Májilis depýtaty Ashat Aimaǵambetov meditsinalyq bilim berý júiesine engiziletin ózgerister týraly málimdeme jasady. Onyń aitýynsha, jańa reformalar 2022 jyldan keiin joǵary oqý ornyna túsken stýdentterge ǵana qatysty bolady, dep habarlaidy dalanews.kz.
Depýtat qazirgi tańda meditsinalyq ýniversitetterde úsh túrli oqý júiesi qatar qoldanylyp jatqanyn aitty.
“1. 2019 jyly túsip, biyl oqýyn aiaqtaityndar: 5 jyl bakalavriat + 2 jyl internatýra formatymen oqýda. Olar 7 jyldyq oqýdan keiin tek jalpy praktikalyq dáriger (JPD) bolyp jumys istei alady. Tar beiindi maman bolý úshin rezidentýra qajet.
2. 2020-2021 jyldary túskender (2026-2027 jyldary aiaqtaidy): 5 jyl bakalavriat + 1 jyl internatýra boiynsha oqyp jatyr. Olar 6 jyldyq oqýdan keiin tek 6 mamandyq boiynsha ǵana jumys istei alady. Tar beiindi maman bolý úshin taǵy da rezidentýra qajet.
Osy 2022 jylǵa deiin oqýǵa túsken stýdentter úshin eshteńe ózgermeidi”, — dep jazdy ol.
Ashat Aimaǵambetovtiń aitýynsha, 2022 jyldan bastap engizilgen jańa model boiynsha stýdentter 6 jyl oqidy.
“Onyń ishinde bakalavriat, magistratýra jáne nebári 6 ailyq internatýra bar. Bul júieniń alǵashqy túlekteri diplomdaryn 2028 jyly alady”, - dep atap ótti depýtat.
Onyń sózinshe, bul júiede birneshe problema bar.
“Birinshiden, jumysqa turý múmkindiginiń shektelýi. 2028-2029 jylǵy túlekter oqýdy aiaqtasa da, jumysqa tura almaidy. Barlyǵy mindetti túrde rezidentýradan ótýi tiis (2-4 jyl). Al rezidentýraǵa bólinetin granttar sany óte az, demek basym bóligi óz qarajatyna oqýǵa májbúr bolady”, - deidi ol.
Sondai-aq depýtat qazirgi baǵdarlamada praktikalyq tájiribeniń azdyǵyna nazar aýdardy.
“Baǵdarlamadaǵy bir jyldyq magistratýra kóbine dissertatsiia jazýǵa ketedi. Sonda naqty oqý 4,5 jylǵa jýyq sozylady. Al internatýra nebári 6-aq ai. Bul ýaqytta stýdent aýrýhanada naqty mártebesiz, meditsinalyq júielerge ruqsatsyz jáne em-domǵa qatysý quqyǵynsyz “óz betimen” júredi”, - dep túsindirdi ol.
Depýtat úshinshi másele retinde mansaptyq kedergini atap ótti.
“Alty jyldyq oqýdan keiin olar tipti JPD (VOP) bolyp ta istei almaidy. Rezidentýrasyz jumysqa jol jabyq”, - dep túsindirdi ol.
Endi ne ózgeredi?
Depýtattyń sózinshe, osyǵan bailanysty elimizde qaitadan 7 jyldyq oqý júiesine kóshý usynylyp otyr. Jańa model 6 jyl teoriialyq bilim men 1 jyl tolyqqandy praktikalyq internatýradan turady.
“Oqý kreditter sany da 300 emes, 420 bolady. Osydan keiin túlekter JPD jáne taǵy 5 baǵyt boiynsha tikelei jumysqa shyǵa alady. Nevropatolog nemese neirohirýrg siiaqty tar beiindi maman bolǵysy kelse rezidentýrada oqýyn jalǵastyrady”, - dep qosty ol.
Sonymen qatar anatomiia, fiziologiia sekildi irgeli pánder boiynsha biryńǵai tiptik baǵdarlamalar engizilmek.
“Ár ýniversitet bul pánderdi tolyq kólemde berýge mindetti bolady. Osy bazany meńgergennen keiin táýelsiz alańda arnaiy emtihan tapsyrylady”, - deidi ol.
Al internatýradan ótetin stýdentterge alǵash ret “dáriger-intern” mártebesi berilmek.
“Internatýraǵa barǵandar endi zańmen bekitilgen, resmi mártebe alady. Bul: med. aqparattyq júielerge ruqsat, tálimgerdiń baqylaýymen qarapaiym manipýliatsiialar jasaý, eńbekaqy alý jáne jeke qorǵanys quraldarymen qamtamasyz etilý quqyǵy. Bul naqty tájiribe jinaýǵa múmkindik beredi”, - dedi depýtat.
Depýtattyń sózinshe, eń mańyzdy ózgeristiń biri – stýdentterge tańdaý quqyǵynyń berilýi.
“2022 jyldan bastap eski baǵdarlamamen túsken stýdentterge múmkindik beremiz. Eger stýdent “6 jyl oqyp, birden rezidentýraǵa baramyn, táýekelderdi bilemin jáne qoldanystaǵy júiemen oqýymdy jalǵastyramyn” dese, osy qoldanystaǵy júiemen qala alady. “Jańa baǵdarlamaǵa aýysyp, 7 jyldan keiin tikelei jumysqa shyqqym keledi” dese, oǵan da quqyly.
Biz stýdentterdiń usynystaryn eskerip, osy tańdaý múmkindigin zańnamalyq túrde bekitemiz”, - dep sózin túiindedi ol.
