Prezident Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmalaryn oryndaý aiasynda Úkimet Bas prokýratýramen birlesip, elden zańsyz shyǵarylǵan aktivterdi qaitarýda. Qaitarylǵan qarajat halyqtyń asa qajetti áleýmettik jáne infraqurylymdyq máselelerin sheshýge baǵyttalýda. Osy qarajat esebinen sýmen jabdyqtaý júieleri salynyp, jańǵyrtylýda, mektep, balabaqsha, meditsinalyq mekemeler, sport nysandary jáne kólik infraqurylymy salynýda, dep habarlaidy dalanews.kz.
Búginde Qazaqstanǵa negizinen aqshalai nysanda 1,1 trln teńgeden astam aktiv qaitaryldy. Bul qarajat injenerlik infraqurylym men áleýmettik nysandardy damytý qajet óńirlerdegi naqty jobalardy júzege asyrýǵa baǵyttalýda.
Qaitarylǵan qarajat Arnaýly memlekettik qor arqyly áleýmettik máselelerdi sheshýge baǵyttalýda. Búginde elimizdiń barlyq óńirinde jalpy somasy 617,7 mlrd teńgeden asatyn 500-den astam jobany qarjylandyrý maquldandy.
Qaitarylǵan aktivterdiń qazaqstandyqtardyń ómir súrý sapasyn arttyrýǵa qalai yqpal etip jatqany týraly tolyǵyraq Primeminister.kz redaktsiiasynyń sholý materialynan oqi alasyzdar.
Sýmen jabdyqtaý júieleri: aýyldarda jáne qalalarda aýyz sýǵa qol jetkizý
Memleket basshysynyń halyqty 100% aýyz sýmen qamtý jónindegi tapsyrmasy aiasynda Arnaýly memlekettik qordan elimizdiń barlyq óńirinde 267 jobany júzege asyrýǵa 226,5 mlrd teńge bólindi.
Aqmola oblysynda tek 2025 jyly sýmen qamtamasyz etý júiesin damytýǵa 23 mlrd teńgeden astam qarjy jumsaldy. 32 jobany júzege asyrý ondaǵan aýyl turǵyndaryn ortalyqtandyrylǵan aýyz sýmen qamtamasyz etýge múmkindik berdi.
«Ótken jyly bizdiń aýylda sý qubyry tartylyp, úilerge sý kirgizildi. Barlyq jumys aiaqtalyp, turǵyndar turaqty sýmen qamtamasyz etildi. Aýylymyzǵa kórsetken qoldaýy úshin Prezidentimizge úlken raqmet», – dedi Aqmola oblysy Sadovoe aýylynyń turǵyny Sulýshash Baigýlina.
Soltústik Qazaqstan oblysynda jalpy quny 14,9 mlrd teńge bolatyn 28 joba aiaqtaldy. Nátijesinde Aiyrtaý, Esil, Mamliýt, Taiynsha aýdandary men Shal aqyn aýdanynyń 30-dan astam aýylynyń turǵyndary turaqty aýyz sýmen qamtamasyz etildi.
Abai oblysynda 20 myńǵa jýyq aýyl turǵyndaryn qamtyǵan 15 joba júzege asyryldy.
Almaty qalasynda qor qarajaty esebinen Qairat, Aqjar, Aqbulaq, Boraldai jáne Qaraǵaily shaǵyn aýdandarynda sý qubyry men káriz taratý jelileri salyndy.
Densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý
Densaýlyq saqtaý salasynda qaitarylǵan aktivter qarajaty esebinen elimizdiń barlyq óńirinde, sonyń ishinde aýyldyq jerlerde de zamanaýi densaýlyq saqtaý nysandary boi kóterdi. Úkimet jalpy somasy 176,8 mlrd teńgeni quraityn 191 jobany maquldady. Qurylys jumystary aýyldyq jerlerdegi alǵashqy meditsinalyq-sanitariialyq kómekti kórsetetin nysandardan bastap, iri joǵary tehnologiialyq meditsinalyq keshenderge deiin qamtidy.
