Keshe túnde Qazaqstan Prezidenti Túrkiiaǵa resmi saparmen bardy. Memleket basshysyn Ankara qalasynyń "Esenboǵa" áýejaiynda Túrkiia Prezidenti Rejep Taiip Erdoǵannyń ózi arnaiy qarsy aldy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Áýejaida eki el prezidentteri az-kem áńgimelesti
"Qonaqjailyq tanytqanyńyzǵa kóp raqmet. Áýejaiǵa kelip, meni qarsy aldyńyz. Bul men úshin úlken qurmet. Bizdiń aramyzda eshqandai túitkil joq. Bizdi tek týystyq, yntymaqtastyq bailanystyrady. Erteń mańyzdy sapar bolady. Sapardyń baǵdarlamasy óte mazmundy. Ony tolyq iske asyramyz dep oilaimyn", – dep Aqordanyń baspasóz qyzmeti Qasym-Jomart Toqaevtyń sózin keltiredi.
Al búgin, iaǵni 29 shilde kúni memleketter basshylary qazaq-túrik strategiialyq seriktestigin odan ári nyǵaitý perspektivasyn talqylap, kelissóz júrgizedi.
Jalpy, qos el prezidentteri nendei kelissózder júrgizýi múmkin, bul kezdesýdiń máni men maǵynasy nede? Bul rette saiasattanýshylardyń "Habar" arnasyna bergen jaýabyn alǵa tarta ketelik.
Baýyrjan Turlybekov, Ekonomikalyq zertteýler institýtynyń saýda jáne investitsiialyq saiasatty damytý ortalyǵynyń direktory:
"Kelissózder barysynda Qazaqstan, Grýziia, Ázirbaijan jáne Túrkiia arqyly Eýropany Qytaimen bailanystyratyn orta dálizge qatysty másele talqylanýy tiis. Qazaqstan atalǵan qan tamyry júiesiniń 11 myń shaqyrymy boiynda asa mańyzdy ról atqarady, al Túrkiia ol arqyly Kars pen Ystambul porttaryn qamtamasyz etedi. Túrik sarapshylarynyń pikirinshe, Transkaspii marshrýty búkil aimaqtyń ekonomikalyq jaqyndyǵynyń negizi bolyp tabylady. Bolashaqta ol Shyǵys pen Batysty bailanystyrýshy basty joldardyń birine ainalýy múmkin. Sondyqtan ony damý jaiy kóshbasshylardyń kelissózderinde mindetti túrde aitylady dep oilaimyn".
Djemila Kynajy Baran, Túrki álemin zertteý ortalyǵynyń jetekshisi:
"Bul tek Shyǵys pen Batys arasynda jatqan jol emes. Ol - túrki memleketteriniń yntymaqtastyǵy úshin jańa kókjiekter ashatyn múmkindikter dálizi. Aldaǵy jyldary ol Eýraziianyń eń iri ekonomikalyq joldarynyń birine ainalatynyna senimdimiz. Búgingi tańda atalǵan baǵyttyń damýy Túrkiia men Qazaqstan arasyndaǵy dialogta mańyzdy oryn alady. Tranzit pen saýdadan basqa, týrizm jáne onymen birge tsifrlyq jáne kreativti ekonomika syndy bolashaqtyń salalary úlken ról atqara bastaidy".
Baýyrjan Aýken, QR Prezidenti janyndaǵy QSZI Aziia zertteýler bóliminiń aǵa sarapshysy:
- Meniń oiymsha, bizdiń elderimiz tsifrlyq ekonomika, kreativti ekonomika siiaqty salalardaǵy yntymaqtastyqty keńeitýi kerek jáne bul birinshi kezekte Qazaqstanǵa adami áleýetti arttyrýǵa múmkindik beredi, óitkeni Qazaqstannyń adami áleýeti óte zor ekenin bilemiz. Dialog tek úkimettik ǵana emes, parlamentter deńgeiinde de qatar júredi. Jaqynda Qazaqstan men Túrkiia parlamentaralyq qatynastardy nyǵaitýǵa kelisti. Al bul mańyzdy bastamalar talqylanatyn taǵy bir arna. Óitkeni, saiasi negiz neǵurlym kúshti bolsa, birlesken jobalardy iske qosý ońaiyraq bolady. Al eki memleket basshylarynyń talqy taqyryptary árqashan aimaqtyq qaýipsizdik, ekonomika jáne túrki áleminiń damýyn ainalyp ótpesi belgili. Ekijaqty oqiǵalar, ekijaqty qatynastar ǵana emes, halyqaralyq, dálirek aitsaq, halyqaralyq ahýal, qazirgi qaqtyǵystar jáne t.b. máseleler de talqylanatyn bolady. Memleket basshysynyń sapary qazirgi ýaqytta Qazaqstan jáne Qazaqstannyń odan ári damýy úshin óte mańyzdy dep sanaimyn. Qazaqstan men Túrkiia arasyndaǵy dialog - keń aýqymdy óńirlik máselelerdi qamtityn kún tártibiniń bir bóligi. Sońǵy jyldary bul úderiste túrki memleketteriniń uiymy mańyzdy ról atqaryp keledi. Onyń qyzmeti gýmanitarlyq yntymaqtastyq sheńberinen asyp, strategiialyq baǵyttardy da qamtýda.
Djemila Kynajy Baran, Túrki álemin zertteý ortalyǵynyń jetekshisi:
- Munda qaýipsizdikke, ekonomikaǵa, energetikaǵa qatysty jalpy tásilder ázirlenýde. Bul úderiste Qazaqstan men Túrkiia basqa qatysýshy elderden qoldaý tabatyn ideialar men sheshimderdi usyna otyryp, sheshýshi ról atqarady. Bizdiń kóz aldymyzda ózara syilastyq pen ortaq bolashaqqa umtylýǵa negizdelgen jańa kúsh ortalyǵy - Túrki álemi qalyptasyp jatqanyn kóre alamyz.
Al reseilik saiasattanýshy Aleksandr Dýbnov bul sapar Túrkiia tarapynyń bastamasymen uiymdastyrylǵan dep sanaidy. Óitkeni, onyń pikirinshe, Erdoǵan búginderi saiasi jáne halyqaralyq daǵdarysqa tap kelýde.
"Sondyqtan oǵan Túrki memleketter uiymynyń basty ókilderiniń biri – Qazaqstan prezidenti tarapynan qoldaý aýadai qajet. Olar ekijaqty ǵana emes, sonymen qatar Taiaý Shyǵystan bastap postkeńestik keńistikti qamtityn keń spektrli máselelerdi de talqylai alady. Qalai degenmen de Túrkiia úshin Qazaqstannyń qoldaýy tek simvolikalyq ǵana emes, saiasi sipatqa da ie", - deidi ol.
Saiasat pen ekonomikadan basqa, gýmanitarlyq ózara is-qimyldyń mańyzy artyp keledi. Búginderi qazaqstandyq avtorlardyń júzden astam shyǵarmasy túrik tiline aýdarylǵan. Al túrik qalalarynyń kóshelerinde qazaqstandyq qairatkerlerdiń atymen atalatyn mektepter, mádeni ortalyqtar men saiabaqtardy kezdestirýge bolady.
