Qazaq tili? Úirengisi kelgen adamǵa búkil jaǵdai jasalǵan, tek niet kerek – jastar
Búginde qazaq tilin meńgergen jastarǵa qazaq qoǵamy úlken qurmetpen qaraidy. Ásirese jýranalsiter arasynda qazaq tilin meńgerip, qazaq tilinde habar taratyp, túrli baǵdarlamalardy júrgizip júrgen jastar kóp. Olar osylaisha ózge jastarǵa qazaq tili arqyly biik belesti baǵyndyrýǵa bolatynyn naqty ispen dáledep júr. Bul rette Maksim Rojin, Maia Bekbaeva syndy áriptesterimizdiń is-áreketi kópke úlgi bolary sózsiz.
Qazirgi tańda osyǵan el arasynda aitylyp kelgen «qazaq tilin úirený qiyn» degen áńgimege núkte qoiyldy. Eljandy azamattardyń arqasynda tilimiz óziniń tuǵyryna qonyp keledi.
Májilis depýtaty Natalia Dementeva Qazaqstandaǵy ultaralyq tatýlyqty saqtaýda qazaq tiliniń mańyzdy ról atqaratynyn aitty.
– Qazaqstan bizdiń ortaq Otanymyz. Osy jerde týyp, ósitik. Eshkim bizdi keýdemizden itergen joq. Qaita janyna tartyp, baýyrlastyq nietin bildirdi. Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń ultaralyq tatýlyqty tý etken saiasatynyń berekesin ketirmei, keler urpaqqa tabystaýǵa birimiz bir kisidei kúsh salýymyz kerek. Óitkeni bizdiń búgingi sheshimderimiz erteń tarihqa ainalady. Airandai uiyǵan bereke-birlikti saqtaýdyń eń izgi joly – qazaq tilin úirený, memlekettik tilde sóilep, túsinisetin kezeńge keldik, – dep elimizdegi ultaralyq tatýlyqty saqtaýda jastarǵa artylǵan jaýapkershilik zor ekenin alǵa tartty halyq qalaýlysy.
Taǵy bir mysal. Reseide ómirge kelip, Jambyl oblysynda azamat retinde qalyptasqan Viktoriia Tregýbovanyń da ómir joly kópke úlgi etýge bolady. Ol elge Qazaqstanǵa kelgen bette qazaq tilin úirenýge kúsh salǵan eken. Az ǵana ýaqyttyń ishinde til syndyryp, Áýlieata jerindegi qazaqy ortaǵa sińisip ketipti.
– Kieli Taraz qalasyndaǵy qazaqy orta qazaq tilin tez meńgerýime septigin tigizdi. Budan basqa dál qazir Qazaqstan halqy Assambleiasynyń oblystyq filialdarynyń janynda til úiretý kýrstarynyń múmkindigin barynsha paidalandym. Tildi birshama meńgergennen keiin qazaq halqynyń salt-dástúrine degen qyzyǵýshylym oiandy. Osynyń arqasynda qazaq halqynyń mádenietimen etene tanysyp, tildik qorym arta tústi. Jalpy, qazir elimizde til úirnemin degen adamdarǵa barlyq jaǵdai jasalynǵan. Jastar osy múmkindikti paidalanýy kerek dep esepteimin, – deidi Viktoriia Tregýbova.
Rasymende qazir qazaq tilin úirenýge kederge joq. Muny ózge ult ókilderiniń jastary jete túsinip otyr. Aldaǵy ýaqytta til úirenýge qyzyǵýshylyq tanytqan jastardy qoldap, olarǵa túrli múmkindik týǵyza berýdiń mańyzy zor.
Memlekettik tildi bilý, qazaqsha sóileý – qazaq halqyna degen syi-qurmettiń kórinisi. Tilin bilmeseń de, qabaǵyn shytpaidy, qamqorlyqpen qaraidy.