Búginde Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Ridder qalasynda 200 oryndyq kópbeiindi aýrýhananyń, Aqtaý qalasynda jedel meditsinalyq járdem stansasynyń, sondai-aq «Aýylda densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» ulttyq jobasy aiasynda 145 alǵashqy meditsinalyq-sanitariialyq kómek nysanynyń qurylysy aiaqtaldy. Qaraǵandy oblysynda jalpy quny 6,9 mlrd teńge bolatyn 51 alǵashqy meditsinalyq-sanitariialyq kómek nysanynyń qurylysy men rekonstrýktsiiasy aiaqtaldy. Qostanai oblysynda Pereleski aýylynda dárigerlik ambýlatoriia jáne Jitiqara qalasynda emhana paidalanýǵa berildi, Arqalyqtaǵy oblystyq aýrýhanany rekonstrýktsiialaý jumystary jalǵasýda. Shyǵys Qazaqstan oblysynda Gematologiia ortalyǵynyń qurylysy júrgizilýde.
Aýyldyq meditsinany damytýdyń bir mysaly – Qaraǵandy oblysynyń Osakarov aýdanynda Arnaýly memlekettik qor qarajaty esebinen tórt meditsinalyq pýnkt pen bir dárigerlik ambýlatoriia paidalanýǵa berildi.
«Jańa nysandardyń arqasynda aýyl turǵyndarynyń 3,5 myńnan astamy alǵashqy meditsinalyq kómekpen qamtyldy. Dárigerlik ambýlatoriiada tekserýden bólek, zerthanalyq qyzmetter men fizioterapiialyq protsedýralar kórsetiledi. Kúndizgi statsionarlar ashý josparlanýda. Bul aýrýlardy der kezinde anyqtap, shuǵyl meditsinalyq kómek kórsetýge múmkindik beredi», – dep túsindirdi Qaraǵandy oblysy Osakarov aýdanynyń aýdandyq aýrýhanasynyń direktory Olga Travneva.
Balqash qalasynda meditsinalyq infraqurylymdy damytýǵa 1 mlrd teńgeden astam qarajat baǵyttaldy. Kópbeiindi aýdandyq aýrýhana janynan hirýrgiialyq-angiografiialyq korpýs salynyp, balalardy ońaltý ortalyǵy ashyldy. Jańa múmkindikter jedel qan tamyrlary aýrýlary bar naýqastarǵa kómek kórsetý kezinde «altyn ýaqyt» qaǵidatyn engizýge múmkindik berdi.
«Qaitarylǵan aktivter qarajaty esebinen aýdandyq kópbeiindi aýrýhananyń korpýsy salyndy. Sonyń arqasynda biz «altyn ýaqyt» qaǵidatyn saqtaýǵa qol jetkizdik. Buǵan deiin jedel infarkt alǵan naýqastardy aýa raiynyń jaǵdaiyna qaramastan, Qaraǵandyǵa 400 shaqyrym jerge jetkizýge týra keletin. Mundai uzaq jolǵa bári birdei shydai bermeitin. Qazir naýqas jedel járdem kóligimen birden beiindi bólimshege jetkiziledi. Al qazir jarty saǵat-bir saǵatqa deiingi ýaqyt ishinde qajetti meditsinalyq aralasýdy júrgize alamyz. Ashylǵan sátten beri 138 meditsinalyq manipýliatsiia, onyń ishinde koronarografiia jáne tserebraldy angiografiia jasaldy. 12 naýqasqa stentteý júrgizildi», – dedi Balqash qalasynyń kópbeiindi aýrýhanasynyń direktory Serikbol Túsipbekov.
Óńirlerdegi zamanaýi meditsinalyq infraqurylym patsientter úshin ǵana emes, jas mamandar úshin de jańa múmkindikter jasaidy. Aýrýhanalardy zamanaýi jabdyqtarmen qamtý jáne júrgiziletin operatsiialardyń spektrin keńeitý dárigerlerge qajetti tájiribe alýǵa jáne jergilikti jerlerde kásibi damýǵa múmkindik beredi. Ótken jyly ǵana meditsinalyq joǵary oqý oryndarynyń 10,5 myń túleginiń 3,5 myńy aýyldyq jerlerde jumysqa ornalasty. Bul bir jyl burynǵydan eki ese kóp.
