جوعارى اۋديتورلىق پالاتا 2021-2025 جىلدارعا ارنالعان جەكەشەلەندٸرۋدٸڭ كەشەندٸ جوسپارىن ٸسكە اسىرۋ قارقىنىن جەدەلدەتۋ قاجەت دەپ سانايدى. بۇل تۋرالى جوعارى اۋديتورلىق پالاتانىڭ تٶراعاسى ەليحان سمايىلوۆ قر پارلامەنتٸ پالاتالارىنىڭ بٸرلەسكەن وتىرىسىندا دەپۋتات ساۋالىنا جاۋابىندا ايتتى. ونىڭ بارىسىندا باس اۋديتور Tele2/Altel وپەراتورى ٷلەسٸنٸڭ قاتارلىق ينۆەستورعا ساتۋداعى ەگجەي-تەگجەي تۇستارىنا دا توقتالدى,دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
"كەشەندٸ جوسپاردىڭ ٸسكە اسىرىلۋى پالاتانىڭ تۇراقتى باقىلاۋىندا. 2025 جىلدىڭ باسىندا جوسپاردىڭ ورىندالۋى 72% بولدى. 637 نىساننىڭ 460-ى جەكەشەلەندٸرٸلدٸ نەمەسە تاراتىلدى. بۇل – رەسپۋبليكالىق, كوممۋنالدىق مەنشٸكتەگٸ نىساندار مەن كۆازيمەملەكەتتٸك سەكتور اكتيۆتەرٸ", - دەدٸ ەليحان سمايىلوۆ.
2024 جىلدىڭ ٸشٸندە بەسەكەلەستٸك ورتاعا جالپى قۇنى 589 ملرد تەڭگە بولاتىن 14 نىسان ٶتكٸزٸلدٸ. ونىڭ ٸشٸندە 517 ملرد تەڭگە "قازاقتەلەكوم" اق-نىڭ Tele2 موبيلدٸ وپەراتورى ٷلەسٸن كاتارلىق ينۆەستورعا ساتۋ ەسەبٸنەن تٷستٸ.
"وسى سومانىڭ 158 ملرد تەڭگەسٸ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە ديۆيدەندتەر تٷرٸندە اۋدارىلدى. بۇدان بٶلەك, اتالعان مەمٸلە بويىنشا 76 ملرد تەڭگە كورپوراتيۆتٸك تابىس سالىعى رەتٸندە تٶلەندٸ. بۇل – ساتىلعان اكتيۆتٸڭ قايتا باعالانۋى نەتيجەسٸندە تٷسكەن سالىق. قالعان قاراجات شارتقا سەيكەس بيىل جەنە 2028 جىلعا دەيٸن تٷسەدٸ", — دەدٸ جوعارى اۋديتورلىق پالاتا تٶراعاسى.
ەليحان سمايىلوۆتىڭ ايتۋىنشا, كەشەندٸ جوسپاردى تولىق ورىنداۋ ٷشٸن تاعى 177 نىساندى بەسەكەلەستٸك ورتاعا بەرۋ قاجەت. وسىعان بايلانىستى جوعارى اۋديتورلىق پالاتا بۇل جۇمىستى جەدەلدەتۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيدٸ.
سونداي-اق مەملەكەتتٸك قارجى جٷيەسٸنٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋعا باعىتتالعان جوعارى اۋديتورلىق پالاتانىڭ ۇسىنىمدارى پارلامەنتتە تالقىلاندى.
بيۋدجەت قاراجاتى مەن مەملەكەت اكتيۆتەرٸن پايدالانۋدىڭ نەتيجەلٸگٸن ارتتىرۋ – بيۋدجەت پروتسەسٸنە قاتىسۋشىلاردىڭ بارلىعىنا ورتاق مٸندەت. جوعارى اۋديتورلىق پالاتا مەن ٷكٸمەت دەپۋتاتتاردىڭ قولداۋىمەن وسى باعىتتا تيٸستٸ جۇمىستاردى اتقارۋدا.
شەشٸمٸن تاپقان ماڭىزدى مەسەلەلەردٸڭ قاتارىندا سالىقتىق بولجاۋ مەن ەكٸمشٸلەندٸرۋدٸ جەتٸلدٸرۋ, بيۋدجەت پروتسەستەرٸن وڭتايلاندىرۋ, پارلامەنتتٸك باقىلاۋدى كٷشەيتۋ جەنە تاعى باسقا بيۋدجەت زاڭناماسىنداعى رەفورمالار بار.
مەملەكەتتٸك ورگاندار مەن كۆازيمەملەكەتتٸك سەكتور سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ ەسەپتٸلٸگٸ كٷشەيتٸلدٸ. ەندٸ ٷكٸمەتتٸڭ جىلدىق ەسەبٸندە جوعارى اۋديتورلىق پالاتانىڭ ۇسىنىمدارىن ورىنداۋ نەتيجەلەرٸ كٶرسەتٸلۋٸ كەرەك.
