مەجٸلٸس دەپۋتاتى اسحات ايماعامبەتوۆ مەديتسينالىق بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸنە ەنگٸزٸلەتٸن ٶزگەرٸستەر تۋرالى مەلٸمدەمە جاسادى. ونىڭ ايتۋىنشا, جاڭا رەفورمالار 2022 جىلدان كەيٸن جوعارى وقۋ ورنىنا تٷسكەن ستۋدەنتتەرگە عانا قاتىستى بولادى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
دەپۋتات قازٸرگٸ تاڭدا مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەتتەردە ٷش تٷرلٸ وقۋ جٷيەسٸ قاتار قولدانىلىپ جاتقانىن ايتتى.
“1. 2019 جىلى تٷسٸپ, بيىل وقۋىن اياقتايتىندار: 5 جىل باكالاۆريات + 2 جىل ينتەرناتۋرا فورماتىمەن وقۋدا. ولار 7 جىلدىق وقۋدان كەيٸن تەك جالپى پراكتيكالىق دەرٸگەر (جپد) بولىپ جۇمىس ٸستەي الادى. تار بەيٸندٸ مامان بولۋ ٷشٸن رەزيدەنتۋرا قاجەت.
2. 2020-2021 جىلدارى تٷسكەندەر (2026-2027 جىلدارى اياقتايدى): 5 جىل باكالاۆريات + 1 جىل ينتەرناتۋرا بويىنشا وقىپ جاتىر. ولار 6 جىلدىق وقۋدان كەيٸن تەك 6 ماماندىق بويىنشا عانا جۇمىس ٸستەي الادى. تار بەيٸندٸ مامان بولۋ ٷشٸن تاعى دا رەزيدەنتۋرا قاجەت.
وسى 2022 جىلعا دەيٸن وقۋعا تٷسكەن ستۋدەنتتەر ٷشٸن ەشتەڭە ٶزگەرمەيدٸ”, — دەپ جازدى ول.
اسحات ايماعامبەتوۆتٸڭ ايتۋىنشا, 2022 جىلدان باستاپ ەنگٸزٸلگەن جاڭا مودەل بويىنشا ستۋدەنتتەر 6 جىل وقيدى.
“ونىڭ ٸشٸندە باكالاۆريات, ماگيستراتۋرا جەنە نەبەرٸ 6 ايلىق ينتەرناتۋرا بار. بۇل جٷيەنٸڭ العاشقى تٷلەكتەرٸ ديپلومدارىن 2028 جىلى الادى”, - دەپ اتاپ ٶتتٸ دەپۋتات.
ونىڭ سٶزٸنشە, بۇل جٷيەدە بٸرنەشە پروبلەما بار.
“بٸرٸنشٸدەن, جۇمىسقا تۇرۋ مٷمكٸندٸگٸنٸڭ شەكتەلۋٸ. 2028-2029 جىلعى تٷلەكتەر وقۋدى اياقتاسا دا, جۇمىسقا تۇرا المايدى. بارلىعى مٸندەتتٸ تٷردە رەزيدەنتۋرادان ٶتۋٸ تيٸس (2-4 جىل). ال رەزيدەنتۋراعا بٶلٸنەتٸن گرانتتار سانى ٶتە از, دەمەك باسىم بٶلٸگٸ ٶز قاراجاتىنا وقۋعا مەجبٷر بولادى”, - دەيدٸ ول.
سونداي-اق دەپۋتات قازٸرگٸ باعدارلامادا پراكتيكالىق تەجٸريبەنٸڭ ازدىعىنا نازار اۋداردى.
“باعدارلاماداعى بٸر جىلدىق ماگيستراتۋرا كٶبٸنە ديسسەرتاتسييا جازۋعا كەتەدٸ. سوندا ناقتى وقۋ 4,5 جىلعا جۋىق سوزىلادى. ال ينتەرناتۋرا نەبەرٸ 6-اق اي. بۇل ۋاقىتتا ستۋدەنت اۋرۋحانادا ناقتى مەرتەبەسٸز, مەديتسينالىق جٷيەلەرگە رۇقساتسىز جەنە ەم-دومعا قاتىسۋ قۇقىعىنسىز “ٶز بەتٸمەن” جٷرەدٸ”, - دەپ تٷسٸندٸردٸ ول.