«Jas mamandar úshin búginde aýdandarda jumys isteý úshin jaqsy jaǵdailar jasalýda: kótermeaqy, turǵyn úi jáne kepildi jumysqa ornalasý qamtamasyz etilýde. Shetelde oqyǵannan keiin men qaityp oralyp, alǵan bilimimdi osynda qoldanýdy sheshtim. Aimaqtyq aýrýhanada jas hirýrgtyń zamanaýi jabdyqtarmen jumys isteýge, kúrdeli operatsiialar jasaýǵa, tájiribe jinaýǵa jáne sonymen birge shuǵyl emdeýge muqtaj adamdarǵa kómektesýge múmkindigi bar», — dep atap ótti rentgen-endovaskýliarlyq hirýrg Oljas Serik.
Kólik bailanysy jáne aimaqtyq aviatsiia
Qaitarylǵan qarajatty paidalanýdyń taǵy bir baǵyty – kólik infraqurylymyn damytý. Segiz jobany júzege asyrýǵa Arnaýly memlekettik qordan 43 mlrd teńge bólindi.
Júzege asyrylǵan jobalardyń biri – Balqash áýejaiyn qaita jańartý, oǵan 946 mln teńge bólindi. Ǵimaratty ózgertý kezinde onyń 1967 jylǵy tarihi arhitektýralyq kelbeti saqtaldy, al aerovokzal kesheni tolyǵymen jańartyldy. Terminal keńeitildi, zamanaýi tekserý keshenderi men júk taspasy ornatyldy, ana men bala bólmeleri jabdyqtaldy, mobildiligi tómen jolaýshylar úshin kedergisiz orta qalyptastyryldy. Áýejaidyń ótkizý qabileti saǵatyna 60-tan 80 jolaýshyǵa deiin ósti.
2026 jylǵy 1 maýsymnan beri Balqashtan Astana men Almatyǵa aptasyna bes ret turaqty reister oryndalady.
Qaitarylǵan aktivterge Arqalyq qalasynyń áýejaiynda qurylys-montaj jumystary aiaqtalýda. Eki qabatty aerovokzal kesheni salyndy, uzyndyǵy 2,5 shaqyrym ushý-qoný jolaǵy jóndeldi, qajetti tehnika satyp alyndy. Áýejai sertifikattyq tekserýden ótip, aviatsiialyq qaýipsizdik boiynsha sertifikat alyndy. Barlyq rásimder aiaqtalǵannan keiin Arqalyqtan Qostanaiǵa, Astanaǵa jáne Almatyǵa turaqty reister ashý josparlanýda.
«Qazirgi ýaqytta azamattyq aviatsiia komiteti osy baǵyttar boiynsha reisterdi oryndaityn aviakompaniialardy anyqtaý jóninde konkýrstyq rásimder júrgizýde. Biletterdiń quny bekitildi: Astana men Qostanaiǵa ushý 10 myń teńge, Almatyǵa – 25 myń teńge. Kadrlyq quram qurylýda: 136 shtattyq birliktiń 119-y jumysqa qabyldandy. Bul rette qyzmetkerlerdiń 95%-y jergilikti turǵyndar ekenin atai ketken abzal. Áýe qatynasyn ashý aimaq úshin óte mańyzdy. Mysaly, eger qazir Qostanaiǵa avtokólikpen jol shamamen bes saǵatty alsa, onda turǵyndar ushaqpen nebári 40 minýtta jete alady. Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevqa osyndai mańyzdy jobany júzege asyrǵany úshin shyn júrekten alǵysymyzdy bildiremiz», — dep atap ótti Arqalyq qalasy áýejaiynyń basshysy Jaslan Ysqaqov.
Sporttyq jobalarǵa qaitarylǵan aktivter qarajatynan 67,5 mlrd teńge bólindi
Arnaýly memlekettik qordan sporttyq infraqurylymdy damytý boiynsha alty jobany qarjylandyrý maquldandy.
Aiaqtalǵan nysandardyń biri – Kókshetaý qalasyndaǵy kópfýnktsionaldy sport kesheni. Nysan qaitarylǵan aktivterdiń qarajaty esebinen salynǵan jáne oqý-jattyǵý protsesi men óńirlik ári respýblikalyq deńgeidegi jarystardy ótkizýge arnalǵan. Keshende jekpe-jek jáne oiyn sport túrlerine arnalǵan ámbebap zaldar bar, zamanaýi trenajerler ornatylǵan, sportshylar men qala turǵyndary úshin qajetti infraqurylym qarastyrylǵan.
