Joǵary aýditorlyq palata 2021-2025 jyldarǵa arnalǵan jekeshelendirýdiń keshendi josparyn iske asyrý qarqynyn jedeldetý qajet dep sanaidy. Bul týraly Joǵary aýditorlyq palatanyń tóraǵasy Álihan Smaiylov QR Parlamenti palatalarynyń birlesken otyrysynda depýtat saýalyna jaýabynda aitty. Onyń barysynda bas aýditor Tele2/Altel operatory úlesiniń qatarlyq investorǵa satýdaǵy egjei-tegjei tustaryna da toqtaldy,dep habarlaidy Dalanews.kz.
"Keshendi jospardyń iske asyrylýy Palatanyń turaqty baqylaýynda. 2025 jyldyń basynda jospardyń oryndalýy 72% boldy. 637 nysannyń 460-y jekeshelendirildi nemese taratyldy. Bul – respýblikalyq, kommýnaldyq menshiktegi nysandar men kvazimemlekettik sektor aktivteri", - dedi Álihan Smaiylov.
2024 jyldyń ishinde básekelestik ortaǵa jalpy quny 589 mlrd teńge bolatyn 14 nysan ótkizildi. Onyń ishinde 517 mlrd teńge "Qazaqtelekom" AQ-nyń Tele2 mobildi operatory úlesin katarlyq investorǵa satý esebinen tústi.
"Osy somanyń 158 mlrd teńgesi respýblikalyq biýdjetke dividendter túrinde aýdaryldy. Budan bólek, atalǵan mámile boiynsha 76 mlrd teńge korporativtik tabys salyǵy retinde tólendi. Bul – satylǵan aktivtiń qaita baǵalanýy nátijesinde túsken salyq. Qalǵan qarajat shartqa sáikes biyl jáne 2028 jylǵa deiin túsedi", — dedi Joǵary aýditorlyq palata tóraǵasy.
Álihan Smaiylovtyń aitýynsha, Keshendi jospardy tolyq oryndaý úshin taǵy 177 nysandy básekelestik ortaǵa berý qajet. Osyǵan bailanysty Joǵary aýditorlyq palata bul jumysty jedeldetý qajet dep esepteidi.
Sondai-aq memlekettik qarjy júiesiniń tiimdiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan Joǵary aýditorlyq palatanyń usynymdary Parlamentte talqylandy.
Biýdjet qarajaty men memleket aktivterin paidalanýdyń nátijeligin arttyrý – biýdjet protsesine qatysýshylardyń barlyǵyna ortaq mindet. Joǵary aýditorlyq palata men Úkimet depýtattardyń qoldaýymen osy baǵytta tiisti jumystardy atqarýda.
Sheshimin tapqan mańyzdy máselelerdiń qatarynda salyqtyq boljaý men ákimshilendirýdi jetildirý, biýdjet protsesterin ońtailandyrý, parlamenttik baqylaýdy kúsheitý jáne taǵy basqa biýdjet zańnamasyndaǵy reformalar bar.
Memlekettik organdar men kvazimemlekettik sektor sýbektileriniń eseptiligi kúsheitildi. Endi Úkimettiń jyldyq esebinde Joǵary aýditorlyq palatanyń usynymdaryn oryndaý nátijeleri kórsetilýi kerek.
Sonymen qatar memlekettik qarjy statistikasyn jetildirý kózdelip otyr. Onda Ulttyq qordy paidalaný, kvazimemlekettik sektor sýbektileriniń damý josparlary men is-sharalar josparlarynyń oryndalýy týraly aqparat qamtylady.
Boljaýdy, táýekelderdi baǵalaýdy, limitterdi aiqyndaýdy, monitoringti jáne eseptilikti qamtityn boryshtyq mindettemelerdi keshendi basqarý institýty engizildi.
Biýdjet protsesine qatysýshylardyń biýdjet zańnamasyn buzǵany, biýdjettik baǵdarlamalardy tiimsiz oryndaǵany jáne qarajatty qaita bólýdiń negizdiligi úshin jaýaptylyǵy kúsheitildi.
Jalpy Úkimet Joǵary aýditorlyq palatanyń usynymdaryn oryndaý baǵytyndaǵy jumysyn arttyrdy. Ótken jylǵy usynymdardyń jartysyna jýyǵy iske asyryldy, jyl sońyna deiin taǵy beseýi oryndalady.
2024 jyly táýekelderge neǵurlym beiim negizgi baǵyttar boiynsha 30-dan astam usynym berildi. Atap-aitqanda:
- Qoldanylǵan esepteý modelderi, faktorlar men boljamdardy kórsetý arqyly áleýmettik-ekonomikalyq damý boljamy kórsetkishterin qalyptastyrýdyń ashyqtyǵyn arttyrý;
- Salyq saiasatynyń tujyrymdamasyn ázirleý. Tujyrymdamada salyqtyq jáne kedendik ákimshilendirýdi tolyq tsifrlandyrý, tańbalaýǵa jatatyn taýar toptaryn aiqyndaý, jasyryn kásipkerlik qyzmetti jáne kiristerdi tómendetip kórsetýdi anyqtaý mehanizmderi qamtylýy tiis;
- Qaryz alýdyń oryndylyǵyn negizdeitin derekterdi ashyp kórsetý, sondai-aq syrtqy qaryz esebinen qarjylandyrylǵan árbir jobanyń uzaq merzimdi perspektivada boryshtyq turaqtylyqqa áserin baǵalaý týraly talap engizý;
- Biznesti memlekettik yntalandyrý jáne qoldaý sharalarynyń tiimdiligin baǵalaý tártibin aiqyndaý;
- Qarjy jyly ishinde bekitilgen biýdjettik investitsiialyq jobalardy alyp tastaý jáne buryn josparlanbaǵan jobalardy jańadan qosý úshin qatań kriteriilerdi belgileý;
- Salynǵan memlekettik investitsiialardyń qaitarylymdyǵyn arttyrý maqsatynda kvazimemlekettik sektor sýbektileri dividendteriniń mólsherin aiqyndaý tásilderin jetildirý;
- Biryńǵai derekqorǵa integratsiialaý úshin Kvazimemlekettik kompaniialar iske asyratyn investitsiialyq jobalardy tsifrlandyrý;
- 2026-2028 jyldarǵa arnalǵan jalpy sipattaǵy transfertterdi josparlaý kezinde biýdjetaralyq disproportsiiany azaitý jónindegi máseleni sapaly pysyqtaý.
Joǵary aýditorlyq palata Memleket basshysy aiqyndaǵan mindetterge qol jetkizý úshin Parlament jáne Úkimetpen júieli ári birlesken jumysty jalǵastyrady.
