Memlekettik keńesshi Erlan Qarin QOGAM arnasyna bergen suhbatynda Ulttyq quryltaidyń mán-mańyzy men ereksheligi týrasynda aityp, qoǵamda jii talqylanatyn keibir máselelerge qatysty pikir bildirdi, - dep habarlaidy Dalanews.kz.
Erlan Qarinniń sózinshe, Ulttyq quryltai bir kúndik otyryspen bitetin jumys emes, plenarlyq otyrystan keiin de kóterilgen máselelerdi júzege asyrý boiynsha jumystar qolǵa alynady.
"Ulttyq quryltaidyń ereksheligi sol – belgili bir merzim ishinde, qandai jaǵdai bolmasyn oryndaý kerek degen túsinik joq. Árdaiym áriptesterime de eskertip otyramyn. Naqty merzim ishinde oryndaý – basty maqsat emes, eń mańyzdysy – ony sapaly oryndaý. Eger qandai da bir máseleni tereńirek qarastyrý qajet bolsa, ony jan-jaqty zertteý kerek. Al sheshimdi keiinge qaldyrmai qabyldaýǵa múmkindik bolsa, onda kidirmeý qajet.
Bizdiń basty ustanymymyz - kóptegen másele boiynsha sheshim qabyldap qana qoimai, olardy júzege asyrý. Ulttyq quryltaidyń jumysy tek plenarlyq otyryspen shektelmeidi. Otyrystan keiin olardy júzege asyrý kezeńi bastalady. Biz naqty nátijege umtylamyz. Memlekettik organdardyń barlyǵy osyndai ustanymda, naqty nátijege jetýdi kózdeidi dep oilaimyn", - dedi ol.
Aita keteiik, 14 naýryzda Prezident Qasym-Jomart Toqaev Býrabaida ótken Ulttyq quryltaidyń IV otyrysyna qatysty. Jiynda Memleket basshysy sóz sóilep, Ulttyq quryltai músheleri qoǵamdaǵy ózekti máselelerge qatysty usynystaryn ortaǵa saldy.
BAQ ókilderine bergen suhbatynda Memlekettik keńesshi jýrnalistiń "eski jáne Jańa Qazaqstan" týraly saýalyna da jaýap berdi.
"Resmi leksikada mundai terminderdi, ásirese, "eski Qazaqstan" terminin qoldanbaimyz. Jýyrda tarihshylar kongresinde sóz sóiledim. Tarihshylar qaýymdastyǵy aldynda sóilep, zertteýler týraly naqty kózqarasymdy aitý úshin bul jiynǵa arnaiy bardym. Sol kezde osy týraly aittym. Belgili bir kezeńderdi bir-birine qarsy qoimaýymyz kerek. Bizde mundai mysal kóp, podkasttarda, suhbattarda nemese keibir pikirtalastar kezinde keibir áriptesterimiz qazirgi kezdi keńestik kezeńmen nemese basqa da aldyńǵy kezeńmen salystyryp jatady. Biraq bul tusta meniń oiymsha, sanaly adam ártúrli kezeńniń ózindik ereksheligi bar ekenin túsinedi. Belgili bir kezeńdi, keibir tarihi tulǵalardyń is-áreketterin nemese tarihi kezeńdegi protsesterdi basqa tarihi kezeńmen salystyrý múmkin emes, óitkeni ol kezdegi jaǵdai, ahýal - bári basqasha boldy. Sondyqtan árqashan bulai qarsy qoiýǵa bolmaitynyn aitamyz", - dedi Qarin.
Jýrnalist Memlekettik keńesshi Erlan Qarinnen "nelikten keibir liberaldy jýrnalister, qoǵam belsendileri ony jaǵymsyz tulǵa dep sanaitynyn" surady.
"Men memlekettiń róli týraly únemi aityp otyramyn, belgili bir protsesterdegi memlekettiń sheshýshi rólin atap ótemin. ...Al keibireýlerimen, aitalyq, qoǵamdyq saladaǵy áriptesterimmen daýlasyp qalamyz. Olar da biledi, bul daý burynnan kele jatyr. Meniń oiymsha, olar keide tipti memlekettiń rólin joqqa shyǵaratyn siiaqty. Sondyqtan olardy liberaldy ideologiiany emes, anarhiiany nasihattaidy dep aiyptaimyn. Iaǵni olardyń sózine sensek,memleket múldem bolmaýy kerek. Degenmen sanaly azamattar memleket kez kelgen qoǵamnyń damýynda sheshýshi ról atqaratynyn túsinedi dep oilaimyn.
Al "qyzyl syzyq" týraly másele byltyr boldy, ishki saiasat máseleleri týraly maqala jariialadym. ...Tórt taqyryp bar: ultaralyq qatynastar, til máseleleri, din máseleleri jáne syrtqy saiasat máseleleri. Bul taqyryptar boiynsha shekten tys emotsionaldy jáne saiasi pikirtalastarǵa jol berilmeitinin aittym. Sanaly azamattar menimen kelisedi degen oidamyn. Óitkeni biz tek názik qoǵamda ómir súrmeimiz, biz óte názik álemde ómir súremiz. Keibir taqyryptar, máseleler boiynsha óte saq bolýymyz kerek. Sondyqtan ustamdylyqqa shaqyrdym. Al qarsylastarym muny birden "ustap aldy", "Erlan Karin tsenzýraǵa shaqyrady, tsenzýra týraly ashyq aitty jáne t.b." dedi. Olar birden shý shyǵaratynyn jáne tsenzýra týraly aitatynyn bilip, áńgime tsenzýrada emes ekenin sol maqalada da aittym", - dep túiindedi ol.