Budan basqa, Aqmola oblysynyń Zerendi aýylynda dene shynyqtyrý-saýyqtyrý kesheni paidalanýǵa berildi, Astanada qaita jańartýdan keiin Q.Munaitpasov atyndaǵy stadion ashyldy, elordadaǵy «Qazaqstan» sport saraiyn jańǵyrtý jalǵasýda.
Bilim, energetika jáne ónerkásiptik infraqurylym
Qaitarylǵan aktivter bilim berý infraqurylymyn damytýǵa da baǵyttalady. Bul salada jalpy somasy 64,4 mlrd teńgege 17 joba maquldandy.
Soltústik Qazaqstan oblysy Petropavl qalasynda jańa mektep jáne 280 oryndyq balabaqsha ashyldy. Shymkentte arnaiy mektep-internat úshin 300 oryndyq jataqhana paidalanýǵa berildi. Jańa oqý oryndary Abai jáne Ulytaý oblystarynda, sondai-aq Jambyl jáne Qostanai oblystarynda paida boldy.
Y.Altynsarin atyndaǵy Arqalyq pedagogikalyq institýty úshin jeke joba júzege asyryldy. Arnaýly memlekettik qor qarajaty esebinen jalpy aýdany 6600 sharshy metr bolatyn ǵimarat rekonstrýktsiiadan ótti. Onda dúnietaný jáne informatizatsiia fakýltetiniń stýdentteri, sondai-aq pedagogikalyq jáne jańa bilim berý baǵyttarynyń tyńdaýshylary ornalasady. Qosalqy ǵimarat JOO-nyń mamandar daiarlaý múmkindikterin keńeitedi.
«Biz úshin bul jai ǵana jańa ǵimarat emes, sapaly bilim berý men JOO-ny odan ári damytý úshin qosymsha múmkindikter. Osy jyldan bastap aqparattyq tehnologiialar, jýrnalistika jáne aýyl sharýashylyǵy boiynsha jańa magistrlik baǵdarlamalar ashýdy josparlap otyrmyz. Ǵimaratta JI zerthanasy men salalyq ortalyqtar da jumys isteitin bolady. Munda bilim basqarmalarymen birlesken jobalar, klinikalyq mektep, inkliýzivti bilim berý jáne pedagogikalyq zertteýler baǵyttary, sondai-aq halyqaralyq baǵdarlamalar damytylady. Munyń bári ýniversitettiń bilim berý jáne ǵylymi múmkindikterin keńeitýge jol ashady», — dep atap ótti Y. Altynsarin atyndaǵy Arqalyq pedagogikalyq institýtynyń prorektory Jainagúl Dúisebaeva.
Arnaiy ekonomikalyq aimaqtardy damytý sheńberinde qaitarylǵan qarajat jańa óndiristerdi iske qosý úshin alańdardy qajetti energetikalyq jáne injenerlik infraqurylymmen qamtamasyz etýge baǵyttalady. Soltústik Qazaqstan oblysynda jańa zaýyttardy injenerlik infraqurylymmen qamtamasyz etý úshin kirme avtojoldar, jylýmen jabdyqtaý jáne telefondandyrý jelileri, sondai-aq magistraldyq sýaǵar kárizi salynýda.
Jambyl, Qaraǵandy oblystary men Abai oblystarynda eldi mekender men ónerkásiptik nysandardy energiiamen jabdyqtaý senimdiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan qazandyqtardy, gaz qubyrlaryn jáne elektr berý jelilerin salý jáne jańǵyrtý jónindegi jobalar júzege asyrylýda.
Úkimet pen Bas prokýratýranyń aktivterdi qaitarý jónindegi birlesken jumysy naqty áleýmettik jáne infraqurylymdyq mindetterdi qarjylandyrýdy qamtamasyz etedi. Búgingi tańda elimizge meditsinalyq jáne bilim berý obektilerin, sýmen jabdyqtaý júielerin, áýejailardy, injenerlik jeliler men sport keshenderin salý jáne jańǵyrtý úshin jumsalatyn 1,1 trln teńgeden astam teńge qaitaryldy.
Bul tásil qaitarylǵan aktivterdi, eń aldymen, halyqtyń ómir súrý sapasy men óńirlerdiń damýy úshin tikelei mańyzy bar jobalarǵa baǵyttaýǵa múmkindik beredi.
