Qazaqstandyqtardyń qaiyrymdylyqqa bergen aqshasyn alaiaqtar iemdengen birneshe oqiǵadan keiin qoǵamda bul salada tártip ornatý máselesi kóterilýde. Muny Úkimet te, Májilis depýtattary da jaqsy túsinip otyr. Bul rette biryńǵai platforma qurý ideiasy da ortaǵa tastalyp úlgerdi, dep habarlaidy Dalanews.kz Jetinshi arnaǵa silteme jasap.
Jaqynda Perizat Qairatqa qatysty atyshýly isten, ile-shala balasyn emdetýge halyqtan jinalǵan 1,3 mlrd teńgeni jeke qajetine jumsap qoiǵan otbasy týraly aqparattan keiin qarasha qaiyrymdylyq salasyna memlekettik baqylaý keregin aita bastady.
Qaiyrymdylyq qorlarynyń ókilderi mundai jaittardyń el ishinde senimsizdik týdyryp jatqanyn, rasymen kómek qajet adamdarǵa aqsha jinaý qiyndap ketkenin rastaidy.
Belgili qoǵam belsendisi, bala quqyqtary jónindegi eks-ombýdsmen Arýjan Sain mundai alaiaqtyq áreketterdiń jii kezdesetinin aitady:
"Bul birinshi ret bolyp turǵan jaǵdai emes. Biz jańa jobamyzdy bastaǵan kezde, adamdar kelip, "balam aýyrady, aqsha berińizdershi" deitin. Biz ondaida barlyq dálelder men qujattardy suraimyz. Balasynyń diagnozyn rastaityn qujattardy kórsetýdi talap etkende kóbisi izim-ǵaiym joq bolyp ketedi. Shynymen balasy aýyratyn keibir ata-analar da qarjylai kómek suraidy. Biz olarǵa "aqshany óz qoldaryńyzǵa bermeimiz, tikelei klinikaǵa tóleimiz" degen kezde de kópshiligi bailanysyn úzedi", – deidi Arýjan Sain.
"Asar-Úme" qorynyń jetekshisi Ashat Nurmashev te keiingi oqiǵalar týraly pikir bildirdi:
"Sońǵy bir jylda elimizde bolǵan jaǵdailar halyqty da, óz jumysyn adal atqaratyn qorlardy da qatty abdyratyp tastady. Biz de osyndai synnyń astynda qaldyq. Mysaly, biyl qańtar men tamyz aralyǵynda qorymyz 72 otbasyny baspanamen qamtamasyz etti. Al byltyr dál osy merzimde bul kórsetkish 150 otbasy bolǵan edi", – deidi Ashat Nurmashev.
Zańgerlerdiń aitýynsha, qaiyrymdylyqqa aqsha aýdarar aldynda uiymdardyń senimdiligine kóz jetkizgen jón. Senimdi qorlardyń mynandai negizgi belgileri bolady:
- resmi sait pen áleýmettik paraqshalarynyń bolýy,
- qarjylyq esepteriniń,
- qujattarynyń jáne naqty fotoesepteriniń turaqty jariialanyp otyrýy.
Májilis depýtaty Dinara Naýmova qaiyrymdylyq salasyndaǵy alaiaqtyqqa tosqaýyl qoiý úshin tsifrlyq platforma engizip, zańnamalyq ózgerister jasaýdy usynady:
"Biz bul salany tsifrlandyrý kerek dep jatyrmyz. Biryńǵai platforma quryp, sol jerde qaiyrymdylyq qorlary men qarajat jinaityn basqa da adamdar tirkelip, jumysynyń ashyqtyǵyn dáleldeýi qajet. Zańnamany depýtattarmen birlese otyryp jetildirý kerek. Májilis pen Senat depýtattarymen birge osy baǵytta aýqymdy jumys atqarylady", – deidi depýtat Dinara Naýmova.
Aita ketsek,2025 jyly 15 shildede Úkimette ótken arnaiy baspasóz máslihatynda Premer-ministr Oljas Bektenov Perizat Qairat isine qatysty pikir bildirgen bolatyn. Úkimet basshysynyń sózinshe, biýdjet aqshasynan bólek, halyqtan qaiyrymdylyq úshin jinalǵan aqsha da qoldy bolyp ketip jatyr. Ol mundai keleńsizdikterdi tyiý úshin ashyqtyq pen baqylaý kúshti bolý qajet dep esepteidi. Úkimet basshysy osyǵan bailanysty áriptesteri tarapynan usynys kútetinin de aitty.
Sondai-aq 2025 jyly 24 shildede Mádeniet jáne aqparat vitse-ministri Qanat Ysqaqov qaiyrymdylyq qorlary óziniń jumysy, halyqtan jinalǵan qarajattyń jumsalýy týraly BAQ-qa esep berýge mindetteletinin aitty. Onyń aitýynsha, "Kommeratsiialyq emes uiymdar men úkimettik emes uiymdardyń qyzmeti týraly" zańǵa engiziletin ózgerister men túzetýler biylǵy jyldyń boiynda talqylanyp, onyń jobasy Parlamentke 2026 jyldyń basynda usynylyp qalady.
Sý tasqynynan zardap shekkenderge kómek aqsha jinaǵan Biz birgemiz qorynyń tóraǵaiymy Perizat Qairat pen Ǵani Alashbaevaǵa 2025 jyly 25 shildede sot úkimi shyqty. Biri 10 jylǵa, ekinshisi 7 jylǵa sottaldy. Sotta 46 japa shegýshi sóz aldy.
Atyraýda qaiyrymdylyq jasaǵan bolyp, jurtty aldaǵan bloger sotta jaýap berip jatyr.