سونىمەن قاتار مەملەكەتتٸك قارجى ستاتيستيكاسىن جەتٸلدٸرۋ كٶزدەلٸپ وتىر. وندا ۇلتتىق قوردى پايدالانۋ, كۆازيمەملەكەتتٸك سەكتور سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ دامۋ جوسپارلارى مەن ٸس-شارالار جوسپارلارىنىڭ ورىندالۋى تۋرالى اقپارات قامتىلادى.
بولجاۋدى, تەۋەكەلدەردٸ باعالاۋدى, ليميتتەردٸ ايقىنداۋدى, مونيتورينگتٸ جەنە ەسەپتٸلٸكتٸ قامتيتىن بورىشتىق مٸندەتتەمەلەردٸ كەشەندٸ باسقارۋ ينستيتۋتى ەنگٸزٸلدٸ.
بيۋدجەت پروتسەسٸنە قاتىسۋشىلاردىڭ بيۋدجەت زاڭناماسىن بۇزعانى, بيۋدجەتتٸك باعدارلامالاردى تيٸمسٸز ورىنداعانى جەنە قاراجاتتى قايتا بٶلۋدٸڭ نەگٸزدٸلٸگٸ ٷشٸن جاۋاپتىلىعى كٷشەيتٸلدٸ.
جالپى ٷكٸمەت جوعارى اۋديتورلىق پالاتانىڭ ۇسىنىمدارىن ورىنداۋ باعىتىنداعى جۇمىسىن ارتتىردى. ٶتكەن جىلعى ۇسىنىمداردىڭ جارتىسىنا جۋىعى ٸسكە اسىرىلدى, جىل سوڭىنا دەيٸن تاعى بەسەۋٸ ورىندالادى.
2024 جىلى تەۋەكەلدەرگە نەعۇرلىم بەيٸم نەگٸزگٸ باعىتتار بويىنشا 30-دان استام ۇسىنىم بەرٸلدٸ. اتاپ-ايتقاندا:
- قولدانىلعان ەسەپتەۋ مودەلدەرٸ, فاكتورلار مەن بولجامداردى كٶرسەتۋ ارقىلى ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋ بولجامى كٶرسەتكٸشتەرٸن قالىپتاستىرۋدىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋ;
- سالىق ساياساتىنىڭ تۇجىرىمداماسىن ەزٸرلەۋ. تۇجىرىمدامادا سالىقتىق جەنە كەدەندٸك ەكٸمشٸلەندٸرۋدٸ تولىق تسيفرلاندىرۋ, تاڭبالاۋعا جاتاتىن تاۋار توپتارىن ايقىنداۋ, جاسىرىن كەسٸپكەرلٸك قىزمەتتٸ جەنە كٸرٸستەردٸ تٶمەندەتٸپ كٶرسەتۋدٸ انىقتاۋ مەحانيزمدەرٸ قامتىلۋى تيٸس;
- قارىز الۋدىڭ ورىندىلىعىن نەگٸزدەيتٸن دەرەكتەردٸ اشىپ كٶرسەتۋ, سونداي-اق سىرتقى قارىز ەسەبٸنەن قارجىلاندىرىلعان ەربٸر جوبانىڭ ۇزاق مەرزٸمدٸ پەرسپەكتيۆادا بورىشتىق تۇراقتىلىققا ەسەرٸن باعالاۋ تۋرالى تالاپ ەنگٸزۋ;
- بيزنەستٸ مەملەكەتتٸك ىنتالاندىرۋ جەنە قولداۋ شارالارىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸن باعالاۋ تەرتٸبٸن ايقىنداۋ;
- قارجى جىلى ٸشٸندە بەكٸتٸلگەن بيۋدجەتتٸك ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى الىپ تاستاۋ جەنە بۇرىن جوسپارلانباعان جوبالاردى جاڭادان قوسۋ ٷشٸن قاتاڭ كريتەرييلەردٸ بەلگٸلەۋ;
- سالىنعان مەملەكەتتٸك ينۆەستيتسييالاردىڭ قايتارىلىمدىعىن ارتتىرۋ ماقساتىندا كۆازيمەملەكەتتٸك سەكتور سۋبەكتٸلەرٸ ديۆيدەندتەرٸنٸڭ مٶلشەرٸن ايقىنداۋ تەسٸلدەرٸن جەتٸلدٸرۋ;
- بٸرىڭعاي دەرەكقورعا ينتەگراتسييالاۋ ٷشٸن كۆازيمەملەكەتتٸك كومپانييالار ٸسكە اسىراتىن ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى تسيفرلاندىرۋ;
- 2026-2028 جىلدارعا ارنالعان جالپى سيپاتتاعى ترانسفەرتتەردٸ جوسپارلاۋ كەزٸندە بيۋدجەتارالىق ديسپروپورتسييانى ازايتۋ جٶنٸندەگٸ مەسەلەنٸ ساپالى پىسىقتاۋ.
جوعارى اۋديتورلىق پالاتا مەملەكەت باسشىسى ايقىنداعان مٸندەتتەرگە قول جەتكٸزۋ ٷشٸن پارلامەنت جەنە ٷكٸمەتپەن جٷيەلٸ ەرٸ بٸرلەسكەن جۇمىستى جالعاستىرادى.