دەپۋتات ٷشٸنشٸ مەسەلە رەتٸندە مانساپتىق كەدەرگٸنٸ اتاپ ٶتتٸ.
“التى جىلدىق وقۋدان كەيٸن ولار تٸپتٸ جپد (ۆوپ) بولىپ تا ٸستەي المايدى. رەزيدەنتۋراسىز جۇمىسقا جول جابىق”, - دەپ تٷسٸندٸردٸ ول.
ەندٸ نە ٶزگەرەدٸ?
دەپۋتاتتىڭ سٶزٸنشە, وسىعان بايلانىستى ەلٸمٸزدە قايتادان 7 جىلدىق وقۋ جٷيەسٸنە كٶشۋ ۇسىنىلىپ وتىر. جاڭا مودەل 6 جىل تەورييالىق بٸلٸم مەن 1 جىل تولىققاندى پراكتيكالىق ينتەرناتۋرادان تۇرادى.
“وقۋ كرەديتتەر سانى دا 300 ەمەس, 420 بولادى. وسىدان كەيٸن تٷلەكتەر جپد جەنە تاعى 5 باعىت بويىنشا تٸكەلەي جۇمىسقا شىعا الادى. نەۆروپاتولوگ نەمەسە نەيروحيرۋرگ سيياقتى تار بەيٸندٸ مامان بولعىسى كەلسە رەزيدەنتۋرادا وقۋىن جالعاستىرادى”, - دەپ قوستى ول.
سونىمەن قاتار اناتومييا, فيزيولوگييا سەكٸلدٸ ٸرگەلٸ پەندەر بويىنشا بٸرىڭعاي تيپتٸك باعدارلامالار ەنگٸزٸلمەك.
“ەر ۋنيۆەرسيتەت بۇل پەندەردٸ تولىق كٶلەمدە بەرۋگە مٸندەتتٸ بولادى. وسى بازانى مەڭگەرگەننەن كەيٸن تەۋەلسٸز الاڭدا ارنايى ەمتيحان تاپسىرىلادى”, - دەيدٸ ول.
ال ينتەرناتۋرادان ٶتەتٸن ستۋدەنتتەرگە العاش رەت “دەرٸگەر-ينتەرن” مەرتەبەسٸ بەرٸلمەك.
“ينتەرناتۋراعا بارعاندار ەندٸ زاڭمەن بەكٸتٸلگەن, رەسمي مەرتەبە الادى. بۇل: مەد. اقپاراتتىق جٷيەلەرگە رۇقسات, تەلٸمگەردٸڭ باقىلاۋىمەن قاراپايىم مانيپۋلياتسييالار جاساۋ, ەڭبەكاقى الۋ جەنە جەكە قورعانىس قۇرالدارىمەن قامتاماسىز ەتٸلۋ قۇقىعى. بۇل ناقتى تەجٸريبە جيناۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ”, - دەدٸ دەپۋتات.
دەپۋتاتتىڭ سٶزٸنشە, ەڭ ماڭىزدى ٶزگەرٸستٸڭ بٸرٸ – ستۋدەنتتەرگە تاڭداۋ قۇقىعىنىڭ بەرٸلۋٸ.
“2022 جىلدان باستاپ ەسكٸ باعدارلامامەن تٷسكەن ستۋدەنتتەرگە مٷمكٸندٸك بەرەمٸز. ەگەر ستۋدەنت “6 جىل وقىپ, بٸردەن رەزيدەنتۋراعا بارامىن, تەۋەكەلدەردٸ بٸلەمٸن جەنە قولدانىستاعى جٷيەمەن وقۋىمدى جالعاستىرامىن” دەسە, وسى قولدانىستاعى جٷيەمەن قالا الادى. “جاڭا باعدارلاماعا اۋىسىپ, 7 جىلدان كەيٸن تٸكەلەي جۇمىسقا شىققىم كەلەدٸ” دەسە, وعان دا قۇقىلى.
بٸز ستۋدەنتتەردٸڭ ۇسىنىستارىن ەسكەرٸپ, وسى تاڭداۋ مٷمكٸندٸگٸن زاڭنامالىق تٷردە بەكٸتەمٸز”, - دەپ سٶزٸن تٷيٸندەدٸ ول.