Q. Toqaev: «Bizdiń bolashaǵymyz kóptarapty integratsiiada»
Q.Toqaev 13 qarashada «EO – Úlken Eýraziia: yntymaqtastyq pen damý vektorlary» sessiiasy aiasynda sóz sóiledi. Bul jiynǵa Túrkiianyń burynǵy prezidenti Abdýlla Giýl, Chehiianyń burynǵy prezidenti Vatslav Klaýs jáne Sloveniianyń burynǵy prezidenti Danilo Tiýrk qatysty.
Eýraziiadaǵy integratsiialyq úderisterdiń damýynda Qytaidyń «Bir beldeý, bir jol» bastamasy ózindik mańyzyn arttyryp otyr. Q.Toqaev eger bul jobaǵa Qazaqstan qatyspasa, bul uzaq merzimdi, jaqsy úilestirilgen strategiianyń nátijeli júzege asýy neǵaibyl. Qytai josparlarynyń júzege asýy Eýraziiada ǵana emes, búkil dúnie júzindegi saiasi kúshter men ekonomikalyq faktorlardyń araqatynasyn eleýli túrde ózgertýi múmkin.
Senat basshysy Eýraziia Ekonomikalyq Odaǵyn qurlyqtaǵy integratsiialyq úderisterge tolyqtai tartý qajettigin, oǵan saiasi sebepter, atap aitqanda sanktsiialyq qarsylyqtar kedergi bolyp otyrǵanyn aitty. Qazaqstan AQSh, Eýroodaq jáne Resei ustanymdaryn jaqyndatýǵa yqpal ete alady: «Árine, bul qiyn mindet. Biz ony ońailatpaimyz. Ol maqsatqa qol jetkizý úshin kóptegen ýaqyt ketedi, biraq, ol máseleler sheshilmeiinshe, eń bolmasa, álemniń osy bóliginde erkin saýda týraly aitý ońai bolmaidy».
14 qarashada pikirsaiys «Eýraziiadaǵy Geoekonomika: usaqtalǵan mozaika nemese jobalardyń ortaqtyǵy» sessiiasy aiasynda jalǵasyn tapty. Qazaqstan Parlamenti joǵarǵy Palatasynyń tóraǵasy óz sózinde kóptarapty, onyń ishinde áskeri-saiasi sipattaǵy alýan birlestikterdiń ózara is-qimylyna jan-jaqty toqtaldy.
Ol Qazaqstan jáne Ortalyq Aziiadaǵy basqa elder bir kezderde Qurama Shtattar qarýly kúshteriniń Aýǵanstanǵa baǵyt alǵanyn qoldaǵanyn eske saldy. Senat Tóraǵasy bul sheshim sol aimaqtaǵy Taliban ekspansiiasynyń jolyn kesýde oń ról atqarǵanyn basa aitty.
Búginde Shanhai yntymaqtastyq uiymy Aziia qurlyǵyndaǵy qaýipsizdikti qamtamasyz etýdiń negizgi faktory bolyp tabylady. Bul alians transformatsiialanyp, is júzindegi iadrolyq memleketter Úndistan men Pákistannyń qosylýy esebinen ulǵaiyp otyr. Q.Toqaev alýan túrli kún tártibi bar ShYU dini ekstremizm, halyqaralyq terrorizm jáne separatizmge qarsy birlesken kúreste ámbebap uiym retinde zor áleýetke ie ekeni týraly óz oiyn jetkizip, bul uiymnyń aldaǵy jumystaryn odan ary jetildirý, zamana bederindegi kez kelgen syn-qaterge tótep berýdiń jolyn qarastyrý qajettigin jetkizdi.
«Biz QHR-dyń ekonomikalyq turǵyda qatysýynan qaýiptenbeýimiz kerek, óitkeni, ol Ortalyq Aziia memleketteriniń múddelerinejaýap berip otyr», - dedi Qytai tarapynan sekem alatyn ideialar men oilardyń barlyǵyn joqqa shyǵarmaǵan Q. Toqaev. Tóraǵanyń pikirinshe, Eýraziiada Resei de zor ról atqaratyn bolady, bul aýqymdy memleketti eshqashan tómendetýge bolmaidy ári ol múmkin de emes. Qazaqstan týraly aitqanda, bizdiń elimiz óziniń Resei aldyndaǵy odaqtastyq mindettemelerinen esh ainymaidy jáne barlyq saladaǵy ózara is-qimyldy jalǵastyra berýge nietti.
