"Qala men Dala": Qabdesh aǵa, áńgimeni ózińiz qurmetteitin adamnan bastasaq. Qajyǵumar Shabdanulynyń 6 tomdyq «Qylmys» romanyn elimen qaýyshtyrdyńyz. Keler jyly Qajekeńniń týǵanyna 95 jyl tolady. Osyǵan bailanysty Jazýshylar odaǵynda taǵdyrly qalamgerdiń kitabyn shyǵarý, mereitoiyn atap ótý jóninde ne tirshilik bar?
Q.Jumadilov: Qajyǵumar Shabdanuly 1925 jyly Semei oblysy Úrjar óńirinde dúniege kelgen. Jeti jasynda úi ishimen Sháýeshekke ótken ǵoi. Asharshylyqta eldiń bári bosyp jatqan kez. Sodan keiingi ómiri arǵy bette ótti.
Seksennen asyp baryp, 2011 jyly Sháýeshekte qaitty. Eki ret hat jazdy Nazarbaevtyń atyna.
«Siz Qazaqstannyń ǵana emes, jer júzindegi qazaqtardyń Prezidentisiz. Eldiń iesisiz. Maǵan da ie bolyńyz. Qytaida qyryq jyl túrmede bolǵan, kóp kitap jazǵan adammyn. 10 tomdyq shyǵarmalarymdy daiyndap qoiyp otyrmyn. Óz jerime baryp jatqym keledi. Maǵan eki metr jer berińizder ózimniń ataqonysymnan» dep jazdy.
Hat aldymen Jazýshylar odaǵyna keldi. Biz óńdep, qazirgi áripke kóshirip, dittegen jerine tabys ettik. Biraq odan eshqandai qozǵalys bolmady. Ólgennen keiin de súiegin ákelip jerleiik degen talap boldy. Biraq ata jurtyna ózi de jete almady, súiegi de jete almady. Sháýeshektegi musylmandar ziratynyń bir shetinde jatyr.
Qajyǵumar úlken jazýshy edi. «Qylmys» romanynyń 6 tomdyǵyn men osy elde qaita bastyrdym. Onyń eki tomy buryn ana jaqta shyqqan. Qalǵan tórt tomy túrmede jazyldy. Qoljazbalarynyń bizge jetýiniń ózi bir hikaia. Týristerdiń, aǵaiynshylap kelgen eldiń qorjynynda keldi. Kóshpen birge, teńniń arasynda keldi. Qysqasy, neshe túrli kontrabandalyq jolmen maǵan jetti. Birden 6 tomdy basyp shyǵarý ońai sharýa emes. Tótesheden krillitsaǵa kóshirip, ony kompiýterge túsirip, qatesin túzep, keibir terminderin osy jaqqa beiimdedik.
Qoljazba dúniejúzi qazaqtary qaýymdastyǵynyń baspasynda 3 jyl boiy seifinde jatty. Qaýymdastyq basshysy Talǵat Mamashev Qajyǵumar murasyna salǵyrt qarady. Jazýshynyń baǵyna Muhtar Qul-Muhammed mádeniet ministri bolyp kele qaldy. Úkimet atynan 6 tomǵa aqsha bóldirdi. Qysqasy, Muhtar Qul-Muhammed kómegimen 6 tomdyq «Qylmys» romany jaryqqa shyqty.
"Qala men Dala": Qajekeń kózi tirisinde Almatyda basylǵan sol kitaptaryn kórdi me eken?
Q.Jumadilov: Kóripti. «Jas Alash» gazetiniń qyzmetkeri Erik Rahym degen azamat Sháýeshekke arnaiy baryp, jasyryp aparǵan kitabyn Qajekeńe kórsetipti. Erik aitady: «Eńkildep jylady» deidi kitabyn kórgende. «Apyr-ai, kitabym elge jetken eken ǵoi. Kitabyma qamqor bolǵan azamattarǵa raqmet» dep qatty razy bolypty.
Bes jyldan keiin Qajekeńniń týǵanyna 100 jyl tolady. Keler jyly 95 jyl. Jazýshylar odaǵy keler jyly Qajekeńniń mereitoiyn atap ótedi.
Suhbattyń tolyq nusqasyn "Qala men Dala" gazetinen oqi alasyz:
