrgen dep topshylaidy. Sondaǵy arheologiialyq qazba jumystarynyń basty oljasy – qarý-jaraǵymen birge jerlengen jaýyngerdiń janynan bir aspap tabylǵan. Zerttei kele, onyń joryq aldynda sarbazdarǵa rýh beretin qobyzǵa uqsas mýzykalyq aspap ekeni anyqtalypty.

Jalpy, elimizdegi kóptegen mýzykalyq oqý oryndarynyń stýdentteri men ustazdary, sondai-aq, sheteldiń jeke mýzykanttary men tanymal ujymdary da shýlyq sheberdiń qolynan shyqqan aspapqa jan bitirip, qońyr únin áýeletip júr. Jalpy, bul otbasyny óner qonǵan shańyraq deýge bolady. Qazirgi tańda Astana qalasyndaǵy «Shabyt» óner ýniversitetinde qyzmet isteitin inisi Álqýat Qazaqbaevtyń da esimin óner álemindegi jurtshylyq jaqsy biledi. Osylaisha, aǵasy qobyz jasasa, inisi qobyzdyń ysqysynan shyqqan qońyr únin álemniń túkpir-túkpirine taratyp, qazaqtyń mýzyka ónerine úlken úlesterin qosyp keledi.

 

Shý aýdany